COVID-19 wereldwijd: ‘Als we niet werken, hebben we niks te eten’

Nigeria | Dossier | CNN  | 22 April 2020 - 16:0222 Apr - 16:02

Deze week bieden we dagelijks een stuk uit ons Covid-19-dossier gratis aan.

De speculaties over de gevolgen van de pandemie komen van alle kanten. Economen voorspellen een flinke recessie en miljoen werklozen wereldwijd. Ook aan de helende mogelijkheden die deze crisis biedt wordt de nodige aandacht besteed. Overal blijkt een enorme onderlinge solidariteit, maar een stilstaande economie vergroot ook ongelijkheid, en veroorzaakt woede.

Vier internationale kranten over de vraag: hoe nu verder?

In de aanloop naar de lockdown wemelde het in Lagos, een overvolle metropool met zo’n twintig miljoen inwoners, van de mensen die in allerijl boodschappen deden voordat de stad om elf uur ’s avonds op slot zou gaan vanwege het coronavirus. Nigeria is het land met het grootste aantal mensen dat in extreme armoede leeft ter wereld, en door de crisis komt de kloof tussen arm en rijk nog scherper naar voren.

» Lees dit artikel in de Reader.

Lagos, Nigeria. Veel Afrikaanse landen onderwerpen hun inwoners aan een lockdown in hun race om de verspreiding van het coronavirus te beteugelen. Maar hierdoor komt ook de brede kloof tussen rijk en arm scherper naar voren, omdat lockdowns en het houden van sociale afstand een voorrecht blijken te zijn dat miljoenen Afrikanen zich simpelweg niet kunnen veroorloven.

Op maandagavond 30 maart stelde Nigeria als laatste land op het Afrikaanse continent een veertiendaagse lockdown in, waarvoor president Muhammadu Buhari een wet uit het koloniale verleden van het land van stal haalde. Maar miljoenen Nigerianen, zoals voedselverkopers, kappers, schoonmakers en anderen die deel uitmaken van de informele arbeidsmarkt, zeggen dat ze voor grimmige keuzes worden gesteld.

Op instorten
Cecilia Achonwa runt een wegrestaurant in Yaba, een voorstad van Lagos, waar betaalbare lunchpakketten aan studenten en plaatselijke bedrijven worden verkocht. Vóór het coronavirus stond er altijd een lange rij klanten voor haar zaak. Nu zijn ze allemaal weg en staat haar bedrijf op instorten, zegt ze. De 53-jarige vrouw zegt verantwoordelijk te zijn voor het levensonderhoud van vijf koks die afkomstig zijn uit het naburige Togo. ‘Ze moeten nu rondkomen van een klein beetje geld en de voedselvoorraden die ik voor deze maand voor het restaurant had ingeslagen. Als die op zijn, hebben we niets meer.’

BESTE LEZER
Mogen we even je aandacht?
We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. En dat lijkt in deze tijd nog harder nodig dan anders. Daarom bieden we een deel van onze context gratis aan. Steun je onze missie? Deel dan dit artikel, en, nog beter: sluit je bij ons aan! Voor 30 euro ontvang je 3 maanden 360 thuis. Duurt enkele minuten, stopt automatisch.
Bedankt

In de aanloop naar de lockdown wemelde het in Lagos, een overvolle metropool met zo’n twintig miljoen inwoners, van de mensen die in allerijl boodschappen deden voordat de stad om elf uur ’s avonds op slot zou gaan vanwege het coronavirus. In het gedrang op de Mushin-markt werd het bevel om afstand te houden met voeten getreden. Maar velen konden het zich nauwelijks permitteren om genoeg in te slaan omdat de prijzen waren gestegen. ‘Mensen schreeuwden en huilden en gingen vaak naar huis zonder iets te hebben gekocht. Het is allemaal te duur geworden,’ zegt Felicia Emmanuel, die een kraam op de Obalende-markt heeft. ‘Voor veel marktkooplui is het een ramp, zij eten van hun dagelijkse winst.

Omdat ze nu dicht moeten vraag ik me af wat er van hen zal worden. Sommigen zullen doodgaan van de honger. We bidden dat de regering er iets aan doet. We smeken hen om ons te helpen.’ Een andere inwoner, Abiodun Gaji, vertelt: ‘Er zijn geen voorzieningen, geen faciliteiten die het ons mogelijk maken om te koken. Dus de mensen kopen in paniek goederen en voedsel… Het is krankzinnig. De mensen hebben honger, sommige mensen, miljoenen mensen zijn aangewezen op wat ze dagelijks verkopen. Als ze niks verkopen hebben ze niks te eten.’

Een voedselverkoopster in Aboedja, de hoofdstad van Nigeria, die anoniem wil blijven, vertelt: ‘Ik kan het me niet veroorloven om thuis te blijven en mijn kinderen geen eten te geven. Ik weet dat het riskant is om hier te zijn, maar als ik niet op zoek ga naar eten voor mijn familie gaan we sneller dood van de honger dan door het virus.’ Een ander probleem waarmee de inwoners van Lagos en die van het hele land kampen is de slechte energievoorziening in Nigeria, waardoor de stroom regelmatig uitvalt. Amaka, die bij een bank werkt, zegt dat ze niet te veel wil kopen omdat ze anders dingen moet weggooien. ‘Er is geen stroom en je kunt niets bewaren. We hebben geen stabiel elektriciteitsnet in Nigeria. We hopen dat er zo snel mogelijk een eind aan deze situatie komt. We kopen allemaal uit angst omdat je niet elke dag naar de markt kunt. We hopen dat het snel voorbij is.’

» Abonneer u op onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks onze selectie uit 943 kranten wereldwijd in uw inbox.

De Nigeriaanse regering zegt dat er pogingen worden gedaan om de last van de lockdown te verlichten voor de kwetsbaarste leden van de samenleving. Babajide Sanwo-Olu, de gouverneur van de staat Lagos, maakt zijn eerste grote crisis mee sinds hij vorig jaar is gekozen en wordt alom geprezen voor de manier waarop hij de crisis aanpakt. Hij zegt dat zijn bestuur om te beginnen voedsel zal distribueren in tweehonderdduizend huishoudens van gemiddeld zes mensen. Maar er zijn miljoenen inwoners die in extreme armoede leven.

Tijdens een speciale briefing zei de Nigeriaanse vicepresident Yemi Osinbajo dat de president het welzijn van de kwetsbaarste leden van de maatschappij ter harte nam, om eraan toe te voegen dat hij tien miljard naira (25 miljoen Amerikaanse dollar) had overgemaakt naar Lagos, dat met 81 van de in totaal 131 bevestigde gevallen het epicentrum van de corona-uitbraak in Nigeria is. ‘De president heeft een economische steuncommissie in het leven geroepen die zal bezien hoe het leed voor de Nigerianen in deze tijd verzacht kan worden,’ zei Osinbajo. ‘De commissie zal zich buigen over de economische problemen die het gevolg zijn van de pandemie,’ voegde hij eraan toe.

De minister van Humanitaire Zaken maakte bovendien bekend dat aan de armste huishoudens een bedrag in contanten wordt uitgekeerd. Daarnaast zijn er miljoenen dollars binnengekomen van mensen als Aliko Dangote, de rijkste man van Nigeria, en van bedrijven. Maar in Ikorodu, een arme gemeente aan de rand van Lagos, lijken de beloften van de commissie ver weg. ‘We hebben honger, we hebben honger,’ roept een menigte boze vrouwen die geen geld hebben om eten te kopen.

In hun midden bevindt zich ook Toyin Lawani, een populaire zakenvrouw en modeontwerper uit Lagos. Lawani, die 33 bedrijven leidt, heeft voedselpakketten, desinfecterende handgel en mondmaskers uitgedeeld die ze in haar fabriek heeft laten produceren. ‘Ik ben hierheen gekomen omdat het grootste deel van mijn personeel hiervandaan komt en zij hebben me over de situatie hier verteld.’

Nigeria, het land met het grootste aantal mensen dat in extreme armoede leeft ter wereld, kampt met een woningnood die door de Verenigde Naties als ‘ronduit rampzalig’ wordt omschreven. ‘Overal schieten informele nederzettingen uit de grond met misschien wel de erbarmelijkste, meest onmenselijke omstandigheden die ik ooit heb gezien,’ zei Leilani Farha, de speciale VN-rapporteur voor adequate huisvesting, vorig jaar.

Veel gezinnen wonen in appartementen met een of twee slaapkamers in gebouwen waar badkamers en keukens worden gedeeld. Afstand bewaren is vrijwel onmogelijk onder zulke omstandigheden. Animatiedesigner Abdulwahab Abubakar vertelt dat hij zijn huis in Shomolu, een dichtbevolkte regio in Lagos, heeft moeten verlaten. ‘Ik ben weggegaan omdat het er overvol is en je mensen bijna onmogelijk kunt mijden. Ik wilde ook bij mijn familie zijn, ik kan me niet voorstellen hoe het zou voelen om op dit moment alleen te zijn.’ Abubakar zegt dat op het moment dat hij uit de buurt vertrok de bewoners geen afstand hielden en gewoon leefden alsof er niets aan de hand was.

Politieke elite
Er is veel onzekerheid rondom het coronavirus, maar het is duidelijk dat miljoenen arme Nigerianen worden bedreigd door een ziekte die rijkere leden van de maatschappij hebben meegenomen van hun reizen naar alle delen van de wereld. ‘Ieder geval waarvan ik heb gehoord betreft iemand die in het buitenland is geweest, iemand die het zich kan permitteren om naar het buitenland te gaan. De andere gevallen zijn veroorzaakt door contact met mensen die zijn teruggekomen en niet in zelfisolatie zijn gegaan,’ zegt Rolayo Subair, een juridisch onderzoeker uit Lagos. Tot degenen die met het coronavirus zijn besmet behoren veel leden van de Nigeriaanse elite en toppolitici, die gewoon overal op de wereld naar conferenties en verjaardagen bleven gaan.

» De vrees bestaat dat het virus zich snel in Nigeria zal verspreiden als er onvoldoende contacttracering is omdat leiders hun diagnose verzwijgen

Ook veel parlementariërs hebben verzuimd zich te laten testen en zijn niet in zelfisolatie gegaan, wat de stafchef van de president Abba Kyari ertoe bracht een waarschuwende memo rond te sturen. Ironisch genoeg twitterde Kyari daarna dat hij zelf ook besmet was teruggekeerd van een vergadering in Duitsland. Seyi Makinde, de gouverneur van de staat Oyo, woonde op 18 maart een politieke bijeenkomst bij waar hij, gehuld in de partijkleuren, luchthartig deed over het coronavirus. De maandag daarop moest hij bekendmaken dat hij positief had getest op covid-19. De vrees bestaat dat het virus zich snel in Nigeria zal verspreiden als er onvoldoende contacttracering is omdat sommige leiders hun diagnose verzwijgen.

EiENigeria, een civilsocietygroepering, heeft Nigeriaanse politici en andere hoogwaardigheidsbekleders onlangs opgeroepen ‘om er openlijk voor uit te komen als zij of hun personeel of familie met covid-19 in aanraking zijn geweest en voldoende informatie te verschaffen om dringend noodzakelijke contacttracering mogelijk te maken’. Juridisch onderzoeker Subair: ‘Als deze mensen zo fatsoenlijk zijn om in zelfisolatie te gaan, denk ik dat degenen die niet op reis zijn geweest zich nergens zorgen over hoeven te maken.’

» Abonneer u op onze nieuwsbrief en ontvang wekelijks onze selectie uit 943 kranten wereldwijd in uw inbox.

Auteurs: Stephanie Busari en Aisha Salaudeen

CNN
Verenigde Staten | website | cnn.com

Eerste 24-uursnieuwszender. Wereldwijd ontvangen door meer dan 2 miljard mensen in meer dan 212 landen.

Plaats een reactie

Inwoners van Lagos doen op 30 maart nog snel inkopen voordat de lockdown van kracht gaat. – © Adukunle Ajayi / Getty