Beginselakkoord over Kaspische Zee

Deutsche Welle  | 14 augustus 2018 - 07:3014 aug - 07:30

Rusland, Iran, Azerbeidzjan, Kazachstan en Turkmenistan waren het sinds de val van de Sovjet-Unie in 1991 oneens over de Kaspische Zee waar ze alle vijf aan grenzen. Nu hebben ze een deal gesloten die mogelijkheden opent voor de ontwikkeling van lucratieve olie- en gasprojecten.

De leiders van de vijf landen ondertekenden een overeenkomst over de wettelijke status van de Kaspische Zee in de kleine kustplaats Aktau in Kazachstan. Verwacht wordt dat de overeenkomst regionale spanningen zal verlichten en de ontwikkeling van lucratieve olie- en gasprojecten zal versnellen.

De Kazachse president Nursultan Nazerbyev, die de bijeenkomst organiseerde, noemde de ondertekeningsceremonie ‘een historische gebeurtenis’. ‘We moeten erkennen dat consensus over de status van de zee moeilijk te bereiken was. De gesprekken hebben meer dan twintig jaar geduurd en vereisten gezamenlijke inspanningen van alle partijen’, zei hij.

Twistpunt
De Russische president Vladimir Poetin, die aandrong op een akkoord, zei dat de deal ‘baanbrekende betekenis’ had en riep op tot meer militaire samenwerking tussen de landen rond de Kaspische Zee. De bijeenkomst was de vijfde in zijn soort sinds 2002, maar er waren meer dan vijftig bijeenkomsten op lager niveau sinds het ontstaan van de vijf nieuwe landen na de ineenstorting van de Sovjet-Unie.

Een belangrijk twistpunt tussen de betrokkenen was of het water een zee of een meer is; daar gelden namelijk verschillende internationale wetten voor. In de overeenkomst wordt gesproken van een zee, maar volgens de Russische viceminister van Buitenlandse Zaken, Grifory Karasin, zal er sprake zijn van ‘een speciale juridische status’.

Volgens het verdrag blijft het grootste deel van de zee in gedeeld gebruik, maar de zeebodem en ondergrondse bronnen zijn over de vijf landen verdeeld. Iran eindigde met het kleinste deel en lijkt de verliezer van de overeenkomst te worden. Dat zou verklaren waarom de Iraanse president Hassan Rouhani de overeenkomst ‘een belangrijk document’ noemde, maar benadrukte dat het niet alle meningsverschillen oplost.

‘We hebben nu een kader om stappen te zetten’, zei Rouhani, ‘maar er zijn nog kwesties die behandeld moeten worden in andere bijeenkomsten.’ Hij is tevreden met een bepaling die stipuleert dat niet-Kaspische landen geen militaire troepen op de zee kunnen inzetten: ‘De Kaspische Zee is van de Kaspische staten.’

Foto: Ninara

Plaats een reactie