Zo stoomt Trump de wereld klaar voor fascisme – Finton O’Toole

The Irish Times / 360  | 23 mei 2019 - 21:2723 mei - 21:27

Baby’s in kooien waren geen ‘vergissing’ van Trump, maar het welbewust testen van barbaarsheid, zegt de Ierse auteur Fintan O’Toole. ‘Vergeet “post-fascisme” – wat we nu meemaken is pre-fascisme.’

Dit artikel werd geselecteerd voor de Opinion Award van de European Press Prize 2019. De winnaars worden 23 mei om 20:30 in Warschau bekendgemaakt.

Om te begrijpen wat er op dit moment gaande is in de wereld, moeten we twee dingen in ogenschouw nemen. Het eerste is dat we in een testfase zitten. Het tweede is dat wat er getest wordt fascisme is – een woord waarmee we voorzichtig moeten zijn, maar dat we niet mogen schuwen wanneer het zo duidelijk aan de horizon geschreven staat. Vergeet ‘post-fascisme’ – wat we nu meemaken is pre-fascisme.

Het is gemakkelijk om Donald Trump weg te zetten als onbenul, vooral omdat hij dat ook is. Maar er is één ding waar hij alles van weet: testmarketing. Hij heeft zichzelf gecreëerd op de pagina’s van de New Yorkse roddelbladen, waar je roem opbouwt door met buitensporige verhalen te komen die je vervolgens kunt bevestigen of ontkennen, afhankelijk van de reacties die erop volgen. En hij creëerde zichzelf opnieuw met zijn reality-tv-programma’s, waarvan de verhaallijnen kunnen worden aangepast al naargelang de kijkcijfers. Zet iets in de markt, haal het terug, pas het aan en probeer het nog een keer.

GRATIS ARTIKEL:
MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien maken we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sluit je aan bij 360 met een (proef / cadeau) – abonnement. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.
Bedankt

Fascisme komt in een bestaande democratie niet zomaar uit de lucht vallen. Het is niet gemakkelijk om mensen van hun ideeën over vrijheid en fatsoen af te brengen. Je moet proefballonnen oplaten, die als het goed gebeurt twee doelen dienen: mensen laten wennen aan iets waar ze in eerste instantie voor terugdeinzen, en het ‘testmodel’ verfijnen en uitbalanceren. Dit is wat er nu gaande is en we zouden wel heel dom zijn als we het niet zagen.

Een van de basisinstrumenten van het fascisme is het beïnvloeden van verkiezingen – de proeven daarmee hebben we gezien bij de verkiezing van Trump, bij het brexit-referendum en (minder succesvol) bij de Franse presidentsverkiezingen. Een tweede instrument is het in het leven roepen van tribale identiteiten, het verdelen van de samenleving in elkaar uitsluitende kampen. Fascisme heeft geen meerderheid nodig – meestal komt het aan de macht met ongeveer 40 procent steun en gebruikt het vervolgens controle en intimidatie om die macht te verstevigen. Dus het maakt niet uit dat de meeste mensen je verafschuwen, zolang die 40 procent je maar fanatiek is toegewijd. Ook dat is getest. En het fascisme heeft natuurlijk een effectief propaganda-apparaat nodig dat voor zijn volgelingen een universum van ‘alternatieve feiten’ schept waarin ongewenste realiteiten niet kunnen doordringen. Ook dit is al uitgebreid getest.

Maar als je dat allemaal hebt gedaan, is er nog een cruciale volgende stap, meestal de neteligste van allemaal. Je moet morele grenzen ondermijnen, mensen aanwennen om daden van extreme wreedheid te accepteren. Net als jachthonden moeten je mensen eerst bloeddorstig maken. Ze moeten de smaak van de beestachtigheid te pakken krijgen. Het fascisme doet dit door het beeld op te bouwen van een dreiging die uitgaat van een verachte groep buitenstaanders. Zo kunnen de leden van die groep worden ontmenselijkt. Is dat punt eenmaal bereikt, dan kun je stap voor stap verder gaan, van ramen ingooien tot uitroeien.

Die volgende stap wordt op dit moment getest. Het gebeurt in Italië door de uiterst rechtse leider en minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini. Hoe zal men reageren als we boten vol vluchtelingen wegsturen? Laten we het ontwerpplan voor het registreren van alle Roma eens onderzoeken en dan zien op welke knoppen het publiek drukt. En Trump heeft het al uitgeprobeerd: laten we eens zien wat mijn aanhangers vinden van huilende baby’s in kooien. Kijken wat Rupert Murdoch ervan vindt.

‘Ongedierte’

Het is laakbaar naïef om het opzettelijk traumatiseren van migrantenkinderen te zien als een ‘vergissing’ van Trump, zoals de meeste commentatoren het hebben bestempeld. Het is een test – en de uitkomst is een groot succes. Trumps bewering dat immigranten in de VS ‘een plaag zijn’, is een test om te zien of zijn aanhangers klaar zijn voor de volgende stap in de taal, die natuurlijk ‘ongedierte’ is. En de bijbehorende serie beelden van peuters die uit de armen van hun ouders worden gerukt is een test om te zien of die woorden om te zetten zijn in beeld en geluid. Het was van het begin af aan een experiment – het werd beëindigd (maar slechts gedeeltelijk) omdat de resultaten binnen waren.

En die resultaten zijn behoorlijk bevredigend. Op twee fronten is er goed nieuws. Om te beginnen [vond] Rupert Murdoch het prima – zijn spreekbuizen van Fox News overtroffen zichzelf in barbaarse grofheid: dierengeluiden maken als het over een kind met Down ging, huilende kinderen wegzetten als acteurs. Ze gingen tot het hufterige gaatje: zelfs die bruine baby’s zijn leugenaars. Dat angstige gehuil zegt alles over het manipulatieve gedrag van de vreemdelingen die ons komen bedreigen – moeten we dan níét bang zijn voor een ras waarvan zelfs de baby’s al zo doortrapt zijn?

Ten tweede: de harde kern van de aanhang vond het prachtig: 58 procent van de Republikeinen is voorstander van deze wreedheid. Volgens de peilingen [was] de steun voor Trumps beleid [in juni vorig jaar] gestegen naar 42,5 procent.

Dit is zeer bemoedigend voor de prefascistische agenda. Het proces van gewenning in de democratische wereld is begonnen. De spieren die de propaganda-apparaten nodig hebben om het onverdedigbare te verdedigen worden getraind. Miljoenen en miljoenen Europeanen en Amerikanen leren het ondenkbare te denken. Nou én, als die zwarte mensen in de zee verdrinken? Nou én, als die bruine peuters voor hun leven beschadigd zijn? In hun hoofd zijn ze de grenzen van de moraliteit al overgestoken. Ze zijn, zoals Macbeth, ‘nog jong in de daad’. Maar de tests zullen verfijnd worden, de resultaten geanalyseerd, de methoden geperfectioneerd, de boodschappen aangescherpt. En dan kunnen de daden volgen.

Auteur: Fintan O’Toole
Vertaler: Annemie de Vries

The Irish Times
Ierland | dagblad | oplage 117.543

Opgericht in 1859. Stond in zijn beginjaren bekend als spreekbuis van de protestantse nationalisten, later als spreekbuis van de Unionisten en onderging nog later, na de deling van het eiland in de Ierse Vrijstaat en Noord-Ierland, nog een koersverandering; tegenwoordig geldt hij als gematigd liberaal/sociaaldemocratisch.

Plaats een reactie