Margaret is de enige die Trump kan volgen

VS | Amerika's | Los Angeles Times  | 28 May 2020 - 18:5228 May - 18:52

Met zijn specifieke zinsbouw, driftbuien en wispelturigheid is de Amerikaanse president soms moeilijk te volgen. Onderzoekers proberen nu kunstmatige intelligentie te gebruiken om zijn woorden te ontcijferen.

» Lees in de Reader

Drie jaar geleden kreeg Bill Frischling een inval toen zijn computerprogramma Margaret probeerde een stukje tekst te verwerken uit een toespraak van president Trump. Het ging maar om 127 woorden en ze moesten in principe gaan over een veldslag in de Tweede Wereldoorlog, maar Trump vloog alle kanten uit. Hij veranderde lukraak van onderwerp en wisselde tussen werkwoordstijden, de zinsbouw raakte kant noch wal en hij stapelde voegwoord op voegwoord. Hij maakte bijzinnen binnen bijzinnen met daar weer een tussenzin dwars doorheen en plakte voorzetsel aan voorzetsel. Toen hij het voor de vierde keer over ‘winnen’ had, liep Margaret vast. ‘Het programma probeerde die tekst te begrijpen alsof het normaal Engels was, in plaats van het op te vatten als Trump-taal,’ zegt Frischling.

Hij besloot zijn programma een reboot te geven. Hij haalde er iemand bij die gepromoveerd was op machinale taalverwerking, om zijn Margaret af te leren een normale Engelse grammatica en zinsbouw te verwachten en beter inzicht te krijgen in Trump-taal. Met als gevolg dat Margaret nu veel beter is in het begrijpen van Trumps spraakpatronen en van Trump zelf – zijn tics, zijn trucs, zijn eigenaardigheden en gewoonten. Misschien wel beter dan veel Amerikanen. Margaret – genoemd naar een personage uit de tv-serie The West Wing die de handtekening van de president kan vervalsen – zal niet juichen, jammeren of wegzappen bij Trump. Het programma analyseert simpelweg alles wat hij zegt en hoe hij het zegt. Het probeert met behulp van algoritmen meer inzicht in zijn grillige karakter te krijgen op basis van een bestand met spraakgegevens dat al meer dan vier decennia beslaat.

Wat Margaret bijvoorbeeld heeft ontdekt: dat Trump heel snel kan blijven praten als hij overduidelijk staat te liegen. Een teken dat hem dat geen enkele moeite kost. ‘De meeste mensen zijn toch niet helemaal op hun gemak als ze niet de waarheid vertellen,’ zegt Frischling (48), een autodidact op het gebied van programmeren, die tijdens de pandemie thuis werkt in Great Falls in Virginia. ‘Maar Trump klinkt dan juist meer op zijn gemak.’

BESTE LEZER
Mogen we even je aandacht?
We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. En dat lijkt in deze tijd nog harder nodig dan anders. Daarom bieden we een deel van onze context gratis aan. Steun je onze missie? Deel dan dit artikel, en, nog beter: sluit je bij ons aan! Al voor 15 euro ontvang lees je ons 3 maanden digitaal. Duurt maar heel even, stopt automatisch.
Bedankt

Margaret kan beoordelen hoe kalm of gestrest Trump is en kan volgens Frischling zelfs een beetje voorspellen wat hij zal gaan zeggen. Margaret kan ook vrij goed bepalen of Trump echt kwaad is of alleen maar doet alsof. Daarbij baseert het programma zich onder meer op zijn stiltes, zijn handgebaren, zijn spreeksnelheid, het soort bijvoeglijke naamwoorden dat hij gebruikt en de mate waarin hij afwijkt van zijn gebruikelijke toon en woordenschat. ‘Met elk woord dat hij zegt, wordt Margaret slimmer en beter in staat om nuances te onderscheiden,’ zegt Frischling.

Onverbloemd Trumpiaans
Het is natuurlijk niet voor het eerst dat onderzoekers zich buigen over de betekenis en consequenties van teksten uit de mond van een president. Lincolns beroemde toespraak bij Gettysburg telde slechts 272 woorden, maar er is een hele bibliotheek over volgeschreven. Kunstmatige intelligentie maakt het mogelijk om nog veel meer tekst veel diepgaander te analyseren.

Margaret heeft nu al meer dan elf miljoen woorden van Trump verwerkt, uit toespraken, tweets, boeken, kiezersbijeenkomsten, filmbeelden en radio- en tv-fragmenten van 1976 tot nu. En zo schaart de kunstmatige intelligentie zich bij al die taalkundigen, cognitiewetenschappers, psychologen, politicologen en andere deskundigen die zich buigen over Trumps onconventionele spreekstijl, de kern van zijn politieke kapitaal. Tijdens de coronacrisis waren er weer flinke doses onverbloemd Trumpiaans te horen op zijn dagelijkse persconferenties, waarop hij glashard bleef beweren dat alles goed ging en alle kritiek op mogelijk overheidsfalen wegwuifde.

Volgens computerwetenschappers kan AI in dataverzamelingen patronen ontwaren die te complex zijn om door een mens te worden herkend. Kenners van de inlichtingenwereld vermoeden dat buitenlandse inlichtingendiensten computeranalyses combineren met persoonlijkheidsprofielen en traditioneel mensenwerk om profielen op te stellen van Trump en andere wereldleiders. ‘Volgens mij stonden ze in het begin volkomen paf’ van Trump, zegt John Sipher, een voormalig CIA-agent die in Rusland gestationeerd was. ‘Ik denk dat ze inmiddels wel een idee hebben hoe ze hem kunnen bespelen.’

Maar de technologie is bepaald niet feilloos en de door algoritmen herkende patronen ‘zijn vaak niet wat wij denken dat ze zijn’, waarschuwt Aleksander Madry, computerwetenschapper aan MIT.

Er zijn programmeurs die computers nepteksten van Trump lieten genereren – wat zorgen baart over de mogelijkheid om de Amerikaanse politiek met deepfakes te beïnvloeden. Volgens Bradley Hayes, hoofd van de afdeling voor kunstmatige intelligentie en robotica aan de Universiteit van Colorado, kan iedereen met een grote verzameling data en intelligente algoritmes de betekenis van teksten analyseren – of verdraaien. Als student aan MIT maakte hij in 2016 de Twitterbot @DeepDrumpf, een parodie op Trump met lukraak door de computer gegenereerde teksten: ‘We moeten de Verenigde Staten maken. Zij kunnen het niet. Want ik ga je laten betalen voor je land.’

Dat Twitter-account verwierf in zijn korte bestaan enige faam, maar een tweet waarin werd gedreigd met terroristisch geweld tegen oud-president Obama moest door Hayes worden geblokt. Met meer tijd en meer data zou je een nog betere bot kunnen bouwen om Trumps teksten te analyseren. ‘Als je toegang zou krijgen tot iedereen die hem op een bepaalde dag te spreken krijgt, zou je waarschijnlijk veel beter kunnen voorspellen waarover hij gaat praten en wat hij daarover gaat zeggen,’ aldus Hayes.

‘Verkopersmaniertje’
Tot op zekere hoogte vindt Margaret hem nu al voorspelbaar. Zo is Trumps spreeksnelheid altijd hoger als hij afwijkt van zijn script: zo’n 220 woorden per minuut, veel hoger dan het landelijke gemiddelde van 110 tot 150 woorden per minuut. En anders dan de meeste mensen, die langzamer gaan praten of over hun woorden struikelen als ze liegen, begint Trump dan juist sneller te praten en maakt hij meer gebruik van stopwoordjes om de vaart erin te houden – wat Frischling zijn ‘verkopersmaniertje’ noemt. ‘Zie het maar alsof hij de versnelling in overdrive zet,’ zegt Frischling. Hij wil zelf geen oordeel vellen over welke van Trumps uitlatingen waar of niet-waar zijn en verlaat zich daarbij op het werk van onafhankelijke factcheckers.

Trumps spreektempo zakt tot 111 woorden per minuut als hij van de autocue moet oplezen – iets waarvan Trump ooit heeft gezegd dat het verboden zou moeten worden voor kandidaten in de presidentsverkiezingen. Bij zulke voorbereide toespraakjes klinkt hij meestal vlak en monotoon – met af en toe een geïmproviseerd terzijde om een punt kracht bij te zetten – alsof de tekst die hij voorleest nieuw voor hem is. En als Trump echt boos is? Dan gaat hij ineens heel afgemeten praten en vallen zijn anders zo beweeglijke armen stil. ‘Als hij geen gebaren meer maakt, dan is het… dan moet je opletten,’ zegt Frischling.

Ter illustratie laat hij een grafiekje zien dat Margaret maakte van Trumps stressniveau tijdens de persconferentie op 23 april, toen Trump opperde dat artsen misschien bleekmiddel bij patiënten zouden kunnen injecteren om het virus te doden. Zijn stressniveau fluctueert wel, maar het gemiddelde is vrij stabiel, tot vlak voor de 52ste minuut van de persconferentie, wanneer het omhoogschiet.

Margaret kan vrij goed bepalen of Trump echt kwaad is of alleen maar doet alsof

Toen vroeg Philip Rucker van The Washington Post namelijk of Trump niet te hoog opgaf van onwetenschappelijke theorieën over het effect van hitte en zonlicht op het virus. ‘Ik ben de president en jij bent nepnieuws!’ riep Trump terug. En volgens Margaret kan er weinig twijfel over bestaan: toen was Trump echt kwaad. Maar bij andere uithalen naar de ‘fake media’ detecteert Margaret helemaal geen opwinding. ‘Niets in zijn stem, spraakpatroon of spreeksnelheid,’ aldus Frischling, ‘wijst er dan op dat hij iets anders zegt dan simpelweg: “Wat voor weer is het?”

Maar al is Trumps retoriek vaak voorspelbaar, op zijn beleid blijkt soms geen peil te trekken. Frischling heeft voor enkele particuliere klanten ook een studie gemaakt van Congresleden, en volgens hem kun je bij hen een verandering van standpunt zien aankomen doordat ze zich in het openbaar meer over het betreffende thema beginnen te uiten en dat in andere bewoordingen doen.

Maar Trump praat over zo veel verschillende onderwerpen en verandert daarbij zo vaak van mening dat er nauwelijks enig verband valt te vinden tussen zijn uitspraken en zijn regeringsbesluiten. ‘Hij kan over een beleidsvoorstel zeggen: “Ik vind dat echt verschrikkelijk” en letterlijk tien uur later een presidentieel decreet tekenen waarmee het voorstel wordt ingevoerd,’ aldus Frischling. Zelfs Margaret kan daar nog geen chocola van maken.

» Lees 360 nu voordelig. 3 maanden papier en digitaal voor €30. Of 3 maanden digitaal voor €15.
Auteur: Noa Bierman

Los Angeles Times
Verenigde Staten | dagblad | oplage 723.000

Meest links georiënteerde van de grote Amerikaanse kranten. Belangrijke nieuwsbron voor de entertainmentindustrie en winnaar van vele Pulitzerprijzen. Eigendom van de Tribune Company in Chicago.

Plaats een reactie

Computerprogramma Margaret heeft ontdekt dat Trump heel snel kan blijven praten als hij overduidelijk staat te liegen.  © Samuel Corum / Pool / Getty