COVID-19 wereldwijd

Wereldwijd | 360  |  2 April 2020 - 17:24 2 Apr - 17:24

In deze posts houden we u op de hoogte van wat kranten wereldwijd over het coronavirus schrijven.

Vandaag: Een voorproefje uit ons nieuwe nummer, # 177. Terug naar de verzorgingstaat? Duitsland overweegt een basisinkomen, in Polen is een kletstelefoon in het leven geroepen en Chinesen krijgen lof voor het delen van kennis.

Beeld: Lege metroperrons in New York. – © Unsplash



Staan de presidenten Franklin D. Roosevelt (1933-1945) en Lyndon B. Johnson (1963-1969) op uit het graf?

Dat is wel de wens van columnist Jamelle Bouie in The New York Times. Volgens Bouie zou de huidige pandemie het begin van het einde kunnen zijn voor het tijdperk van small government, zo gekoesterd door de Republikeinse president Ronald Reagan (1980-1988), die een voorstander was van het afromen van de federale staat. De columnist illustreert dat aan de hand van de noodmaatregelen die van nu af aan door de regering van Donald Trump worden voorzien, zoals het plan om met 1 biljoen dollar de economie weer op gang te brengen en alle Amerikanen een cheque van 1000 dollar te verstrekken om de verwoestende effecten van de crisis te verzachten.

Maar volgens Bouie zijn deze maatregelen onder de huidige omstandigheden onvoldoende. ‘Door mensen te dwingen onderling voldoende afstand te houden, maakt de pandemie onze onderlinge afhankelijkheid alleen maar duidelijker’, meent hij. Bouie ziet er alleen maar een doorslaand argument in om het land weer te voorzien van een deugdelijk systeem van sociale bescherming. ‘Voor de Democratische Partij, die een voortrekkersrol op dit gebied heeft gespeeld’ – met name met de New Deal, het grote herstelplan van Roosevelt en ‘de oorlog tegen de armoede’ van Lyndon B. Johnson – ‘is dit de gelegenheid om weer een krachtige hefboom te gebruiken: het ingrijpen van de staatsoverheid om de welvaart te behouden en te bevorderen.’


Volgens Mariana Mazzucato is het hoog tijd om het kapitalisme grondig te hervormen.

De Italiaans-Amerikaanse econoom Mariana Mazzucato, hoogleraar innovatieve economie aan de Universiteit van Sussex en bekend van haar boek The Entrepreneurial State: Debunking Public vs. Private Sector Myths (bij Nieuw-Amsterdam verschenen als De ondernemende staat. Waarom de markt niet zonder overheid kan), schrijft in een bijdrage in de Britse krant The Guardian dat de coronacrisis een kans biedt om over te gaan op ‘een andere vorm van kapitalisme’. Want nu heeft de regering, en niet de markt, de leiding, en daar moet ze gebruik van maken.


Als bedrijven voortaan om hulp komen vragen, moet de overheid daar voorwaarden aan verbinden, zodat de financiële reddingsplannen ook hervormingen teweegbrengen

In die ‘andere vorm van kapitalisme’ zouden regeringen, ‘in plaats van de markt simpelweg te corrigeren als die faalt, actief moeten werken aan het scheppen van markten die een duurzame groei bewerkstelligen voor iedereen, zonder uitzondering.’

Het wordt hoog tijd, aldus Mazzucato, om ‘pijnlijke lessen te trekken uit de financiële crisis van 2008’. Haar stelling: als bedrijven voortaan om hulp komen vragen, moet de overheid daar voorwaarden aan verbinden, zodat de financiële reddingsplannen ook hervormingen teweegbrengen. Zodoende kan een nieuwe economie ontstaan die zich richt op een Green New Deal, die zorgt voor het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen en tegelijk investeert in werknemers om hen in staat te stellen zich aan te passen aan nieuwe technologieën.’

Het is nu of nooit: covid-19 laat zien hoe slecht de steeds verder onderling verbonden wereldeconomie op een crisis is voorbereid en daartegen bestand is. ‘Maar we kunnen dit moment benutten om (…) het kapitalisme te benaderen vanuit het standpunt van de stakeholder. Laten we deze crisis niet onbenut laten.’


Meer verbondenheid dan ooit

‘Na mijn eerste week van afstand houden (…) voel ik me meer verbonden dan ooit’, schrijft Kevin Roose, columnist van The New York Times.

Roose signaleert ‘een explosie van creativiteit’ op sociale media tijdens de coronacrisis. In Italië ‘publiceren volwassenen minimanifesten op Facebook’. In China hebben fuifnummers cloud clubbing uitgevonden, ‘virtuele feestjes waarbij dj’s live bezig zijn op sites als TikTok’. In de VS worden virtueel  yogalessen, kerkdiensten en zelfs etentjes gegeven. Volgens Roose is het best mogelijk dat deze sociale explosie op internet tijdelijk is en dat de ‘schurken en trollen’ massaal terugkeren. Maar het zou ook kunnen dat ‘het coronavirus aantoont dat het internet altijd in staat is ons samen te brengen’.



De Duitse minister van Financiën Olaf Scholz overweegt ‘ongelimiteerd’ geld vrij te maken (tot maar liefst 150 miljard euro) om de economische gevolgen van de huidige crisis op te vangen.

De maatregel is van levensbelang voor het bedrijfsleven. De Frankfurter Rundschau onderstreept niettemin dat sommige sectoren in het bijzonder worden getroffen. ‘Zelfstandigen, freelancers, kunstenaars en artiesten hebben ook behoefte aan staatssteun,’ schrijft de krant. En niet in de vorm van kredieten, ‘maar als maandelijks basisinkomsten (…) ter hoogte van 1000 euro over een periode van zes maanden’.

De crisis schept ook nieuwe mogelijkheden, onderstreept de krant. ‘De staat moet van de gelegenheid gebruikmaken om op landelijk niveau een universeel basisinkomen in te voeren.’ Met de automatisering van de arbeid die zich aandient, is een dergelijk gegarandeerd inkomen een oplossing ‘zonder alternatief’.



Een telefoonnummer dat alleenstaande ouderen in staat stelt iemand te vinden om over van alles en nog wat te kletsen, zonder praktische of administratieve noodzaak?

Dat is een idee van een groep Poolse activisten, gesignaleerd in het dagblad Gazeta Wyborcza.

In een land waar ouderen boven de 65 jaar 17 procent van de bevolking uitmaken, zijn de manifestaties van solidariteit tussen de generaties de laatste tijd talrijk. Maar, zo merken de initiatiefnemers van TelefonPogadania (‘De Kletstelefoon’) op, die manifestaties houden vaak op bij de voordeur. ‘Daarom hebben wij besloten ouderen de gelegenheid te geven ons hun kletspraat te verkopen,’ zeggen ze in de krant. Meer dan vijfhonderd vrijwilligers hebben inmiddels al hun luisterend oor aangeboden.



Chinese onderzoekers hebben lof gekregen voor het delen van hun kennis met de wetenschappelijke wereld over het genoom van het virus, dat tot nog toe volslagen onbekend was.

Onderzoekers zijn nu wereldwijd bezig met een wedloop tegen de tijd om erachter te komen hoe het virus functioneert en er zo snel mogelijk een remedie tegen te ontwikkelen. De hierbij opgedane kennis wordt goeddeels verspreid op wetenschappelijke websites. Om de wetenschappers te helpen aan kwaliteitsinformatie heeft uitgeverij Elsevier besloten alle publicaties en gegevens gezamenlijk onder te brengen in een ‘Covid-19 Information Center’.

Dit platform, in het Engels en het Mandarijn, omvat bijna twintigduizend artikelen.

Plaats een reactie