Calvinisten fietsen vaker dan katholieken

Forbes | New York  | 29 januari 2019 - 21:5229 jan - 21:52

In Nederland komt zelfs de premier met de fiets naar zijn werk. De fiets is een nationaal symbool in ons land, schrijft Forbes, en de regering trekt er miljoenen voor uit om dat zo te houden.

» Lees dit artikel in de Reader

De Britse premier Theresa May arriveerde op 11 december 2018 per gepantserde luxe wagen bij een ‘brexitontbijt’ in Den Haag. De Nederlandse premier Mark Rutte kwam op de fiets.

Dat was niet bedoeld als een stunt. 
De Nederlandse premier fietst geregeld naar bijeenkomsten. In 2017 werd hij gefotografeerd toen hij zijn fiets op slot zette bij Paleis Noordeinde voor hij naar binnen ging om koning Willem-Alexander te informeren over de 
formatie van een nieuwe regering. 
En die coalitieregering is, net zoals 
eerdere regeringen, enorm pro-fiets. In 2015 werkte de vorige regering samen met lokale besturen om de Tour de Force te lanceren, een initiatief met als doel het vervoer per fiets tussen 2017 en 2020 met 20 procent te laten toe-nemen. De campagne is erop gericht om het aantal ‘fietskilometers’ in ‘Fietsland’ te stimuleren.

‘De fiets is van groot belang voor ons levensonderhoud’, staat er in de introductie van de Tour de Force. ‘De fiets houdt onze binnensteden toegankelijk en leefbaar, brengt veel mensen naar hun werk, geeft plezier en ontspanning, is van belang op het platteland en om naar school, werk, winkels of de bushalte te rijden.’
MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien maken we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sluit je aan bij 360 met een (proef / cadeau) – abonnement. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.
Bedankt

De door de regering geleide campagne ging verder: ‘We moeten de fiets koesteren. Het percentage reizigers dat gebruikmaakt van de fiets is al hoog; meer dan een kwart van alle reizen gaat per fiets. En het gebruik neemt nog steeds toe, vooral in stedelijke gebieden.’

De grafiek bij dit artikel is een duidelijk voorbeeld van hoe Nederland zich richt op fietsen, terwijl buurlanden daar helemaal niet zo enthousiast over zijn. De grafiek – die de dichtheid van fietspaden in dit deel van Europa voorstelt – is een screenshot van Opencyclemap, en het verschil tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk is schril, 
evenals dat tussen België en Frankrijk, waar de hoeveelheid fietspaden aanzienlijk verschilt.

‘De fiets is een fantastisch exportproduct,’ zegt Rients Dijkstra, stedenbouwkundige aan de TU Delft. Sinds 2012 is hij de officiële adviseur over infrastructuur van de Nederlandse regering, ook wel Rijksadviseur Infrastructuur en Stad. Hij voegt eraan toe: ‘Als we de Nederlandse internationale reputatie als fietsland versterken, heeft dat veel positieve effecten. Het geeft 
de fiets status, maakt reclame voor ons, versterkt het internationale beeld van onze steden als een aangename leefomgeving en verhoogt het potentieel van de fietskennis als een export-
product.’ Maar het belangrijkste, benadrukt hij, is dat de fiets een ‘symbool van onze nationale identiteit is’.

Minder nieuwe fietsen

Ondanks het feit dat het rijwiel zo’n essentieel onderdeel van de Nederlandse identiteit vormt en dat het land duizenden kilometers aan beschermde fietspaden heeft, neemt de verkoop 
van nieuwe fietsen al een paar jaar af. In 2016 werden er 928 duizend fietsen verkocht, een jaarlijkse daling van 
6 procent, ondanks een toename van de bevolking. In 2007 werden er 1,4 miljoen verkocht. In een persbericht van rai, de vereniging van de rijwiel- en auto-industrie, die samen met BOVAG en onderzoeksinstituut GFK 
verkoop en gebruik van auto’s, fietsen en andere transportvormen in het land meet, werd melding gemaakt van deze daling en dat veroorzaakte veel deining in de Nederlandse media. ‘In de afgelopen dertig jaar zijn er nog nooit zo 
weinig fietsen verkocht,’ staat in het rapport.

Volgens Jan-Willem van Schaik, adjunct-hoofdredacteur van het blad Tweewieler, is de inzinking van de 
fietsenverkoop een verrassing voor de Nederlandse media, maar niet voor de vakpers. ‘Een achteruitgang van tien jaar achter elkaar is slecht, maar er zijn wel goede verklaringen voor,’ zegt hij. ‘Allereerst werd in januari 2015 een belastingvoordeel geschrapt dat veel mensen geholpen heeft om een fiets 
te kopen. Op het hoogtepunt werden 
er door dit voordeel jaarlijks wel 500 duizend fietsen verkocht. Ten tweede waren de 1,4 miljoen fietsen die in 2007 werden verkocht een record. Op dat moment was al duidelijk dat de markt zou kelderen. Ten derde kwam de 
verhoging van de gemiddelde prijs van een fiets niet alleen doordat er ook elektrische varianten werden verkocht, maar ook door de betere kwaliteit van gewone fietsen – die gaan nu jarenlang mee.’

Van Schaik weet het ook aan het 
slechte weer. De Europese zomer van 2018 was veel mooier en de Nederlandse fietsindustrie verwacht dan ook betere resultaten.
De hoeveelheid verkochte fietsen daalt dan misschien, maar de gemiddelde prijs per elektrische fiets is hoog, zo’n 1000 euro. Elektrische fietsen vormen 30 procent van de Nederlandse markt, maar bijna 60 procent van de inkomsten. Een marktoverzicht van 286 Nederlandse fietsenwinkels toonde aan dat de gemiddelde omzet per 
winkel in de eerste tien maanden van 2018 met 12,8 procent omhoogging, voornamelijk dankzij de hoge prijzen van elektrische fietsen.

Van Schaik benadrukt dat de verkoop misschien daalt, maar het gebruik 
van de fiets niet. Mensen fietsen vaker, en ook meer kilometers. Rijwielstallingen bij stations zijn bomvol. Het aantal mensen dat op de fiets naar een station gaat, is in het afgelopen decennium met 5 procent per jaar gestegen. De komst van de elektrische fiets heeft mensen aangemoedigd om meer en verder te fietsen. Oudere mensen fietsen nu ook vaker dan vroeger.

Het feit dat mensen meer fietsen is 
ook het resultaat van de wereldberoemde fietsinfrastructuur in het land. Het gaat nu dan ook niet meer om de toename van de fietsenvloot, 
dat is in het verleden al gebeurd. De Nederlandse fietsinfrastructuur leidt niet tot een aanzienlijk hogere verkoop omdat iedereen al een fiets heeft, en waarschijnlijk meerdere. Dat was een verkoopbonus die zich voordeed in 
de jaren tachtig en negentig.
17 miljoen Nederlanders bezitten 
22,5 miljoen fietsen. Dat is 1,3 fiets 
per persoon, meer dan in welk ander land ter wereld. 27 procent van alle 
uitstapjes wordt fietsend gemaakt. 
(In de vs is dat net iets meer dan 
1 procent en in het vk ligt dat iets boven de 2 procent.)

Calvinisme

Rijkswaterstaat is verantwoordelijk voor de Tour de Force-campagne 
en voor fietsen in het algemeen. 
Net zoals de Chinezen bekendstaan 
om hun langetermijnvisie op de geschiedenis, zo hangen de Nederlandse landbestuurders een langetermijnvisie op de infrastructuur aan. 
Sommige mensen zeggen dat de Nederlandse psyche deels is verankerd in religie. Ruwweg gezegd is de noordelijke helft van Nederland (waar de meeste mensen wonen) calvinistisch, een strenge en goed gedijende vorm van het vijfhonderd jaar oude protestantisme, en de zuidelijke helft katholiek. (Het gaat hier niet zozeer om het geloof in God, maar om de culturele bagage.) Fietsen, zo luidt een theorie, spreekt calvinisten aan omdat het simpel, sober en, boven alles, goedkoop is. En omdat calvinistische Nederlanders 
niet van vertoon houden – of niet in gepantserde auto’s op staatsfuncties willen arriveren – past fietsen perfect bij hen, vooral op zware, zwarte en anonieme rijwielen. Op zo’n fiets rijden is egalitair, niet statusverhogend.

Maar hoewel veel Nederlanders zich inderdaad identificeren met die veronderstelde ‘nationale karakteristieken’, en calvinisten inderdaad vaker fietsen dan katholieken, moeten dat soort 
verklaringen met een korreltje zout worden genomen. Veel Nederlandse historici menen dat de betiteling 
‘zuinige natie’ meer op een mythe berust dan op feiten. En volgens Ben Coates, schrijver van Why the Dutch Are Different, is Nederland nooit echt een land geweest ‘waar mensen op kantoor een stickie roken achter hun bureau, tijdens de lunch naar de hoeren 
gaan en ’s avonds hun grootouders euthanaseren’.

Misschien niet. Maar fietsen blijft 
verbazingwekkend populair in het 
land en het lijkt erop dat de Tour de Force-campagne door zal peddelen, wie er ook aan de macht is.

Auteur: Carlton Reid

Forbes
Verenigde Staten | tweewekelijks tijdschrift | oplage 925.051

Forbes Magazine is een Amerikaans zakenblad dat opgericht is door B.C. Forbes en momenteel wordt geleid door zijn kleinzoon, Steve Forbes. Het tijdschrift 
is vooral bekend door de jaarlijkse lijstjes: 
de rijkste mensen, de grootste bedrijven, de machtigste vrouwen en de Celebrity Top 100.

Plaats een reactie