Dossier De Tijd | Wat doen we om zes uur?

El País / 360  | 21 januari 2019 - 18:0021 jan - 18:00

Wat doet men op een willekeurige dinsdag om zes uur ’s avonds in Spanje? En wat doet de rest van Europa? Als de Italianen naar de supermarkt rennen, ruimen de Finnen de tafel af.

» Lees dit artikel in de Reader

Spanje
Wat doen Spanjaarden om 6 uur? De meesten zitten dan nog op kantoor en daar zitten ze minstens nog anderhalf uur alvorens we naar huis mogen. 
Het is een feit dat de Spanjaarden heel andere werktijden hanteren dan de Duitsers, de Fransen of de Engelsen. Oud-premier Mariano Rajoy opperde tijdens zijn verkiezingscampagne in 2016 dat een werkdag in Spanje rond 
6 uur afgelopen zou moeten zijn. ‘Spanje is een volwaardig lid van de Europese Unie, maar onze werktijden en dagindeling maken dat we er in Europa een beetje bij bungelen. Landen die cultureel gezien op ons lijken en hetzelfde aantal uren daglicht hebben, zoals Portugal of Italië, hebben Europese werktijden.’ ‘Niemand van mijn collega-onderzoekers in Oxford snapt hoe wij kunnen leven met zo’n chaotische dagindeling,’ verzekert José María Fernández-Crehuet, internationale afgevaardigde van de lobbygroep 
Nationale Commissie voor het Stroomlijnen van de Spaanse Dagindeling en Aanpassing aan andere EU-landen.

Gonzalo García, jurist, 30 jaar oud, verlaat 
het advocatenkantoor waar hij sinds vier jaar werkt niet voor half 8 ’s avonds. Een gebruikelijk rooster in Spanje. ‘Ik begin om 9 uur ’s ochtends en moet verplicht twee uur uittrekken voor de lunch. Persoonlijk zou ik liever een halfuur lunchen en om 6 uur naar huis gaan, maar ik merk om me heen de ingesleten gewoonte om ’s ochtends een halfuur lang je tijd te verdoen met ontbijten in de bar en met koffie- of rookpauzes van een kwartier, wat 
bij elkaar opgeteld weer een halfuur van je tijd is. Over het algemeen brengen wij Spanjaarden vele uren door op ons werk, maar we vermorsen veel tijd,’ aldus de jurist.

Nederland
Om 6 uur ’s avonds vind je de Nederlander in een sportschool of thuis, waar hij op het punt staat te gaan eten, of bijna thuis, waar hij zal blijven tot hij de volgende dag weer naar zijn werk moet. In grote steden zoals Amsterdam en Rotterdam zijn [sommige] winkels tot 9 of 10 uur ’s avonds open, maar in de rest van het land 
sluiten veel winkels om 6 uur. Het leven speelt zich voornamelijk 
binnenshuis af, vooral in de winter.

Laura Navarro is Spaanse, ze is 26 jaar en werkt sinds twee jaar bij een in Amsterdam gevestigde multinational. Om klokslag 5 uur is ze klaar met werken, net als het overgrote deel van de werknemers in Nederland. ‘Ik kom rond 9 uur op mijn werk, al ligt de begintijd niet vast, en ik heb twintig minuten om te lunchen. Als ik denk aan de twee uur lunchtijd in Spanje gaan mijn haren recht overeind staan, het slaat nergens op. De werktijden in Nederland zijn flexibel, het belangrijkste is dat je presteert en zorgt dat je werk af is. Een ijverige indruk wekken bij de baas hoeft hier niet. Om 5 uur zoek je je spullen bij elkaar zonder dat iemand daar iets van vindt en de volgende dag ga je door waar je gebleven was,’ vertelt Navarro.

Zweden
In Zweden zit men gewoonlijk om 
6 uur aan de avonddis. De Zweden beginnen om 7 uur ’s ochtends met werken, om half 1 wordt er geluncht en tussen 4 uur en half 5 zit het werk erop.

Tom Kallene is getrouwd met een Barcelonese en woont al dertig jaar in Spanje. Kallene is 
de ijzeren regelmaat uit zijn kindertijd niet vergeten, gewoontes die nog steeds bestaan. ‘Het belangrijkste journaal van Zweden begint om half 8, ná het avondeten. Eet je buiten de deur, dan kun je de etenstijd een beetje oprekken, tot half 8, op z’n laatst, maar nooit later,’ vertelt de Zweed. Heeft Tom Kallene er ooit over gedacht om terug te keren naar zijn 
moederland? ‘Alleen om op bezoek te gaan. 
Ik ben dol op Spanje en blijf hier wonen, al zie ik er de lol niet van in om pas om 10 uur 
’s avonds te gaan eten,’ aldus Kallene.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien maken we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sluit je aan bij 360 met een (proef / cadeau) – abonnement. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.
Bedankt

Finland
Wat doen de Finnen om 6 uur? Ze zijn dan net klaar met avondeten, maar maken geen aanstalten om naar bed 
te gaan. In Finland is het de gewoonte om meteen na het werk te gaan eten. Om half 5 zit de werkdag erop en gaan de Finnen naar huis. Daar maken ze het avondeten klaar, eten en daarna ondernemen ze dingen met de kinderen of gaan ze naar de sportschool. Rond half 11, 11 uur is het wel mooi geweest en gaan ze naar huis om uit 
te rusten. De dag begint vroeg: al om 6 uur ’s ochtends gaat bij het overgrote deel van de Finnen de wekker.

De Spaanse Beatriz Ramírez, 29 jaar, kreeg vier jaar geleden een baan op de marketing-afdeling van Nissan Helsinki. ‘Ik kan mijn werkuren naar eigen inzicht indelen. Ik heb 
’s ochtends een marge van drie uur – van 7 uur tot 10 uur –, de werktijden zijn erg flexibel,’ zegt ze. Wat ze het meest mist van Spanje is de Spaanse gewoonte om spontaan met elkaar af te spreken.

Frankrijk
Om 6 uur ’s avonds ronden de Fransen hun werkdag af (een werkdag eindigt tussen 6 uur en half 7). In Parijs wordt er meestal om 8 uur, op z’n laatst om 
9 uur gegeten. De Fransen gaan rond elven slapen en staan om 7 uur ’s 
ochtends weer naast hun bed.

Journalist Álex Vicente woont al dertien jaar in Parijs, waar hij correspondent is voor 
El País. Wat hem al die jaren is opgevallen is 
dat in Parijs alles een uur vroeger begint dan in Spanje. Het avondnieuws bijvoorbeeld begint om 8 uur (in Spanje is dat sinds jaar en dag 
9 uur). ‘Zo tegen 7 uur, half 8 begint het apéro: samen met vrienden of collega’s drink je een aperitiefje voordat je gaat eten.’

Duitsland
Om 6 uur ’s avonds staan de Duitsers op het punt om naar huis te gaan of zijn ze bijna thuis. Zo tegen het weekend, donderdag of vrijdag varieert dat een beetje en komt het voor dat je om 
6 uur, meteen na het werk, een pintje pakt.

De Madrileen Ángel Luis de la Iglesia, 41 jaar, werkt sinds vijf jaar als informaticus in Düsseldorf, een van de belangrijkste economische centra van het land. Zijn ervaring: ‘De grootste cultuurschok was het verschil in etenstijden. Hier in Düsseldorf lunchen we om 12 uur. Als ik in Madrid ben, lunch ik om half 4, dat is een verschil van maar liefst drieënhalf uur. Ik denk dat de etenstijden in Duitsland logischer zijn: je luncht kort – nooit langer dan een uur – het avondeten is vroeger en daardoor heb je tijd om het eten te verteren voordat je gaat slapen.’ Maar niet alles is beter in Duitsland voor deze Madrileen. ‘Ik mis het om op je dooie akkertje om 8 uur ’s avonds boodschappen te doen. Hier moet je altijd opschieten want de winkels sluiten om 6 uur,’ zegt de Spaanse informaticus.

Groot-Brittannië
Om 6 uur ’s avonds begint in Engeland het belangrijkste journaal van de dag, dan zitten de Engelsen aan tafel of staan ze op het punt te gaan eten. Om een uur of 7 zit de avondmaaltijd erop. De resterende tijd voor het slapengaan wordt thuis doorgebracht met het gezin of wordt, door wie geen kinderen heeft, gebruikt om te ontspannen.

Ian Powel werd 58 jaar geleden in Liverpool geboren en sinds elf jaar werkt hij in Spanje als docent Engels. Hij begrijpt niet waarom er in Spanje op een werkdag zo veel tijd opgaat aan pauzes en roken. ‘Zonder al die onderbrekingen zou men veel vroeger klaar zijn met werken,’ denkt Powel. Wat hij vooral mist is de tijd 
die je voor het slapengaan met je gezin 
doorbrengt. In Spanje komt daar weinig van terecht, in Groot-Brittannië is die tijd heilig. ‘In Liverpool,’ legt de Engelsman uit, ‘slaat 
om 6 uur ’s avonds de sfeer helemaal om. 
De stad is verlaten en gevaarlijk, en er zit 
’s avonds weinig meer op dan thuisblijven. 
De winkels sluiten om 5 uur en er is niemand meer op straat. Dat zie je in Spanje niet,’ aldus Ian Powel.

Italië
In Italië is 6 uur ’s avonds een prima tijd om boodschappen te doen. Het 
is het verloren uurtje voordat de Italianen een aperitief drinken op een terras of in een bar (meestal tussen 6 en 8 uur). ‘Je bestelt een Spritz (een verfrissend typisch Italiaans alcoholisch drankje) of een ander drankje met 
wat lekkere borrelhapjes voordat je gaat eten,’ legt de uit Sicilië afkomstige Salvatore Valastro uit.

Salvatore Valastro is architect en 34 jaar oud. Hij beaamt dat er in Italië veel verschil is tussen het noorden en het zuiden. ‘In het 
noorden lunchen ze om half 1 en beginnen ze om half 8 met het avondeten. Maar in het zuiden luncht men om half 2 en eet men pas 
’s avonds om 9 uur. De mensen hier gaan tussen 10 en 11 uur ’s avonds naar bed. Als je een verschil zou moeten noemen tussen Spanje en Italië dan is het dat in Italië alles een uur eerder begint en een uur eerder eindigt. Het andere verschil is dat het in Italië net als in de rest van Europa geen gewoonte is om pauzes te nemen en ergens te gaan koffiedrinken. Je werkt aan één stuk door tot het tijd is om te eten. De mensen willen hun werk zo snel mogelijk af hebben zodat ze naar huis kunnen,’ legt Salvatore Valastro uit.

Portugal
Wat doen ze in Portugal om 6 uur 
’s avonds? Ofschoon Portugal deel uitmaakt van het Iberisch Schiereiland, lijkt de Portugese dagindeling meer op die van Europa dan op die van Spanje. Wat de etenstijden betreft lijkt Portugal erg op Frankrijk. Ze lunchen van half 1 tot 2; lunch je later, dan word je een Spanjaard genoemd. Maar om 
6 uur ’s avonds zitten ze hier, anders dan in veel andere Europese landen, nog steeds op het werk. Pas om 7 uur gaan ze weg.

Laura Pérez, 34 jaar, woont sinds negen jaar 
in Lissabon. Ze werkt daar in een kunstgalerie. ‘In Portugal zijn ze laat klaar met werken als je bedenkt dat er al om 8 uur wordt gegeten. Dus die heerlijke biertjes die wij in Spanje na een dag bikkelen achteroverslaan, daar is hier geen tijd voor,’ aldus Laura Pérez. Na het werk gaan de mensen naar de supermarkt of de sportschool. Om half 9 zie je geen kip meer op straat, want dan zit iedereen met het gezin 
te eten. Na het avondeten hebben veel Portugezen de vreemde gewoonte om nog een kop koffie in een bar te drinken voordat ze naar 
bed gaan.

Auteur: Sara Navas

El País
Spanje | dagblad | oplage 397.000
Opgericht in 1976, is van doorslaggevende betekenis geweest voor de overgang van dictatuur naar democratie. Prachtige tabloidkrant met exquise journalisten en bijdragen van grote Spaanse schrijvers.

Plaats een reactie