De man die alle boeken van de wereld wilde bezitten

University of Cambridge  | 14 november 2017 - 07:0014 nov - 07:00

Er zijn ruim 129 miljoen boeken in de wereld volgens Google Books, dat beoogt ze allemaal te digitaliseren, te indexeren en publiek te maken, ook al loopt dat vanwege auteursrechten nog niet helemaal soepel. Vijfhonderd jaar geleden was de zoon van Christoffel Columbus net zo ambitieus.

Hernando Colón (1488–1539), de zoon van de beroemde Italiaanse ontdekkingsreiziger, had de ambitie een bibliotheek te maken met alle boeken van de wereld, van kostbare manuscripten tot schrijfsels van onbekende auteurs en van dunne pamfletjes tot zware naslagwerken.

Om zijn droom te verwezenlijken reisde de in Sevilla woonachtige Colón heel Europa door. Rond kerst 1521 kocht hij in Neurenberg zevenhonderd boeken om vervolgens door te reizen naar Mainz waar hij in een maand tijd nog eens duizend boeken aanschafte.

In 1530 bezocht hij Rome, Bologna, Modena, Parma, Turijn, Milaan, Venetië, Padua, Innsbruck, Augsburg, Konstanz, Basel, Freiburg, Keulen, Maastricht, Antwerpen, Parijs, Poitiers en Burgos en kocht hij al het drukwerk waar hij de hand op wist te leggen. Zo verzamelde hij uiteindelijk zo’n vijftienduizend boeken.

Zoekmachine
Dat was overigens niet zijn enige bezigheid, want hij was een baanbrekende kaartenmaker, ging mee op de laatste ontdekkingstocht van zijn vader, schreef diens eerste biografie en verzamelde muziek, afbeeldingen en planten in enorme hoeveelheden. En passant bedacht hij ook nog even de moderne boekenkast, met rechtopstaande boeken.

Ondertussen brak hij zijn hoofd over de juiste indeling van al die werken en kwam zo tot een reeks van naslagwerken met samenvattingen van boeken, waarin je kon navigeren met verschillende zoektermen. In die zin was dit ’s werelds eerste zoekmachine. Colón beschouwde zijn Universele Bibliotheek als de intellectuele versie van de wereldmacht die Spanje in de zestiende eeuw poogde te zijn.

Komend jaar verschijnt een biografie over Colón door Edward Wilson-Lee, die nu met José Maria Pérez Fernández werkt aan een publicatie over de bibliotheek. Die Biblioteca Colombina bevat nu nog zo’n drieduizend boeken die zijn ondergebracht in een vleugel van de kathedraal van Sevilla.

Edward Wilson-Lee: Hernando Colón, ‘The Catalogue of Shipwrecked Books’, verschijnt in 2018 bij HarperCollins

Foto: Loren Kerns

Plaats een reactie