Democratische vernieuwing

Prospect / 360  |  1 December 2019 - 09:10 1 Dec - 09:10

In Eupen vergaderen vijfentwintig door loting geselecteerde Oost-Belgen samen in een burgerraad over politieke kwesties en brengen advies uit aan het parlement. Maar leidt dit ook echt tot meer inspraak en betrokkenheid van de ‘gewone burger’ in de politiek?

De instituties van de westerse liberale democratie brokkelen af, maar valt er misschien in een stukje van oostelijk België een remedie te ontwaren?

Neem vanuit Brussel de trein, en na bijna twee uur kom je aan in Eupen, de hoofdstad van de Duitstalige gemeenschap in België. Een pittoreske kerk siert het centrale plein, op de stoepen staan bistrotafeltjes, en fietsers zoeken zich een weg door de met kinderhoofdjes geplaveide straten.

In dit rustige, bezadigde en redelijk welvarende provinciestadje verwacht je niet zo snel een radicale democratische vernieuwing. Volgens het onbegrijpelijke Belgische politieke stelsel, waarin territoriale, op taal gebaseerde en federale elementen door elkaar lopen, heeft de Duitstalige gemeenschap haar eigen regering. Met een bevolking van 76.000 zielen is Oost-België of Ostbelgien de kleinste federale eenheid van Europa [sinds 2017 noemt de Duitstalige gemeenschap zichzelf Oost-België], maar het heeft een echt parlement dat besluit over onderwijs, cultuur, energie en sociale zaken. En vanaf volgend jaar krijgen gewone, door loting aangewezen mensen de kans om naast de gekozen parlementsleden beleid te vormen, in de eerste permanente burgerraad ter wereld.

Burgerraden kunnen verschillende vormen hebben, maar het basisprincipe is altijd dat willekeurig geselecteerde burgers zich over politieke kwesties buigen, vaak met hulp van deskundigen of gespreksleiders. Ze worden de laatste jaren geleidelijk aan populairder, maar het bijzondere van het Belgische experiment is dat daar de burgerraad in de bestuursstructuur is opgenomen. Toch is zelfs een bestuur door willekeurig geselecteerde burgers niets nieuws, als je naar de geschiedenis kijkt. De pleitbezorgers van zo’n burgerraad vinden dan wel dat de parlementaire democratie uit de tijd is omdat die sinds de achttiende eeuw niet is veranderd, maar grijpen vervolgens vrolijk terug op het antieke Athene (zie kader) als de ware pionier op het gebied van ‘gelote vertegenwoordigers’.

» Lees verder in de Reader / op Blendle

Plaats een reactie