Hoe Europa zijn culturele schatten van hun ziel berooft

Frankfurter Allgemeine Zeitung  |  9 February 2012 - 13:36 9 Feb - 13:36

Cultuurliefhebbers zijn gechoqueerd dat Griekenland zijn antieke monumenten opleukt omwille van het toerisme dat extra geld in de la brengt. Toch doet het land slechts openlijk wat veel Europese landen op minder opvallende wijze doen.

De honende commentaren waren al bijna gedrukt, toen de Griekse regeringswoordvoerder de verklaring dat de nationale antieke monumenten voortaan commercieel zouden worden uitgebaat, nog maar net had uitgesproken: de Akropolis als vrijplaats voor reclamespotjes en actiefilms; de Agora, de geboorteplek van de democratie, als speelweide voor modeshows en James Bond-stunts; de Kerameikos, het bijna drieduizend jaar oude erekerkhof, als decor voor tv-spotjes van om zich heen tastende parfum-erotomanen. Zo beschilderen cultuurpessimisten de toekomst van het antieke erfgoed, onder het gesternte van de Europese financiële crisis.

Het dreigende staatsbankroet heeft Griekenland, zo denkt men te weten, in één klap veranderd van de stamvader van de Europese cultuur en de democratie in een tot alles bereid zijnde hoer. Maar de achteloze omgang van Griekenland met het antieke werelderfgoed is helemaal geen nieuw verschijnsel: tijdens de voorbereidingen voor de Olympische Spelen van 2004 werden beroemde antieke plaatsen als Marathon hardhandig ingericht als wedstrijdoord en met dubieuze reconstructies van verdwenen antieke monumenten ‘opgeleukt.’

Ook de inmiddels decennia durende wederopbouw van het Parthenon, waarbij niet alleen beschadigde muren, maar ook in hun geheel verdwenen muren weer overeind worden gezet, is net zozeer gebaseerd op het verlangen van het toerisme naar aantrekkelijke, smetteloze plaatsen als op de archeologische dorst naar kennis.

Als we naar een gebeurtenis zoeken, die kan gelden als de eerste keer dat er sprake was van deze nieuwe koers, zou de ontdekking van het graf van Philippus II van Macedonië in 1977 in het Noord-Griekse Vergina, het antieke Aigai, misschien in aanmerking komen. Alles aan deze vondst was sensationeel: dat men het graf van de vader van Alexander de Grote had gevonden, de ongehoorde rijkdom aan goud- en zilverschatten en het feit dat de as van de heerser was omhuld door een met goud bestikte purperen doek.

Dat mensen nachtenlang in de rij zouden gaan staan voor een korte blik op deze schat was alle belanghebbenden al snel duidelijk. Onmiddellijk ging men een spectaculaire tentoonstelling organiseren. Maar uit informatie van specialisten voor antieke weefsels bleek al gauw dat het ontvouwen en conserveren van de purperen doek jaren zou kosten. Eén restaurateur sprak echter over maanden – op voorwaarde dat slechts één deel van de doek zou worden gered. Men accepteerde zijn voorstel en kon op het afgesproken tijdstip een tentoonstelling in Thessaloniki openen, die alle bezoekersrecords brak.

Lees het volledige artikel op de site van Presseurop.

(Foto van Roger Marks)

Plaats een reactie

Hoe Europa zijn culturele schatten van hun ziel berooft (Frankfurter Allgemeine Zeitung/Presseurop)