De kracht van cartoons

The New York Times  | 14 november 2011 - 08:2514 nov - 08:25

Waarom leiden spotprenten tot moord en brand?

De Deense cartoonaffaire leidde tot meer dan 100 doden. Onlangs was een tekening op de cover van een themanummer van Charlie Hebdo aanleiding voor een brandaanslag op de redactie van het Franse weekblad. Wat maakt dat cartoons zulke heftige reacties kunnen uitlokken, vraagt Victor S. Navasky, hoogleraar journalistiek aan de Columbia Journalism School, zich af in The New York Times.

Navasky, die momenteel een boek schrijft over de geschiedenis van de cartoon, gaat in op de 19e eeuwse karikaturist Honoré Daumier en de terdoodveroordeling van de nazipropagandist Julius Streicher. Streicher nam niet direct deel aan het vermoorden van joden en andersdenkenden tijdens de Holocaust, maar de antisemitische beelden die hij verspreidde waren zo krachtig en aanstekelijk dat het Tribunaal van Neurenberg hem liet ophangen.

Een eenduidige verklaring voor de enorme kracht die van spotprenten uitgaat, heeft Navasky niet. Zijn – verder overigens zeer interessante – beschouwing verzandt enigszins in een cirkelredenering als hij schrijft dat primitieve volkeren misschien wel terecht denken dat beelden magische krachten bezitten. Zij zouden weten waarom je beelden moet vrezen. Maar wij weten het antwoord nog niet.

(Afbeelding: prent uit de serie Les Gens de Justice van Honoré Daumier 1845-1848)

Plaats een reactie

Why Are Political Cartoons Incendiary? (The New York Times)

Deense cartoonaffaire (Wikipedia)

Julius Streicher (Holocaust Research Project)