Apostels staan wetenschappers in de weg

Nigeria | Afrika | African Arguments  | 22 June 2020 - 13:0022 Jun - 13:00

Nigeriaanse religieuze leiders hebben vaak miljoenen volgelingen. Als ze willen helpen in de strijd tegen covid-19, moeten ze de wetenschappers niet voor de voeten lopen.

» Lees dit artikel in de reader.

In april ontketende een van de populairste Nigeriaanse ‘televangelisten’ een enorme storm. In een uitzending die het land schokte, beweerde Chris Oyakhilome dat Covid-19 verband houdt met 5G-technologie en onderdeel is van een plot om Afrikanen tot slaaf te maken. De felle tegenreactie op zijn steunbetuiging aan deze gevaarlijke complottheorie liet natuurlijk niet lang op zich wachten.

Oyakhilome is de leider van Christ Embassy, een dertig jaar oud kerkgenootschap met een geschatte geloofsgemeenschap van 13 miljoen zielen, verspreid over zes continenten. Op zijn sociale platforms heeft de prediker vier miljoen volgers die zijn ideeën helpen verspreiden.

BESTE LEZER
Mogen we even je aandacht?
We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. En dat lijkt in deze tijd nog harder nodig dan anders. Daarom bieden we een deel van onze context gratis aan. Steun je onze missie? Deel dan dit artikel, en, nog beter: sluit je bij ons aan! Voor 30 euro ontvang je 3 maanden 360 thuis. Duurt enkele minuten, stopt automatisch.
Bedankt

Terwijl veel volgelingen zich achter hem schaarden, wees het overgrote deel van de bevolking zijn bizarre theorie af. Predikanten Poju Oyemade en Sam Adeyemi (die ook grote geloofsgemeenschappen leiden) spraken in live-uitzendingen op Instagram over voorgaande pandemieën en spoorden Oyakhilome voorzichtig aan om op zijn woorden terug te komen. ‘Iedere crisis biedt kansen en het is de plicht van religieuze leiders om die kansen te zien en geen angst te zaaien onder volgelingen,’ aldus Oyemade. Aanvankelijk schoot Oyakhilome in de verdediging, maar uiteindelijk zwichtte hij voor de publieke druk en verwierp hij zijn boude beweringen. Het was een kleine overwinning in een grote oorlog.

De invloed die religieuze leiders in Nigeria uitoefenen over hun geloofsgemeenschappen is enorm. In normale tijden wordt die draagwijdte vergroot door wekelijkse missen en gemeenschappelijk gebed. Maar nu de gehoorzalen noodgedwongen gesloten zijn, grijpen sommige geloofsleiders naar wilde theorieën om hun invloed te laten gelden. Oyakhilome is niet de enige. Apostel Johnson Suleman, een controversiële voorganger van de pinkstergemeente die onlangs door overspel in opspraak is geraakt, beweerde dat de pandemie deel uitmaakt van een internationaal complot waarbij de paus is betrokken. Moslimleiders tartten de overheid door religieuze toespraken en massale gebedsbijeenkomsten gewoon door te laten gaan.

Fluistercampagne
Dit zijn geen onschuldige bedreigingen. In een diepreligieus land oefenen deze leiders een grote invloed uit op politici, overheidsfunctionarissen en grote delen van zowel de hogere middenklasse als het grote publiek. Als zulke acties kunnen uitgroeien tot een echte beweging, brengt dat levens in gevaar.

Met Pasen zijn sommige lokale bestuursraden bezweken voor de druk om kerkdeuren te openen. En ondanks het toenemende aantal coronagevallen was er een fluistercampagne gaande om de autoriteiten over te halen de lockdown tijdens de ramadan tijdelijk op te heffen. Eind april mengde ’s lands populairste predikant Enoch Adeboye zich in de discussies over de nationale coronamaatregelen. De geestelijk leider van de Redeemed Christian Church of God, waartoe ook de vicepresident behoort, trad naar buiten met een voorspelling. Binnen twee weken is alles weer normaal, zei hij, en hij riep geloofsleiders op de autoriteiten te helpen bij hun inspanningen om het virus in te dammen. Adeboye staat over het algemeen bekend als iemand die zich op verantwoorde wijze in het openbaar debat mengt, maar deze opmerkingen moeten worden gezien als een escalatie van heimelijke campagnes om het overheidsbeleid te beïnvloeden. We moeten ons allemaal zorgen maken als religieuze leiders zich met complexe zaken bemoeien waar zelfs medische experts zich voorzichtig over uitlaten.

Ik ben een christen, een voor wie het geloof verlossing heeft gebracht. Ook ik heb vanaf talloze kansels duizenden gelovigen toegesproken en ik leer nog dagelijks van verschillende voorgangers in Nigeria. Maar wat de coronacrisis betreft is het me duidelijk wat mijn geloofsleiders en de geestelijk leiders door het hele land moeten doen: vooral niet de wetenschappers in de weg lopen die zich inzetten voor onze veiligheid. In een onzekere tijd als deze zijn we er niet bij gebaat als mensen met gezag spreken over dingen waar ze geen kaas van hebben gegeten.

» Abonneer u op onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks onze selectie uit 943 kranten wereldwijd in uw inbox.

Laten we onze verantwoordelijkheid nemen, vooral diegenen die macht of invloed hebben. Bankiers moeten zich richten op de vrije geldstroom, entertainers moeten zich richten op het bieden van vermaak, ontwikkelaars moeten zich richten op projecten die leiden tot oplossingen en religieuze leiders moeten zich bezighouden met het uitdragen van de leer en het bieden van zingeving en troost.

Gelukkig hebben we een aantal lichtende voorbeelden. Het katholieke bisdom van Port Harcourt weigerde gehoor te geven aan de belofte van de gouverneur van de deelstaat Rivers om de kerken met Pasen te openen. In navolging van het kraakheldere wetenschappelijke advies schreef bisschop Camillus Etokudoh: ‘Na contemplatieve bezinning op de risico’s voor onze grote geloofsgemeenschap bij een normale Paasviering, vragen we u met klem de officiële richtlijnen voor de viering van de Goede Week te volgen.’ En de sultan van Sokoto, Alhaji Sa’ad Abubakar III, riep Nigeriaanse moslims op om tijdens de ramadan niet samen te komen voor het gebed. Het vereist de nodige discipline van individuen die gewend zijn zich te laten gelden om de verleiding te weerstaan uit eigenbelang aan de touwtjes te trekken.

‘Is er geen balsem in Gilead?’ staat in het Oude Testament, in Jeremia 8:22. ‘Of is daar geen heelmeester? Want waarom is de wond van de dochter mijns volks niet geheeld?’ Wij hebben geluk. Wij hebben hier te midden van deze coronapandemie artsen. De religieuze leiders hebben tot taak hen vanaf de zijlijn te steunen en hen ongestoord hun werk te laten doen.

Chude Jideonwo

» Lees 360 nu voordelig. 3 maanden papier en digitaal voor €30. Of 3 maanden digitaal voor €15.

African Arguments
Verenigd Koninkrijk | website | africanarguments.org 

Dit onlinetijdschrift is gewijd aan analyses over al wat speelt in hedendaags Afrika, en dient tevens als platform voor discussies daaromtrent.

Plaats een reactie

Een dienst van dominee Enoch Adeboye in een megakerk in Lagos, in 2017. In hallen als deze kwamen soms tot wel tweehonderdduizend mensen luisteren naar de charismatische dominees uit de pinkstergemeenschap. – © Andrew Esiebo / The Guardian / Eyevine