Hoe krijgen we Sofia weer op het rechte pad?

26 July 2013 - 13:4526 Jul - 13:45

De voormalige communistische elite en leden van de geheime diensten beheersen een groot deel van de Bulgaarse instellingen. Hoe kan de EU tegen het gebrek aan democratie optreden?

Vorige week protesteerden er circa duizend mensen voor de Duitse ambassade in Sofia. De demonstratie was een happening die in dezelfde vreedzame sfeer verliep als de dagelijkse protesten tegen de Bulgaarse regering tot aan de gewelddadige escalatie op de veertigste dag, in de nacht van 23 op 24 juli: als blijk van dank aan de Duitse ambassadeur speelden de demonstranten de val van de Berlijnse Muur van 1989 na. De Duitse ambassadeur had samen met zijn Franse collega een artikel in een van de grootste Bulgaarse kranten gepubliceerd, waarin beide diplomaten openlijk hun sympathie betuigden met de demonstranten die elke avond met duizenden tegelijk door Sofia trokken en de regering uitmaakten voor “maffia”.

De voornaamste boodschap van deze “ongebruikelijke en ongehoorde daad” luidde volgens de verontwaardigde Bulgaarse regering: “Het lidmaatschap van de Europese Unie is een keuze voor beschaving. Het oligarchische model is daarmee niet verenigbaar, noch in Bulgarije noch elders.”

‘Oligarchisch model’

Als normatieve bewering is dat juist, maar als omschrijving van de realiteit dekt het niet de lading. In de 23 jaar sinds het einde van de communistische dictatuur in Bulgarije hebben samenwerkende politieke groeperingen die voornamelijk zijn voortgekomen uit de oude communistische nomenclatuur en de geheime diensten zich meester gemaakt van grote delen van de staatsinstellingen, om in een nog altijd grijs gebied tussen politiek, economie en georganiseerde criminaliteit door te kunnen gaan met hun praktijken. De afzonderlijke groeperingen in dit milieu zijn onderling weliswaar tot op het bot verdeeld, maar vormen samen een zeer gesloten kring, een ‘oligarchisch model’.

Hoe moet de EU met een dergelijke lidstaat omgaan? Bulgarije is niet zoals een EU-lidstaat zou moeten zijn, maar overtreedt geen enkel EU-verdrag en handelt evenmin in strijd met de grondrechten. De macht van de oligarchen wordt informeel achter de schermen uitgeoefend in een omgeving die op het eerste gezicht aan de regels voldoet. Vandaar dat de juridische instrumenten die de EU inzet bij overtredingen, geen of nauwelijks effect sorteren. Bulgarije voldoet naar buiten toe aan de eisen van een democratie.

Lees het volledige artikel uit de Frankfurter Allgemeine Zeitung in een Nederlandse vertaling op de site van Presseurop.




(Beeldengroep in Sofia. Foto van Giorgos Kess)

Plaats een reactie

Hoe krijgen we Sofia weer op het rechte pad? (Frankfurter Allgemeine Zeitung/Presseurop)

Bulgarische Misere (Frankfurter Allgemeine)