Aan de kant

Frankfurter Allgemeine Zeitung / 360  | 26 augustus 2019 - 10:0026 aug - 10:00

De straten van Parijs zouden worden overgenomen door de trottinette électrique. De elektrische deelstep had in het afgelopen halfjaar inderdaad een half miljoen gebruikers. Maar van een chaos lijkt geen sprake.

» Lees dit artikel in de Reader

Daar heb je er al eentje! Ik ben de willekeurig gekozen uitgang van het Gare de l’Est nog niet uit of er staat een trottinette électrique voor me, een kleine elektrische step. In Duitsland zijn deze steps momenteel voorpaginanieuws, omdat deze voertuigen ter bevordering van de mobiliteit mogelijk nog deze zomer op de openbare weg worden toegelaten door de Bondsraad. Sommige politici en deskundigen vrezen echter conflicten met voetgangers.

Ik houd de geopende Lime-app op mijn smartphone bij de QR-code op het stuur van de step en wacht tot de trottinette wordt vrijgegeven. Maar er gebeurt niets. Nu zie ik dat dit geen step is van de Californische aanbieder Lime, waarvan ik de app heb gedownload, maar een van de concurrent Tier.

In Parijs, waar elektrische steps sinds de zomer van vorig jaar zijn toegestaan op de openbare weg, zijn er maar liefst zeven aanbieders. Ik loop verder om een Lime-step te zoeken en al na een paar stappen zie ik er een staan: groot, zwart-groen, zwaar en nogal illegaal neergezet op een smal geïmproviseerd voetpad dat over een bouwplaats loopt.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Daarom zijn we blij als je dit artikel voor ons deelt. Nog blijer zijn we als je je bij ons aansluit: Probeer nu 5 nummers voor maar 15 euro. Stopt automatisch.
Bedankt

Normaal vervoermiddel

De eerste paar honderd meter gaan nog tamelijk bibberig; ik voel me niet helemaal op mijn gemak, omdat ik geen helm draag en het op deze vrijdagmiddag enorm druk is rond het station. Ik rij op de stoep – hoewel dat sinds kort verboden is in Frankrijk – maar geen van de vele voetgangers trekt zich er iets van aan. Dan kom ik bij het fietspad op de Boulevard de Magenta en geef gas.

Al na een kwartiertje in Parijs merk ik dat de trottinette een heel normaal vervoermiddel is in de stad – op elke twee fietsen zie je op dit fietspad ongeveer één elektrische step. Dat is ook niet verwonderlijk, want in het afgelopen jaar hebben 233.000 Fransen een e-step gekocht en daar komen nog vele duizenden huursteps bij. De Californische verhuurder Bird meldt 110.000 gebruikers van zijn steps in de afgelopen zes maanden en de statistieken van concurrent Lime laten in dezelfde periode meer dan twee miljoen ritten en 315.000 gebruikers in de Franse hoofdstad zien.

Dat zijn bijvoorbeeld de 27-jarige Chloé en de 29-jarige Guillaume, twee hotelmedewerkers uit de 15 kilometer noordelijker gelegen voorstad Sarcelles, die hun vrije dag doorbrengen in Parijs. ‘We houden van steppen,’ zegt Chloé. ‘We zijn boven de grond in plaats van in de metro en het gaat nog sneller ook.’ Guillaume preciseert: ‘We rijden met de step een route waarvoor je met de metro zou moeten overstappen, en besparen daardoor een hele hoop tijd.’ Zeker al tien keer hebben ze samen door Parijs gestept – maar zijn ze ooit ergens op aangesproken? Bijvoorbeeld dat ze met z’n tweeën op één step rijden?

‘Nee,’ zegt Guillaume, ‘de steps staan weliswaar overal, maar je moet ze gewoon goed aan de kant zetten en niet midden op de stoep.’

Niet alleen de Duitsers zijn bang dat dat niet gebeurt, ook de Franse kranten staan vol met dit soort bevindingen: er zijn verhalen over zigzaggende steps, anarchie, aanrijdingen, trottoirs die bezaaid liggen met steps en uitgeputte voetgangers die over achtergelaten steps struikelen. De Duitse fietsersbond ADFC en de politiebond zijn bang voor chaos in het wegverkeer en tal van ongelukken als de steps in Duitsland op de openbare weg worden toegelaten. Maar waar zijn de steps die voor problemen zorgen dan hier, in Parijs?

‘Dat de steps zo’n slechte reputatie hebben, komt door de media, die negatieve gevallen eruit pikken en niet vertellen wat er allemaal goed gaat,’ zegt de 33-jarige documentairemaker Camille. Voor hem is de step sinds een maand of twee het belangrijkste dagelijkse vervoermiddel in de stad: ‘Je bent niet zo aan het zweten als op de fiets, de step is stil, snel en milieuvriendelijk, een mix van auto en voetganger, en hij wordt ook niet zo snel gestolen als een fiets.’ Dat sommige vrienden de draak met hem steken, neemt hij op de koop toe. Ze vinden hem een hipster met zijn step en verwijten hem ‘macronisme’.

‘Omdat steppen ultraliberaal is en heel energiek overkomt, net als Macron, die ik overigens niet mag,’ licht hij toe. Problemen met voetgangers of automobilisten heeft Camille evenwel nog niet gehad.

Ik rij verder, in de richting van de Place de la République. Ik besluit eens gericht aan iemand te vragen waar ik hinderlijk achtergelaten steps zou kunnen vinden en ontmoet de 25-jarige Maxime, die net een app van stepverhuurder Flash op zijn smartphone heeft geïnstalleerd. Er wordt afgerekend naar gebruiksduur.

Maxime heeft vandaag heel spontaan besloten voor de eerste keer een step te huren, ‘omdat ik met de bus veel langer onderweg ben’. De webdesigner komt net van een zakelijke afspraak en is onderweg naar zijn huis, in de buurt van het Gare de Lyon. Dat is maar 3 kilometer en hij had natuurlijk de metro kunnen nemen, ‘maar om een kaartje te kopen moet ik heel ver onder de grond en daar heb ik geen zin in’.

Ik vervolg mijn weg dwars over het plein naar de Boulevard des Filles-du-Calvaire en ga vervolgens de Rue Vieille du Temple in – een smal straatje van anderhalve rijbaan, zonder fietspad en met een belachelijk smalle stoep. Noodgedwongen rij ik dus op straat en dan gebeurt het daadwerkelijk dat iemand zich aan mij stoort – uitgerekend een fietser. ‘C’est pas vrai, niet te geloven!’ foetert hij over mijn snelheid van 14 kilometer per uur, terwijl hij zich langs me perst.

Welgemoed sla ik een nog smallere straat in die helemaal voorbehouden is aan voetgangers, in de hoop daar op nog meer ergernis te zullen stuiten. Maar hier trekt geen van de tamelijk talrijke voetgangers zich iets van me aan.

“C’est pas vrai, niet te geloven!’ foetert hij over mijn snelheid van 14 kilometer per uur”

En hoe zit het eigenlijk met de winkeliers?

Het straatje is omzoomd met falafelrestaurants en bakkerijen, en de ober bij de ‘best falafel in town’ kan inderdaad bevestigen dat de mensen zich storen aan de steps. ‘U ook?’ vraag ik. ‘Nee, ik niet, maar steps zijn heel gevaarlijk.’ ‘En hier in de Marais,’ vraag ik verder, ‘zijn de steps hier storend?’ ‘Ja, kijk maar,’ zegt hij, terwijl hij naar mijn step wijst, die ik rechtop tegen de muur heb gezet en die werkelijk niemand in de weg staat. ‘Dat is de mijne,’ zeg ik. Hij lacht. ‘Dit is niet het moment waarop ze het meest overlast geven,’ geeft hij toe. Het is half drie, het weekend begint. ‘Wat is dan het moment?’ vraag ik. ‘Dat verschilt van keer tot keer,’ antwoordt hij ontwijkend.

Een klant met een leren jack, oorknopjes en een spiegelende zonnebril, zelf Vesparijder, mengt zich in het gesprek: ‘Les trottinettes, c’est le bordel,’ beweert hij, wat zoveel betekent als ‘die steps geven alleen maar gedonder’. ‘Kijk!’ roept de ober opgewonden en hij wijst naar buiten, waar net een tiental steps volkomen geluidloos voorbijrijdt – waarschijnlijk een groepje toeristen met een gids. ‘Dat waren er zeker veertig,’ beweert hij en hij schudt verontwaardigd zijn hoofd. Maar zou het dan beter zijn als al die mensen in een touringcar rond zouden rijden? Dat heeft hij zich nog niet afgevraagd.

Keurig naast elkaar

Vervolgens vraag ik aan een groepje jongeren – die allemaal een step hebben en op iemand lijken te wachten – waar er concentraties van verkeerd geparkeerde steps te vinden zijn. Ze raden aan naar metrostation Saint-Paul te rijden, vlak in de buurt. Daar vind ik inderdaad veel steps, maar die staan allemaal zo keurig naast elkaar op een speciaal ingerichte parkeerruimte en nemen daarbij zo weinig plaats in, dat ze helemaal niemand tot last zijn.

Kun je mogelijke toekomstige knelpunten in het verkeer daadwerkelijk toeschrijven aan de steps? Het zijn tenslotte de kleinste en schoonste vervoermiddelen die erbij zijn gekomen. Is het misschien niet eerder zo dat veel critici van steps zich geen andere voorstelling van de stad en de maatschappij kunnen of willen maken dan de huidige?

Hier bij metrostation Saint-Paul, met het mooie grote plein en het brede tweebaansfietspad, lijkt de autovrije stad in elk geval helemaal niet meer zo’n utopie. Dat komt ook naar voren uit gegevens die Lime in een enquête heeft verzameld. Zo gaf 60 procent van de gebruikers aan dat ze soms de auto of scooter laten staan en een elektrische step pakken. En 10 procent zou helemaal geen auto meer rijden, maar alleen nog maar e-steppen.

De volgende stop is bij een juwelier. ‘Zolang ze niet te hard rijden, heb ik er niets op tegen,’ zegt de verkoopster; haar 3-jarige dochtertje heeft tenslotte ook al een step – maar dan een gewone. ‘Wat hinderlijk is, is als ze alles blokkeren. Ga maar eens naar de Place de la République, daar zijn veel smalle zijstraatjes waar er veel staan,’ raad ze me aan, niet wetend dat ik daar net ben geweest. Ze denkt overigens niet dat de Duitsers bang hoeven te zijn voor de e-step: ‘Jullie zullen dat veel gestructureerder aanpakken dan wij Fransen.’

Asociaal

Ik ga nu all the way en gedraag me als een asociaal. In een straatje met éénrichtingsverkeer rij ik tegen het verkeer in, ik blokkeer een bestelauto die door mij de bocht niet kan nemen en zet mijn e-step bij een heel smalle doorgang op de stoep. Niets. Niemand windt zich op. De chauffeur van de bestelauto wacht geduldig tot ik plaatsmaak, de voetgangers persen zich stoïcijns langs mijn step. Het lijkt alsof de e-step niets meer is dan het volgende vervoermiddel waarmee je moet zien om te gaan.

De terugweg verloopt ook tamelijk onspectaculair. Ik zie enkele steps die midden op het trottoir zijn neergezet, maar alleen op trottoirs die megabreed zijn en op het hoogtepunt van de vrijdagmiddagspits volledig uitgestorven. Een fietser belt gestrest omdat hij vindt dat ik ondanks mijn 18 kilometer per uur te langzaam rijd.

Dan ben ik weer bij het Gare de l’Est. Ik zet mijn trottinette simpelweg neer bij de ingang die ik als eerste in het vizier krijg – heel ergens anders dan waar ik ben aangekomen. Nog snel even een foto maken van de e-step, zo verlangt mijn app, want voordat de accu leeg is, wordt mijn step opgehaald door Lime-medewerkers en ergens opgeladen; de foto moet hen helpen mijn step terug te vinden.

Weer terug in Frankfurt stap ik haast met tegenzin op mijn fiets. Het van het slot halen in het donker, het omstandig verwijderen van de klemgezette fiets uit het fietsenrek bij het centraal station, het afvegen van het natte zadel – wat was het fijn, dat ritje met de e-step. Het wordt tijd dat de Duitsers eens ontspannen.

Auteur: Katrin Hummel

Frankfurter Allgemeine Zeitung
Duitsland | dagblad | oplage 382.000

Een van de belangrijkste kranten van Duitsland. Hoewel politiek onafhankelijk, wordt de FAZ over het algemeen een gematigd conservatief profiel toegedicht.

Plaats een reactie