Confrontatie tussen identiteiten

La Vanguardia / 360  | 26 November 2019 - 10:0026 Nov - 10:00

De politieke verdeeldheid in Spanje is groter dan ooit, blijkt uit de recente verkiezingen. Verrassing werd de extreemrechtse partij Vox, met 15 procent van de stemmen. Volgens de adjunct hoofdredacteur van de grootste krant van Catalonië wordt het niet makkelijk voor links Spanje.

» Lees dit artikel in de Reader

De veroordeling van negen politieke kopstukken die onafhankelijkheid van Catalonië voorstaan was de doorslaggevende factor bij de verkiezingen van 10 november. De socialisten wonnen zonder een absolute meerderheid te halen, maar de grote verrassing was het extreemrechtse Vox, dat de op twee na grootste partij in het parlement werd. Of tenminste, was het wel zo’n verrassing?

Het organiseren van verkiezingen vlak na de datum van bekendmaking van de uitspraak van het Opperste Gerechtshof en de incidenten in Catalonië die daarop volgden, konden alleen de partijen aan de uiterste rechter- en linkerzijde van het identiteitsspectrum in de kaart spelen. En zo gebeurde.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Daarom zijn we blij als je dit artikel voor ons deelt. Nog blijer zijn we als je je bij ons aansluit: Probeer nu 5 nummers voor maar 15 euro. Duurt een paar minuten, stopt automatisch.
Bedankt

De afstraffing van Cuidadanos laat zien dat deze partij zich rijker rekende dan ze was. Veel kiezers stemden om strategische redenen toch weer op de PP [Partido Popular], terwijl andere voor Vox’ nog fermere afwijzing van het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven kozen. De televisiebeelden van brandende afvalcontainers en de confrontaties van radicalen met de politie in de straten van Barcelona waren de best denkbare reclame voor het polariserende standpunt van Vox.

Geen acties

Tsunami Democràtic [Democratische Tsunami in het Catalaans], het anonieme platform dat de protesten tegen de veroordeling van de pro onafhankelijkheidspolitici aanvoerde, besloot uiteindelijk toch niet de rode lijn over te gaan en de verkiezingsdag met acties te verstoren. Men beperkte zich tot feestelijke activiteiten. Waren ze minder verstandig geweest, dan was de overwinning van Vox zonder twijfel nog groter uitgevallen.

Toen Alberto Rivera [de inmiddels afgetreden partijleider van de volkspartij] met zijn harde uitspraken nog verder naar rechts opschoof, deed hij dat met electoraal gewin in het achterhoofd. Cuidadanos werd immers groot dankzij het Catalaanse conflict. De partij trok kiezers die vonden dat Rajoy [voormalig PP-premier] Rajoy de voorstanders van onafhankelijkheid met te veel minachting behandelde en veel doortastender had moeten optreden.

Ook de partijen die onafhankelijkheid nastreven, putten voordeel uit de veroordelingen. Ondanks de groeiende vermoeidheid, hun onderlinge strijd en de leiderschapscrisis als gevolg van de gevangenzetting van hun leiders, wisten ze opnieuw hun kiezers te mobiliseren. Weliswaar snoepen de drie onafhankelijkheidspartijen [ERC, JxCat en de CUP] elkaar voortdurend stemmen af, maar de totale steun voor het blok blijft nagenoeg constant. Dit keer kregen ze één zetel meer dan april, maar de politieke kaart van Catalonië is door de veroordelingen niet ingrijpend gewijzigd.

“Confrontaties met politie waren de best denkbare reclame voor polariserende standpunt van Vox”

Wat er ook gebeurt, ongeveer anderhalf miljoen Catalanen stemmen vóór onafhankelijkheid. Wellicht had de juridische miskleun tot gevolg dat de meer pragmatisch ingestelde ERC stemmen verloor aan de radicalere JxCat van de [naar België uitgeweken] Catalaanse oud-president Carles Puigdemont. Als dat zo is, dan zou de ERC nog wel eens een sleutelrol kunnen gaan vervullen bij het bestuurbaar houden van Spanje, al zou ze dat bij de naderende Catalaanse verkiezingen kunnen gaan opbreken.

Door verkiezingen uit te roepen wilde Pedro Sánchez de opties veiligheid en instabiliteit tegenover elkaar plaatsen. Maar de stembusgang draaide uit op een confrontatie tussen identiteiten. En dat is een strijd die links Spanje nog nooit heeft weten te winnen.

Auteur: Lola García

La Vanguardia  
Spanje | dagblad | oplage 196.820

Sinds 1881 in handen van de familie Godó. ‘De Voorhoede’ is de vierde krant van Spanje, maar met Barcelona als thuishaven de nummer één van Catalonië.

Plaats een reactie

Politieke verdeelheid in Spanje. – © HH