Het Kremlin, eeuwig mikpunt van spot

Le Monde/Presseurop  |  3 September 2012 - 06:05 3 Sep - 06:05

Er mag dan nog zo worden gecensureerd al naargelang de grillen van de opeenvolgende regimes, dit weerhoudt de mensen niet de spot te drijven met machthebbers. Deze voorlaatste aflevering van de serie van Le Monde over humor gaat over Moskou, waar schaamteloze vrijpostigheid nog altijd welig tiert.

De Russische humor leek op sterven na dood, verstikt onder de puinhopen van de in 1991 ingestorte USSR. Goede sovjetgrappen over Brezjnev en zijn raceauto’s, Gorbatsjov en zijn antialcoholwet of de onwaarschijnlijkheid van de “stralende toekomst” die de communistische partij beloofde, leken vergeten.

De wachtrijen, de schaarste, de onbekwaamheid van de leiders, de alomtegenwoordige schizofrenie, alles werd op badinerende, spottende toon gebracht als een manier om af te rekenen met censuur en holle frasen.

Zo circuleerde er een grap over het Politbureau (het uitvoerende orgaan van de enige politieke partij), dat nauwelijks zou kunnen wachten met het sturen van astronauten naar de zon om de Amerikanen en hun acties op de maan achter zich te laten. Wetenschappers maakten zich grote zorgen: “De zon is te ver en te heet”, maar werden door de apparatsjiks gerustgesteld: “Kameraden, maakt u zich geen zorgen, de communistische partij heeft overal aan gedacht: u reist ‘s nachts!” Dit soort smakelijke verhalen verdween als bij toverslag, alsof de afschaffing van de censuur, tien jaar eerder, genoeg was om de lol eraf te halen. De nieuwe Russen leken niet meer geïnteresseerd in politieke satire.

Nu moet worden gezegd dat er onder de regering Poetin ook weinig te lachen viel. De nieuwe president zat in maart 2000 nauwelijks in het Kremlin of hij liet “Koukly”, een bijtend satirisch programma op televisiekanaal NTV van cabaretier Viktor Chenderovitch, verbieden, omdat hij er weinig aantrekkelijk in werd voorgesteld als een elf met grote oren.

Nadat het programma van het scherm was gehaald, werd de zender door het Kremlin opgeheven. Sindsdien worden de Russen geacht alleen te lachen om de soldatenhumor van de voormalige luitenant-kolonel van de KGB. “Het wordt tijd om af te sluiten, want ik neem aan dat u net als ik geen luier draagt”, grapte de nationale leider in 2007 na zijn jaarlijkse one-man-show, een door de televisie uitgezonden ontmoeting met de pers en “het volk” van de Russische Federatie.

*Medvedev is favoriet doelwit van bloggers *

Sinds kort wordt er opnieuw de draak gestoken met de macht. De verkiezingsfraude die door het Kremlin is georkestreerd, heeft het protest tegen ’s lands “vader” de terugkeer van politieke satire een duw in de rug gegeven. Zo levert een zogenaamde “burgerdichter” wekelijks scherpe kritiek op de machthebbers op de radio en via YouTube.

Het was als een frisse wind en heeft het genre nieuw leven ingeblazen. Poetin, bijgenaamd “de grote Poe”, werd erin opgevoerd als de hypnotiserende slang Ka uit Junglebook of hooggezeten op een tractor terwijl hij badminton speelde met zijn alter ego Dmitri Medvedev. De show is ongemerkt weer verdwenen, maar bloggers hebben het stokje overgenomen.

De jonge “hamsters van het Net” verdraaien de berichten van het Kremlin maar wat graag. Medvedev, Poetins eeuwige bondgenoot en de huidige minister-president, is het favoriete doelwit van bloggers. Bijgenaamd “Aïfon Aïpadovitch” vanwege zijn voorliefde voor elektronische gadgets werd hij tijdens zijn presidentschap (2008-2012) slachtoffer van een hacker die zijn Twitteraccount kraakte.

Lees het volledige artikel uit Le Monde in een Nederlandse vertaling op de site van Presseurop.




Lees ook:
Deel 1: Duitse satire, een goed georganiseerde traditie (Le Monde/Presseurop)

Deel 2: Italiaanse zelfspot, een nationale sport (Le Monde/Presseurop)

Deel 3: Zweedse komedie neemt middenklasse op de korrel (Le Monde/Presseurop)

Deel 4: Torrente, het monster van het Spaanse onderbewuste (Le Monde/Presseurop)

Deel 5: Roemeense grappen die de censuur ontglipten (Le Monde/Presseurop)

Deel 6: Britse humor, een serieuze aangelegenheid (Le Monde/Presseurop)

Deel 7: De kunst van de IJslandse karikatuur (Le Monde/Presseurop)

Deel 8: Zwans, een Belgisch recept voor humor (Le Monde/Presseurop)


Plaats een reactie

Het Kremlin, eeuwig mikpunt van spot (Le Monde/Presseurop)