# 148 | Extreemrechts 
Vox heeft zijn stem gevonden

Público / 360  | 13 november 2018 - 15:5613 nov - 15:56

Santiago Abascal van Vox is hard op weg naar 
het Spaanse parlement. Maar eerst nog even vrienden worden met Viktor Orbán.

Santiago Abascal zit waarschijnlijk binnenkort op het pluche. 
De voormalige leider van de 
Baskische Partido Popular en huidige politieke leider van de extreemrechtse partij Vox heeft een plan uitgedacht dat hem na de volgende landelijke 
verkiezingen – wanneer die worden gehouden is nog onduidelijk – in het Congreso de los Diputados [het Spaanse parlement] moet brengen.

Maar eerst is er de lakmoesproef: de Europese 
Parlementsverkiezingen in mei 2019. Abascal hoopt dan te kunnen optrekken met ultraconservatieve Europese leiders als de Hongaarse premier 
Viktor Orbán.

Stapje voor stapje. Peiling na peiling. Hoe dichter de stembusgang nadert, hoe rooskleuriger de peilingen worden voor Vox. Abascal droomt niet van [de premierswoning] La Moncloa, hij wil de sleutel naar het parlement zien te krijgen. Dit is geen sprint. Dit is een marathon. Het is voor het eerst dat het Centro de Investigaciones Sociológicas [Sociaal Wetenschappelijk Onderzoeksinstituut] de partij in zijn maandelijkse barometer vermeldt, met 1,4 procent van de stemmen.

In de peilingen die hij uitvoerde voor Público, kwam 
verkiezingsanalist Jaime Miquel uit op twee zetels voor Vox, dezelfde prognose als waar politicoloog Pablo Simón op uitkomt. Vox begint zowaar een factor van belang te worden. ‘Of we het erg vinden dat men ons extreemrechts noemt? Absoluut niet. We willen onze tijd niet langer verdoen met onszelf te verdedigen. We zijn de Spaanse politiek ingegaan om de schuldigen aan te wijzen, niet om excuses te maken’, steekt Abascal van wal in een telefonisch interview. Hij voegt eraan toe dat de toevoeging waarmee hij in krantenkoppen wordt omschreven, hem niet meer raakt. ‘Wat ons echt interesseert, zijn de 
commentaren van lezers onder die krantenartikelen.’

Politicoloog Simón aarzelt niet om 
Vox in te delen bij de stroming ‘nieuwe extreemrechtse en populistische politieke partijen’, zoals de anti-immigratiepartij Zweden-Democraten of de Partij voor de Vrijheid van de Nederlandse xenofoob Geert Wilders.

Zweden en Nederland zijn voorbeelden van 
landen waar ultrarechts het goed doet. Spanje daarentegen is samen met 
Ierland en Portugal ‘een van de landen waar zulke partijen geen parlementaire vertegenwoordiging hebben. Spanje is daarin altijd een buitenbeentje geweest’, benadrukt Simón. De tijd zal het leren.

‘Als we van ons land houden, noemen ze ons fachas [fascisten], als we onze grenzen willen bewaken, zijn we vreemdelingenhaters’, zegt Abascal. De oud-parlementariër komt oorspronkelijk uit Amurrio [in Baskenland], maar is de laatste tijd vaker in Madrid te vinden, zijn standplaats. Niet toevallig bevindt een van de minirijkjes van Vox zich in de Spaanse hoofdstad. Langzaam maar zeker beginnen ze mee te tellen binnen de patriottische niche en zelfs ook daarbuiten. ‘Al moet je ze niet verwarren met de falangistische partijen van weleer, die hebben altijd een beperkte electorale impact gehad’, benadrukt Simón.

Anti-establishment

De strategie van Abascal en zijn medepartijleden is zo veel mogelijk stemmen wegkapen bij de Partido Popular, zijn voormalige partij die hij nu ‘rechtse schijtebroeken’ noemt, en bij Ciudadanos, de jonge partij rechts van het midden. ‘We doen er nu toe in debatten over onderwerpen waarmee deze twee partijen zich profileren’, aldus Abascal. Trots komt hij met gunstige cijfers: eind september 2017 telde de partij nog drieduizend leden, een jaar later is 
het ledental opgeklommen tot 10.681. ‘Ook het aantal geregistreerde sympathisanten van de partij is enorm 
toegenomen, van twintig- naar tachtigduizend.’

Intussen probeert Vox haar nieuwe banden met belangrijke politieke 
partijen buiten Spanje te verstevigen. Er waren contacten met [de EP-fracties] Europa van Naties en Vrijheid, waar-
onder de Italiaanse Lega Nord, en 
Europese Conservatieven en Hervormers, met ultraconservatieve partijleden als de Finse Partij en het Poolse Recht en Rechtvaardigheid. Maar nu mikken ze hoger. ‘We proberen contact te leggen met de fractie van Viktor Orbán, die in de Europese Volkspartij zit.’ Orbán is als premier van Hongarije fel voorstander van het sluiten van de grenzen voor vluchtelingen – precies dezelfde eis die Vox in Spanje heeft.

Intussen probeert Vox haar nieuwe banden met belangrijke politieke 
partijen buiten Spanje te verstevigen. Er waren contacten met [de EP-fracties] Europa van Naties en Vrijheid, waar-
onder de Italiaanse Lega Nord, en 
Europese Conservatieven en Hervormers, met ultraconservatieve partijleden als de Finse Partij en het Poolse Recht en Rechtvaardigheid. Maar nu mikken ze hoger. ‘We proberen contact te leggen met de fractie van Viktor Orbán, die in de Europese Volkspartij zit.’ Orbán is als premier van Hongarije fel voorstander van het sluiten van de grenzen voor vluchtelingen – precies dezelfde eis die Vox in Spanje heeft.

_ ‘Aan de partij kleeft het etiket ‘anti-establishment’, wat de facto een etiket binnen het establishment zelf is’_

Al een paar maanden wijst analist Miquel op de groei van Vox. ‘Aan de partij kleeft het etiket “anti-establishment”, wat de facto een etiket binnen het establishment zelf is.’ Hij voorspelt wat er kan gebeuren bij de volgende Europese verkiezingen. ‘Er komen twee Europarlementariërs van Vox, en die gaan dit merk op de markt brengen.’ Miquel denkt dat er ‘electorale ruimte ontstaat voor een rechtse anti-establishmentpartij, en dat die op middellange termijn groot zal zijn’. Hij verwacht dat als Vox vaste grond onder 
de voeten krijgt, de Partido Popular onvermijdelijk met 15 procent zal inkrimpen. De redenering van het electoraat zal als volgt zijn: ‘Als Pablo Casado [partijleider van de Partido Popular] niet doet wat ik wil, dan ga 
ik naar Vox.’ Miquel verwacht dat de partij 250.000 stemmen in Madrid kan krijgen, een ‘gigantisch aantal’.

Het worden drukke maanden voor Vox. Meer en meer rood-geelgekleurde vlaggen zullen de bijeenkomsten en toespraken opluisteren, steeds hardere kritiek zal klinken jegens de Spanjaarden die niet tot elke prijs de ‘eenheid van Spanje’ verdedigen, en er zal 
ongemeen fel oppositie worden gevoerd tegen wat Vox marxismo cultural [cultuumarxisme] heeft gedoopt en waartoe de partij ook het ‘radicale feminisme’ rekent. Tijdens deze 
marathon zal de leider van de Spaanse ultrarechtse partij zich vooral richten op de strijd om zetels in het Europees Parlement. ‘De Europese verkiezingen zijn voor ons de lakmoesproef en 
de toegangspoort tot de landelijke instituties’, aldus Abascal. De peilingen beginnen hem gelijk te geven.

Auteur: Danilo Albin

Mogen we nog even je aandacht?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien willen we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk maken voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sponsor 360 met een (proef / cadeau)-“abonnement”:https://www.360magazine.nl/abonneren/podcast. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.

Plaats een reactie