De kunst van de IJslandse karikatuur

Le Monde/Presseurop  | 29 August 2012 - 07:1329 Aug - 07:13

Als je ver van de bewoonde wereld woont en je afstamt van Vikingen die niet echt bekend stonden om hun verfijnde communicatietalenten, dan kun je je maar het beste bekwamen in zelfspot. Voor de zevende aflevering over humor in Europa neemt Le Monde ons mee naar Reykjavik waar parodie de beste remedie tegen eilandnarcisme blijkt te zijn.

De inwoners van hoofdstad Reykjavik hebben een humorist als burgemeester gekozen. Jon Gnarr voerde campagne met de slogan “Vier jaar lang je zakken vullen en je gezin ervan laten profiteren”. Hij kreeg 40 procent van de stemmen. Een uitzondering? Helemaal niet! Voormalig premier David Oddsson die als directeur van de Centrale Bank tijdens de bankencrisis van 2008 niemand meer liet lachen, begon ooit als humorist op de radio. En het bekendste lid van de Groenen liet dankzij zijn optredens meerdere generaties lachen. Het narcisme is op dit kleine eiland zo wijdverbreid dat het zijn tegengif, zelfspot, zelf lijkt op te roepen.

Om jezelf lachen is gemakkelijk, maar om andere lachen kan moeilijk zijn in een land waarin iedereen elkaar min of meer kent. Als een dominee of een volksvertegenwoordiger een misstap maakt, vooral van seksuele aard, duiken er onmiddellijk vierregelige rijmpjes op. De beste komen echter later en de naam van de persoon in kwestie komt er nooit in voor.

De parodie is een andere manier om anderen belachelijk te maken zonder ze bij naam te noemen. De feesten die een groot deel van het sociale leven op IJsland in beslag nemen, bieden een uitstekende gelegenheid om een persiflage neer te zetten van degenen die je het hele jaar tegenkomt. Nadat je er samen op geproost hebt natuurlijk, want deze humor komt zo dichtbij dat het alleen werkt als er voldoende gedronken is om eventuele plooien weer glad te strijken.

Humor lijkt niet het sterke punt van de Vikingen te zijn geweest. Hun bondige uitspraken in de sagen grenzen aan zwijgzaamheid. Maar hun onverstoorbaarheid tijdens iedere beproeving wordt tegenwoordig juist gebruikt om grappen te maken over het onvermogen van de IJslanders om hun gevoelens te uiten.

Lees het volledige artikel uit Le Monde in een Nederlandse vertaling op de site van Presseurop.




Lees ook:
Deel 1: Duitse satire, een goed georganiseerde traditie (Le Monde/Presseurop)

Deel 2: Italiaanse zelfspot, een nationale sport (Le Monde/Presseurop)

Deel 3: Zweedse komedie neemt middenklasse op de korrel (Le Monde/Presseurop)

Deel 4: Torrente, het monster van het Spaanse onderbewuste (Le Monde/Presseurop)

Deel 5: Roemeense grappen die de censuur ontglipten (Le Monde/Presseurop)

Deel 6: Britse humor, een serieuze aangelegenheid (Le Monde/Presseurop)



(Video: Een aflevering van The State met Engelse ondertitels)

Plaats een reactie

De kunst van de IJslandse karikatuur (Le Monde/Presseurop)