Circus Messi

El País Semanal / 360  | 10 October 2019 - 10:0010 Oct - 10:00

Niet eenvoudig om een voorstelling te maken die het niveau evenaart van de beste voetballer ter wereld. Regisseur Mukhtar Omar Sharif durfde het aan en maakte met Cirque du Soleil een volgens El País weergaloze show, geïnspireerd door de geniale creativiteit van Lionel Messi.

» Lees dit artikel in de Reader

Een rood-witte bal. Die kreeg Lionel Messi cadeau op 24 juni 1991, de dag dat hij vier jaar werd. Het was ook de dag dat de legende werd geboren, want zodra hij de bal pakte begon hij er ongelooflijke toeren mee uit te halen. ‘We stonden paf toen we zagen wat hij allemaal met die bal kon,’ zegt zijn vader Jorge in het boek Messi van Luca Caioli.

Onvermoeibaar oefende hij weergaloze trucs, die hem al op zeer jonge leeftijd beroemd maakten. In de rust tijdens wedstrijden van Newell’s Old Boys [uit de Argentijnse stad Rosario] werd zijn naam aangekondigd en kwam hij, amper één meter hoog, al hooghoudend de trappen van het stadion af en liep naar de middenstip zonder ook maar één keer de bal te verliezen.

Het is die kunstenaarsziel die Cirque du Soleil als uitgangspunt heeft genomen voor de show Messi10, die op 10 oktober in Barcelona in première gaat. ‘Leo is de beste van de wereld en we willen zijn vaardigheden op het veld, zijn kracht en vastberadenheid laten zien,’ zegt Mukhtar Omar Sharif, regisseur van de voorstelling. ‘Maar we blijven een circus en deze show is voor iedereen, niet alleen voor voetballiefhebbers.’

Het idee voor de productie komt van José Manuel Pinto, voormalig doelman van Barcelona en een goede vriend van Lionel Messi. Pinto werkt tegenwoordig als geluidstechnicus. Hij ging praten met Afo Verde, voorzitter van Sony Music Latijns-Amerika, Spanje en Portugal, die eerder projecten met Cirque du Soleil had gedaan. ‘Wat nou als we een show doen met voetbal?’ stelde Pinto voor. De Sony-topman was enthousiast en zag een show voor zich over Michael Jackson of The Beatles. Maar Pinto had een beter plan, een voorstelling over ‘de beroemdste man ter wereld’: Lionel Messi. Verde ging akkoord, en in de dagen erna verscheen hij samen met de regisseurs van Cirque du Soleil in stadion Camp Nou om Messi in actie te zien en zich te laten inspireren voor de show.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Daarom zijn we blij als je dit artikel voor ons deelt. Nog blijer zijn we als je je bij ons aansluit: Probeer nu 5 nummers voor maar 15 euro. Duurt een paar minuten, stopt automatisch.
Bedankt

Messi’s zegen

Zoals Pinto had verwacht, vond Messi het een prachtidee; hij maakte zich alleen wat zorgen over de manier waarop de twee disciplines zouden samenkomen. ‘We hebben zo’n vijf keer met hem overlegd en hij had maar twee verzoeken,’ zegt artistiek leider Sean McKeown in het hoofdkwartier van Cirque du Soleil in Montreal. Dat zijn familie erin zou voorkomen, omdat hij zonder hen nooit de top zou hebben bereikt, en dat er acts zouden zijn die nog nooit in het circus waren vertoond.’

Cirque du Soleil ging de uitdaging aan. ‘Messi breekt al jarenlang alle records; nu is het onze beurt om een onvergetelijke show neer te zetten,’ zegt McKeown. Cirque du Soleil trok 46 artiesten aan van over de hele wereld, stuk voor stuk topatleten met ieder een eigen specialisatie: corde lisse, trapeze, diabolo, contortionisme of banquine (menselijke piramide).

‘Ik zag dat er een auditie was, deed mee en het ging goed,’ vertelt Catalina Vega. Ze speelde in het nationale voetbalteam van Chili, maar gaf alles op om zich te specialiseren in het freestylevoetbal, een discipline waarbij allerlei trucjes worden uitgehaald, die in de show een prominente plek inneemt. ‘Dit was een kans, want deze voorstelling kan wel tien jaar lopen,’ zegt ze. ‘Al betekent het vele uren keihard werken, want we treden niet alleen op als freestylers, we doen van alles.’

Wie de trainingszalen van het Cirque du Soleil-hoofdkantoor in Montreal binnenloopt, kijkt automatisch omhoog. Naar de sprongen en salto’s van de Franse Jimmy bijvoorbeeld, Europees kampioen trampolinespringen, die via Facebook auditie deed en na twee pogingen werd aangenomen. ‘Ik had twee dromen: meedoen aan de Olympische Spelen en bij Cirque du Soleil werken,’ vertelt hij. ‘Gelukkig heb ik er een kunnen waarmaken.’ Na urenlang te hebben getraind en afgezien, verzamelen de artiesten zich in de eetzaal. ‘Hoe doen we het?’ vraagt Frans kampioen trampolinespringen Noé Chemel, die derde werd bij de Europese kampioenschappen van 2014.

Ze krijgen feedback van hun trainers, maar horen graag wat anderen ervan denken. ‘We zijn zo gewend aan de nummers dat we het bijna normaal vinden wat we doen,’ zegt Nacho Ricci, een in Barcelona gevestigde Argentijn die gespecialiseerd is in klimtouwacts. Na vele jaren van gesprekken en e-mails over en weer kreeg hij de kans om per video auditie te doen. ‘Ik moest mijn specifieke vaardigheden laten zien en ook een beetje hiphopdansen, wat ik nooit van mijn leven had gedaan,’ zegt Ricci. ‘Maar ik ben ermee weggekomen…’

Talentenfabriek

Als de hindernis van de auditie eenmaal is genomen, zet Cirque du Soleil alle raderen in werking. Nadat de artiesten in de talentenfabriek in Montreal zijn aangekomen, worden er allerlei tests afgenomen om te zien hoe hun lichamelijke conditie is, of er misschien een kleine ingreep nodig is, hoe ze er mentaal aan toe zijn, hoe ze reageren op stress. Ook worden ze van top tot teen opgemeten, zodat de pakken, laarzen, maskers en andere kostuumonderdelen kunnen worden gemaakt. Cirque du Soleil heeft zijn eigen naaiatelier met driehonderd vaste werknemers en een make-upruimte waar de artiesten zelf leren hun schmink aan te brengen. Veel van de acrobaten hebben geen enkele ervaring in het theater; ze hebben nooit choreografieën opgevoerd of gezichtsuitdrukkingen geoefend. Daarom zijn er allerlei soorten repetitieruimtes, zoals gym- en danszalen, waar de medewerkers worden opgeleid.

Om de Messi10 -wereld te betreden moet je Les Studios Gilles Ste-Croix bezoeken, een paviljoen dat zelfs met een hoogte van 20 meter niet groot genoeg is voor het hele decor. Daarom zal de show in Barcelona plaatsvinden in het enorme Parc del Fòrum, dat ruim 40 meter lang en 27 meter breed is. Het idee is een voetbalveld te creëren, met het publiek op tribunes eromheen. ‘We zijn geen traditioneel circus, we bedenken acts die nooit eerder zijn vertoond,’ zegt Igor, een van de hoofdtrainers van de show. Igor groeide op in het Staatscircus van Moskou; hij komt uit een circusfamilie. ‘Het ging erom voetbal te combineren met onze talenten, en dat is ons gelukt, vind ik.’

En dankzij regisseur Mukhtar, die gek is van voetbal en groot fan is van Manchester United. ‘Toen mij werd gevraagd de voorstelling te regisseren, riep mijn vrouw: “Dit doe je alleen om meer voetbal te kunnen kijken, of niet soms?”’ vertelt hij geamuseerd. ‘Hoewel ik bij mezelf dacht: het gaat nog moeilijk worden om een voorstelling te maken die het niveau van de beste voetballer ter wereld evenaart.’

Maar daar lijken de artiesten van Messi10 zich geen zorgen om te maken: ‘Wie hier om zich heen kijkt, ziet de Champions League.’ Mukhtar voeg daaraan toe: ‘Net als voetbal is het circus keihard werken. Het is trainen en nog eens trainen, tot alles perfect is.’

Maar soms gaat het niet allemaal perfect. Het risico op blessures is altijd aanwezig. Jimmy, die net tig keer van een schommel in een net is gesprongen, merkt op: ‘Daar denken we maar niet aan, anders zouden we het niet eens proberen.’ Yang Huang, die op haar zevende begon met koorddansen, vertelt dat ze altijd muziek op zet, zodat ze een ‘heldere geest’ heeft. ‘Anders ga je fouten maken,’ zegt ze.

“Deze show is voor iedereen, niet alleen voor voetballiefhebbers”

Als dat gebeurt, heeft Cirque du Soleil een uitgebreid team van fysiotherapeuten klaarstaan. ‘Het is bijna ondenkbaar dat deze mensen, die elke dag zo veel risico nemen en zo veel van hun lichaam vragen, nooit een blessure oplopen,’ zegt Mariana, een Braziliaanse fysiotherapeut die haar werk voor Cirque du Soleil in 2016 onderbrak om  te assisteren bij de Olympische Spelen in haar land, maar nu terug is voor het Messi-spektakel. ‘We richten ons vooral op preventie. Als er dan toch iets gebeurt, is de blessure minder ernstig en geneest die sneller.’

Met een betere preventie voor ogen wordt er in deze productie samengewerkt met RealTrack Systems. Dit in Spanje gevestigde technologiebedrijf heeft WIMU ontwikkeld, de apparatuur die onder andere door de voetballers van Barcelona wordt gebruikt, inclusief Messi zelf, en waarmee snelheid, versnelling, afgelegde afstand, lichamelijke conditie, hartslag en zuurstofgehalte in de spieren worden gemeten.

‘We hebben altijd een plan B voor als er iemand uitvalt vanwege een blessure, of als iemand ziek wordt op de dag van de voorstelling,’ zegt Sean McKeown. ‘We proberen minstens één vervanger voor elk nummer te hebben. Want in deze wereld geldt nog altijd: the show must go on.’

‘We willen laten zien dat iedereen die nummer 10 kan worden, of je nou dokter of advocaat bent. Het gaat erom dat iemand zijn droom realiseert door zich voor de volle honderd procent in te zetten,’ zegt regisseur Mukhtar tot besluit. Toch is er maar één Messi, zoals er ook maar één Cirque du Soleil is. Samen hebben ze een weergaloze show in elkaar gezet.

Auteur: Jordi Quixano

El País Semanal
Spanje | weekblad | oplage 397.000

Magazine dat op zondag meekomt met ’s lands grootste krant, El País. ‘Het land’ werd in 1976 opgericht en verscheen voor het eerst vier maanden na de dood van Franco, aan het begin van de democratische overgang in Spanje.

Plaats een reactie

‘We zijn geen traditioneel circus, we bedenken acts die nooit eerder zijn vertoond,’ zegt Igor, een van de hoofdtrainers van de show. – © Cirque du Soleil