Gerecenseerd | The Testaments – Margaret Atwood

11 september 2019 - 11:3511 sep - 11:35

Eentje uit nodzaak, en een voor de fans

Het langverwachte vervolg op The Handmaid’s Tale

‘Er zijn nucleaire onderzeeërs waarvan de locatie minder nauwlettend in de gaten wordt gehouden dan van de vooraf bestelde exemplaren van The Testaments’, schreef The Telegraph in de aanloop van het nieuwste boek van Margaret Atwood. Op de publicatiedag, vorige week dinsdag, verscheen de 79-jarige auteur voor een uitverkochte zaal in het Londense National Theatre en werd ze live uitgezonden in 1300 bioscopen, van Malta tot Atwoods geboorteland Canada.

Na 34 jaar schreef Atwood eindelijk het felbegeerde vervolg op The Handmaid’s Tale, dat werd bewerkt tot zo’n grote Hulu-hit dat een van de Kardashians de serie koos als thema van een verjaardagsfeestje: haar gasten droegen kleding geïnspireerd op de rode gewaden van de dienstmaagden (vruchtbare vrouwen van wie de kinderen zijn afgepakt en die eens per maand ritueel verkracht worden in de hoop dat ze gaan baren) en er werden cocktails geschonken met namen als Praise Be Vodka and Under His Eye Tequila – termen die in het dystopische, christelijke rijk dat Atwood creëerde, Gilead, verplicht worden gebruikt. ‘Of Kylie [Kardashian] het totalitaire-nachtmerrieaspect wel had meegekregen valt te betwijfelen’, schrijft The Telegraph, ‘maar hé, veel cultureel relevanter dan dit wordt literatuur niet!’

Behalve als thema voor fancy feestjes staat het boek symbool voor andere tekenen van deze tijd: types als Trump en Boris die de macht (‘en pussy’, aldus The Independent) grijpen, en vooral ook de #MeToo-beweging, die de spreuk Nolite te Bastardes Carborundorum, krom Latijn voor Laat de klootzakken je er niet onder krijgen, dankbaar adopteerden. Volgens The Guardian was Atwood zich bij dit vervolg bewust van deze sociale taak, en moedigt ze in The Testaments inderdaad tot die boodschap aan. ‘In zekere zin is de roman een oproep tot activisme, die pleit voor de verbondenheid van samenlevingen en volkeren.’

‘We hebben hier te maken met iets heel anders dan een literair vervolg. The Testaments is een nieuwe aflevering van een multimediale franchise

The Independent vindt het vervolg ‘surprisingly fun’, met moedige jonge heldinnen en sappige (zij het voorspelbare) plotwendingen. Vooral het perspectief van Tante Lydia vindt de recensent vermakelijk, en bovendien interessant omdat zij niet meegaat in eenduidige vrouwelijke solidariteit; ze kiest voor zichzelf, ‘waarmee Atwood de lezer tegelijk de vraag stelt: wat zou jij doen in deze situatie?’

Vox mist een dergelijke gelaagdheid, en noemt het vervolg ‘Een hoopvol boek. Een escapistisch boek. Een thriller. Een beetje een joyride.’ En in die zin heel anders dan The Handmaid’s Tale: ‘Ze is in zekere zin trouw aan de tv-serie, waarin Gilead zal worden vernield door uitzonderlijke individuen. Dat maakt The Testaments aangenaam om te lezen, maar ook wat minder echt, wat minder tijdloos dan zijn voorganger.’

Ook de Wall Street Journal noemt de grote invloed van de televisieshow, hoe vaak de uitgeverij ook verkondigde dat het boek daar los van stond. ‘We hebben hier te maken met iets heel anders dan een literair vervolg. The Testaments is meer een nieuwe aflevering van een multimediale franchise.’ Uiteindelijk komt het verschil tussen beide romans volgens WSJ neer op het volgende: het verschil tussen ‘Wat betekent dit’ en ‘Wat gebeurt er?’ ‘En dat is gelijk ook een manier om het verschil te beschrijven tussen literatuur en entertainment.’

The Testaments werd niet geschreven uit noodzaak, zegt de recensent, maar voor de fans.

The Guardian ziet die noodzakelijkheid wel en vindt het terecht dat de roman nu al is genomineerd voor de Booker Prize. Zelf vindt de auteur dat een beetje voorbarig, vertrouwt ze WSJ toe: ‘Ik geloof dat ze een beetje overenthousiast worden (…) Ik vermoed dat ze heimelijk denken “Dit is onze laatste kans want straks gaat ze dood.”’ Waaraan ze toevoegt dat ze dat voorlopig niet van plan is.

Nu in de boekwinkels.

In dit fragment uit The Handmaid’s Tale is het Atwood die hoofdpersoon Offred, Elisabeth Moss, slaat. In dit artikel op CBS News vertelt de auteur erover.

Plaats een reactie