De wolven van Stanislav. Een onwaarschijnlijk gelijkenis voor het pandemische tijdperk

Oekraïne | Reisverslag | Literary Hub  | 24 May 2020 - 13:0024 May - 13:00

Soms moet de realiteit worden afgezwakt om geloofwaardig te zijn. Soms ook kies je zelf wat realiteit is en wat je gelooft. Zoals Paul Auster wanneer hij tijdens zijn reis naar de geboorteplaats van zijn grootvader in Oekraïne een verhaal hoort dat even grimmig als verbijsterend is.

Moet iets echt gebeurd zijn om als waar te worden aanvaard, of is het gebeurde al waar doordat je gelooft in de echtheid ervan, ook al is het waar veronderstelde eigenlijk niet echt gebeurd? En wat als je, ondanks je inspanningen om erachter te komen of een gebeurtenis al dan niet echt heeft plaatsgevonden, in een impasse van onzekerheid belandt en zodoende niet zeker weet of het verhaal dat iemand je vertelde op het terras van een café in de westelijke Oekraïense stad Ivano-Frankivsk is afgeleid van een onbekende maar verifieerbare historische gebeurtenis dan wel een legende is dan wel een sterk verhaal of een ongegrond gerucht dat wordt doorgegeven van vader op zoon? En belangrijker nog: als het verhaal zo verbazingwekkend en zo sterk is dat het je mond doet openvallen van verbazing en je begrip van de wereld verandert, verbetert of verdiept, maakt het dan uit of het verhaal waar is of niet?

Valse nostalgie
De omstandigheden dreven me in september 2017 naar Oekraïne. Mijn bedrijf was gevestigd in Lviv en ik benutte een vrije dag om twee uur richting het zuiden te reizen en de middag door te brengen in Ivano-Frankivsk, waar mijn grootvader van vaders kant ergens begin jaren 1880 was geboren. Behalve mijn nieuwsgierigheid had ik geen reden om erheen te gaan. Je zou ook kunnen zeggen dat ik werd gelokt door valse nostalgie, want ik had mijn grootvader nooit gekend en wist bijna niets van hem af. Hij stierf 28 jaar voordat ik werd geboren, een schaduwman uit een ongeschreven, niet-herinnerd verleden, en zelfs toen ik naar de stad reisde waar hij eind negentiende of begin twintigste eeuw uit wegtrok, begreep ik dat de plaats waar hij zijn jeugd en adolescentie had doorgebracht niet langer de plaats was waar ik mijn middag zou doorbrengen.

Toch wilde ik erheen, en als ik terugkijk en nadenk over de achterliggende reden, komt die misschien neer op een enkel verifieerbaar gegeven. De reis zou me door de bloedlanden van Oost-Europa leiden, de centrale horrorzone van de twintigste-eeuwse slachtingen, en als de schaduwman aan wie ik mijn naam dankte dat deel van de wereld niet had verlaten op het moment dat hij dat deed, was ik nooit geboren.

» Lees verder in de Reader
» Lees 360 nu voordelig. 3 maanden papier en digitaal voor €30. Of 3 maanden digitaal voor €15.

Plaats een reactie