Europa | De wereld volgens Houellebecq

Harper's / 360  | 24 januari 2019 - 10:2524 jan - 10:25

Vlak voor zijn nieuwe roman Serotonine begin januari uitkwam, schreef de Franse schrijver Michel Houellebecq in Harper’s een lofzang op Donald Trump. Een greep uit de provocaties.

» Lees dit artikel in de Reader

De informatie waarmee uitgever Flammarion op 12 december kwam, was 
summier: de volgende roman van Michel Houellebecq, die op 4 januari zou verschijnen, zou Serotonine heten. Dat was niet veel, maar omdat het om een van de bekendste – en meest controversiële – Franse schrijvers ging werd de informatie natuurlijk toch overal opgepikt. En in diezelfde week zette het Amerikaanse maandblad Harper’s (bekend omdat het sinds zijn oprichting in 1850 de grootste schrijvers heeft gepubliceerd) een artikel van de hand van diezelfde Houellebecq online.
Onder de kop ‘Donald Trump is 
een goede president’ geeft Michel Houellebecq hierin een provocerende visie op de wereld en de internationale verhoudingen, en media over de hele wereld hebben daar aandacht aan besteed. ‘In afwachting van zijn nieuwe roman serveert Michel Houellebecq ons alvast het voorgerecht,’ was het commentaar van de rechtse Italiaanse krant Il Giornale, terwijl de Amerikaanse editie van The Spectator (de bijbel van de Britse conservatieven) Houellebecq looft als ‘ongetwijfeld de grootste Franse intellectueel van onze tijd’ – die ‘op zijn manier Trumpist’ zou zijn geworden.
Een selectie.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien maken we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sluit je aan bij 360 met een (proef / cadeau) – abonnement. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.
Bedankt

Het Amerikaanse isolationisme? Goed nieuws voor de wereld
De Verenigde Staten zijn niet meer de grootste wereldmacht,’ constateert de schrijver die in 2010 de Prix Goncourt kreeg voor De kaart en het gebied. In zijn ogen is dat ‘heel goed nieuws voor de rest van de wereld’: ‘De Amerikanen laten ons met rust. De Amerikanen laten ons onze gang gaan,’ meldt de schrijver verheugd. Hij geeft wel toe dat er ‘enige overdrijving’ in dat oordeel zit. ‘We moeten natuurlijk nog steeds wel een minimale belangstelling opbrengen voor het Amerikaanse politieke leven. De Verenigde Staten zijn nog steeds de grootste militaire macht ter wereld en ze hebben helaas geen eind gemaakt aan hun gewoonte om buiten hun eigen landsgrenzen te interveniëren.’ Maar als we de auteur van Elementaire deeltjes (1998) en Onderworpen (2015) moeten geloven, moeten we er zelfs aan twijfelen of de Amerikaanse deelname aan de Tweede Wereldoorlog 
wel zo goed heeft gewerkt (‘de laatste interventie die moreel onomstreden 
en militair een overwinning was’):
‘Wat zou er gebeurd zijn als de Verenigde Staten niet aan de oorlog waren gaan meedoen (een tamelijk onaangenaam alternatief scenario)? Er bestaat geen twijfel over dat het lot van Azië er dan heel anders uit had gezien. Dat 
van Europa ook, maar waarschijnlijk 
in mindere mate. Hitler zou toch wel hebben verloren. Waarschijnlijk zou Stalin tot Cherbourg gekomen zijn. Enkele Europese landen die nu zijn ontkomen aan de beproeving van het communisme, hadden die dan wel moeten ondergaan.’

Donald Trump? Een van de beste 
presidenten die Amerika ooit heeft gehad
Vanuit zijn idee dat de wereld Amerika niet (of nauwelijks) meer nodig heeft, looft Michel Houellebecq Donald Trump als ‘een van de beste Amerikaanse presidenten die hij ooit heeft gezien’. Met name als het gaat om de terugtrekking van de Verenigde Staten uit het Klimaatakkoord van Parijs, schrijft hij: ‘President Trump verscheurt handelsverdragen en -akkoorden wanneer hij vindt dat het verkeerd zou zijn om ze te tekenen. Op dat punt heeft hij gelijk: staatshoofden moeten profiteren van hun bedenktijd om zich te kunnen terugtrekken uit slechte verdragen.’

Over de Trump-doctrine ‘America First’
‘President Trump schijnt onlangs te hebben gezegd: “Weet u wie ik ben? 
Ik ben een nationalist!”. Nou, dat ben ik ook. Wij nationalisten kunnen met elkaar praten. Met de internationalisten kunnen we dat vreemd genoeg 
niet zo goed.’

Europa? Een dom idee dat een 
nachtmerrie wordt
Michel Houellebecq laat geen enkele twijfel bestaan over zijn totale gebrek aan geloof in het Europese project: ‘Frankrijk is een onafhankelijk land, min of meer, en het zal weer geheel onafhankelijk worden wanneer de Europese Unie uiteengevallen is (hoe eerder hoe beter),’ schrijft hij aan het begin van zijn betoog. En verderop vervolgt hij: ‘Ik weet zeker dat wij, Europeanen, geen gemeenschappelijke taal hebben, geen gemeenschappelijke waarden, geen gemeenschappelijke belangen, kortom, dat Europa niet bestaat, en dat het nooit een volk kan vormen of een levensvatbare democratie in stand kan houden, eenvoudigweg omdat het niet één volk wil vormen. Kortom, Europa is slechts een dom idee dat steeds meer een nachtmerrie wordt, waaruit we uiteindelijk zullen moeten ontwaken.’

Plaats een reactie