Door Olaf Kosinsky - Eigen werk, CC BY-SA 3.0 de, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=70899204

Meer samenwerking om Europa te beschermen tegen Russische invloeden, of minder bemoeienis van ‘Brussel’?

360 | Amsterdam  | 17 mei 2019 - 09:0017 mei - 09:00

Europese verkiezingen | De Poolse minister-president Mateusz Morawiecki pleit voor een Europese koerswijziging: meer macht bij de lidstaten, minder macht in Brussel. Zijn politieke opponent Grzegorz Schetyna valt de regering aan op haar anti-Europese sentimenten en aanvallen op de rechtsstaat.

In aanloop naar de Europese verkiezingen van 23 t/m 26 mei bespreekt 360 elke dag een opinieartikel uit een internationale krant van een Europese politicus of opiniemaker met zijn of haar visie voor Europa.

In Polen heeft haast de voltallige oppositie zich in aanloop naar de Europese verkiezingen verenigd in de Europese Coalitie (Koalicja Europejska) om een pro-Europees blok te vormen tegen de regerende PiS-partij (Recht en Rechtvaardigheid). Deze coalitie bestaat uit een breed scala aan partijen, van de centrumrechtse Poolse Volkspartij tot de centrumlinkse Groenen.

‘Als populisten aan de macht zijn, zoals het geval is in Polen met de regeringspartij PiS, dromen ze van het zaaien van verdeeldheid tussen democratische oppositiepartijen,’ aldus Schetyna, de leider van een coalitie van Poolse oppositiepartijen die gevormd is voor de komende Europese verkiezingen. De liberale politicus sluit zich aan bij de principes achter de Europese hervormingsplannen van de Franse president Macron. ‘We moeten de EU revitaliseren door de interne democratie, cohesie en rechtvaardigheid te bevorderen. Daarnaast moeten we Europa wapenen tegen de vijanden die haar willen verzwakken, oftewel de interne populistische krachten en de buitenlandse krachten die hen steunen.’

Ook de conservatieve minister-president Morawiecki is van mening dat de EU hervormd moet worden nu Europa zich geconfronteerd ziet met verschillende crises: ‘Brexit, opeenvolgende migratiegolven, terrorisme, economische terugslag, publieke schulden in veel van haar lidstaten hebben allemaal geleid tot serieuze twijfel over de toekomst van het Europese project onder haar bevolking.’ Zijn oplossing ligt niet in het versterken van de Europese samenwerking. ‘Het Brusselse antwoord op deze crisissen is altijd geweest om de macht te centraliseren, democratie, transparantie en aansprakelijkheid te vergeten en nationale soevereiniteit te negeren.’

Schetyna, de Poolse oppositieleider, roept juist op tot meer Europese solidariteit om zo een tegenwicht te bieden aan de Russische invloed in Oost-Europa. ‘Laten we de Westelijke Balkanlanden verwelkomen als ze daar klaar voor zijn. En laten we de Europese aspiraties van Oekraïne, die van groot strategisch belang zijn voor Polen en de EU, respecteren.’ De leider van de Burgerplatform-partij brengt de verenigde Poolse opstand tegen het communisme dat uiteindelijk leidde tot de val van de Berlijnse muur in 1989 in herinnering. ‘Nu we geconfronteerd worden door een populistische regering die ons uiteen wil drijven, moeten we ons net als in 1989 verenigen in ons streven naar democratie en in onze afwijzing van een wetteloos autoritair systeem.’

Morawiecki daarentegen, ziet de EU juist als een probleem voor de democratie in plaats van de oplossing. ‘De Europese Commissie kan te gemakkelijk de stem van de nationale parlementen negeren, zelfs als een meerderheid van de lidstaten het met elkaar is.’ Dit moet veranderen om burgers echt invloed te geven op EU-beleid, aldus de Poolse minister-president.

‘Een meerderheid van de Poolse bevolking is positief over de EU, dus in aanloop naar de Europese verkiezingen laat PiS een gematigder eurosceptisch geluid horen,’ zegt de Poolse journalist Łukasz Koterba in reactie op het opinieartikel van Morawiecki. ‘Tegelijkertijd voeren ze in Polen hervormingen door die de onafhankelijkheid van rechters en de persvrijheid in het geding brengen, en dus in strijd zijn met de kernwaarden van de Europese Unie. Morawiecki is het technocratische, gematigde gezicht van de PiS, maar de echte koers wordt bepaald door de meer conservatieve, nationalistische Jarosław Kaczyński.’

Mateusz Morawiecki is minister-president van Polen en lid van de conservatieve PiS-partij (Recht en Rechtvaardigheid). Deze partij neemt deel aan de Europese fractie van Europese Conservatieven en Hervormers (ECH), waar ook de ChristenUnie en de SGP lid van zijn. Zijn regering ontvangt regelmatig kritiek van de Europese instituties op het gebied van onafhankelijke rechtsspraak en persvrijheid.

Lees het volledige opinieartikel van Mateusz Morawiecki op politico.eu (Engels)

Grzegorz Schetyna is de leider van het liberale Burgerplatform, Polens grootste oppositiepartij, en van de coalitie van oppositiepartijen die gevormd is voor de Europese verkiezingen. De voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk, was oprichter van het Burgerplatform. Deze partij is lid van de Europese fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE) samen met onder andere D66 en VVD.

Lees het volledige opinieartikel van Grzegorz Schetyna op theguardian.com (Engels)

Andere artikelen in deze reeks:

» 18 mei, Iniciativa Liberal: In Portugal positioneert een nieuw liberale partij zich tegenover de socialisten en de sociaal-democraten

» 19 mei, Heiko Maas: ‘Als we Europa aan de populisten overlaten, dan leidt dat tot chaos’

Plaats een reactie