De verstikkende omhelzing van Brussel

Die Welt/Presseurop  | 18 juli 2012 - 11:1518 jul - 11:15

De civiele samenleving of de lokale cultuur worden gedeeltelijk opgeofferd om te voldoen aan het keurslijf van de Europese Unie. De keerzijde van ‘meer Europa’.

Het maken van schulden is potverteren op kosten van de toekomst. Daarom is sparen en bezuinigen de essentie van een beleid, waarvan het voortbestaan afhangt van dat los-vaste, maar niettemin hardhandige statenverbond dat wij ietwat voorbarig de Europese Unie hebben genoemd. Dit beleid wordt in een aantal Europese staten gezien als een Duits dictaat, maar dat is niet terecht.

Toch gebiedt de waarheid evengoed te erkennen dat het nieuwe Europese bezuinigingsbeleid ook schade kan aanrichten. Hoe mooi het gepraat over een federaal Europa met zijn schijnbaar ondersteunende structuren ook klinkt: in de alledaagse werkelijkheid, en niet louter die van de financiële crisis, kan het gemeenschappelijk belang van de unie ingrijpende gevolgen voor de soevereiniteit hebben. Noch de nieuwe regering van Italië, noch die van Griekenland zou zonder druk van de Europese Unie tot stand zijn gekomen. Zolang de individuele staten van Europa de Europese Unie nog niet echt als een gemeenschappelijke entiteit beschouwen, zullen dergelijke maatregelen door de burgers terecht als inmenging en dwingelandij worden gezien. En dat kan sommigen zelfs goed uitkomen.

EU-binding heeft ook keerzijde

Een goed voorbeeld daarvan is een EU-staat die zich te vroeg en op te wankele basis bij de gemeenschap heeft mogen aansluiten: Roemenië. Daar speelt zich nu een heftige strijd af tussen de restanten van het oude socialistische regime, belichaamd door minister-president Victor Ponta, en de evenmin loepzuivere conservatieven rondom de door het parlement afgezette president Trajan Băsescu. In het door corruptie geplaagde Roemenië beschouwen diverse politieke krachten de staat als hun prooi. En degenen die – zoals de moedige, voormalige minister van Justitie Monica Macovei – een einde willen maken aan deze toestand, beschikken niet over de middelen om hier effectief tegen op te treden.

Zij hebben hun hoop gevestigd op de Europese inbedding van Roemenië. Ze verwachten dat de EU korte metten zal maken met de praktijk van de rechtsverkrachting. Dat is voor degenen die een Roemeense democratie willen een voordeel: zonder de in verdragen vastgelegde bevoegdheden van de EU om tussenbeide te komen, zouden ze nog geïsoleerder zijn dan nu. Dat is de positieve kant van de EU-binding. Maar de keerzijde is dat de impuls om tot een rechtsstaat te komen niet van binnenuit komt en in zekere zin ook niet komen mag. De zorgzame omhelzing door de EU kan er weliswaar voor zorgen dat bepaalde normen worden gespecteerd, maar dat hoeft de democratische krachten in dit soort landen nog niet per se te versterken.

Een voorbeeld van deze paradoxale werking biedt Hongarije. Zeer bewust probeert de nationaal-conservatieve regering van Viktor Orbán het machtsevenwicht tussen en binnen de staatsinstellingen te doorbreken. Zij wil de heerschappij van regeringspartij Fidesz over deze instellingen bestendigen. Dat kan de EU niet toestaan.

Lees het volledige artikel uit Die Welt in een Nederlandse vertaling op de site van Presseurop.




(Foto van Fabio Trifon)

Plaats een reactie