Dit artikel zal zichzelf vernietigen

Der Spiegel/Presseurop  |  7 December 2012 - 11:17 7 Dec - 11:17

Vandaag verschijnt de Financial Times Deutschland voor het laatst. Dagblad de Frankfurter Rundschau kan niet meer aan zijn betalingsverplichtingen voldoen. Het statische nieuws is niet meer van deze tijd, betoogt de Duitse internetdeskundige Sascha Lobo.

In het Engels luidt het gezegde: ‘don’t shoot the messenger’ oftewel ‘straf de boodschapper van slecht nieuws niet af’. Dat spreekt voor zich, maar is nog niet zo eenvoudig. Het lijkt erop dat het einde van de gedrukte media in Duitsland in zicht komt. En wel over de hele linie van het politieke spectrum, van links (Frankfurter Rundschau) tot het midden (Financial Times Deutschland) en van boven ([bedrijfsmagazine, red.] Impulse) tot onder ([het vanaf januari 2013 alleen nog online beschikbare lifestylemagazine, red.] Prinz).

Er is een levendige discussie ontstaan over de redenen en over de vraag welke consequenties hieruit getrokken moeten worden. Het gaat daarbij vaak om bedrijfsmodellen, om papier en uiteraard ook om het internet. Veel minder vaak over de vraag hoe het nieuws zelf is veranderd, ongeacht of het in druk of in pixels verschijnt.

Daar zit een ontwikkeling achter die niet alleen te wijten valt aan het internet. De geschiedenis van de technologie is er een van doorstroming: blijkbaar is het streven van de mensheid om de wereld in beweging te houden – en om het Griekse aforisme ‘panta rhei’ (alles is steeds in beweging) niet als vaststelling, maar als uitdaging op te vatten.

Ironisch genoeg hebben gedrukte kranten, die aan het begin van de 17e eeuw het licht zagen, een beslissende rol gespeeld bij de voortgang van deze doorstroming. Ze waren als medium immers veel sneller dan de boeken die tot dan toe werden gebruikt. Daarop volgden de digitalisering en de vorming van netwerken.

Gedrukt papier niet centraal in crisis

De schrijvende pers levert nog altijd nieuws in de vorm van artikelen, zowel op papier als op internet, dat zijn consumenten immers ook zo gewend. Maar misschien gaat juist dat wel veranderen, omdat het publiek ook hier veel doorstroming te wachten staat. Actueel nieuws is het gevoel dat je per direct wordt geïnformeerd. Misschien staan juist de statische wijze van berichtgeving en het afgeronde nieuwsartikel centraal in de crisis in plaats van gedrukt papier.

Bij de gedrukte media lijken juist de kranten, die de druk van de wens tot beweging weten te omzeilen door zich te distantiëren van de pure berichtgeving, minder te lijden te hebben. Het Duitse tijdschrift Landlust geldt als succesvol printmedium, omdat het alleen al vanwege de gekozen thematiek de nodige afstand bewaart tot de klassieke nieuwsvoorziening. Het Britse blad The Economist, dat zowel in gedrukte als digitale versie vaak als succes en voorbeeld wordt aangehaald, vat het nieuws van de wereld op papier in één tot drie zinnen samen. De rest van het tijdschrift wordt gevuld met analyses, achtergrond- en opinieartikelen. Teksten dus die helpen om het actualiteitenproces te begrijpen in plaats van dit proces op verslaggevende wijze in een bepaald stadium te bevriezen.

Actualiteitenproces duldt geen stilstand

Voor een nieuwsbericht is het weergeven van het nieuws, ongeacht het medium, niet langer voldoende. Ook op internet kunnen we immers de toenemende beweging zien en daarmee heeft het gebruikelijke, statisch verslaggevende artikel zijn tijd gehad. Het actualiteitenproces duldt geen stilstand.

Lees het volledige artikel uit Der Spiegel in een Nederlandse vertaling op de site van Presseurop.



Plaats een reactie

Dit artikel zal zichzelf vernietigen (Der Spiegel/Presseurop)

Alles fließt (Der Spiegel)