De inheemse bevolking eist haar rechten op

El Universo / 360  | 17 December 2019 - 10:0017 Dec - 10:00

Na 29 jaar is op het hele continent de inheemse bevolking weer in beweging gekomen, met politieke aspiraties en voorstellen voor een nieuw economisch model.

» Lees dit artikel in de Reader

Op 4 juni 1990 bracht de Confederatie van Inheemse Volkeren in Ecuador (CONAIE), de meest representatieve inheemse beweging van het land, in de hoofdstad Quito duizenden mensen op de been om te staken voor een landhervorming. De actie kwam als een verrassing voor de rest van de bevolking, inclusief de toenmalige president, Rodrigo Borja, die voor het eerst zo veel inheemse Ecuadoranen de straat op zag gaan.

29 jaar later, op 3 oktober 2019, riep de CONAIE vanuit haar afdelingen in het hele land opnieuw de inheemse gemeenschap op om naar Quito te gaan en te protesteren tegen de afschaffing van subsidie op benzine en diesel, die president Lenín Moreno bij decreet had afgekondigd. Na elf dagen van stakingen, die eindigden met de intrekking van het decreet, eist de CONAIE nu een nieuw economisch model, dat wordt uitgewerkt in het door de beweging opgerichte en op 25 oktober geïnstalleerde ‘Volksparlement’. Het zijn twee verschillende historische momenten en het zijn verschillende eisen, maar het probleem is hetzelfde, zegt de leiding van de CONAIE: armoede, discriminatie en landroof.

Blanca Chancoso, al sinds jaren een van de voortrekkers van de beweging, was rond de 35 toen ze deelnam aan de eerste opstand. ‘Al 527 jaar lang,’ zegt ze, ‘heeft de inheemse bevolking te lijden van landroof en discriminatie.’ Chancoso komt uit een familie van huasipungueros, kleine boertjes die een stukje land van een grootgrondbezitter bewerken. Ze verzekert dat de regering geen enkel beleid heeft dat is gericht op herverdeling van de algemene middelen ten behoeve van de streken waar deze mensen wonen. ‘En daardoor zijn we gedwongen om ons van tijd tot tijd te mobiliseren, want als we almaar geduld blijven betrachten en begrip opbrengen, nemen ze maat-regelen die ons verder de armoede in dringen, waarna we geen andere keuze hebben dan de straat op te gaan.’

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Daarom zijn we blij als je dit artikel voor ons deelt. Nog blijer zijn we als je je bij ons aansluit: Probeer nu 5 nummers voor maar 15 euro. Duurt een paar minuten, stopt automatisch.
Bedankt

Onzichtbaar

Dat is ook de mening van Vicente Chato uit Ambatillo Alto, provincie Tungurahua. Hij was 29 toen hij deelnam aan de opstand voor een stem in de volksvertegenwoordiging. Chato vertelt dat de inheemse bewoners tot dat jaar ‘onzichtbaar gemaakt en misbruikt’ waren. ‘We werden niet als mensen behandeld, we werden gezien als minderwaardig aan de witte bevolking en de mestiezen,’ zegt hij. Voor Chato is de gemeenschappelijke factor tussen de opstanden van 1990 en 2019 de eensgezindheid in het optreden van de inheemse bevolking.

“Als we in de regering komen, moeten we minstens één minister krijgen die Quechua of Shuar spreekt”

De CONAIE heeft ook met grote inzet aan andere manifestaties deelgenomen. ‘Wij zijn kinderen van de opstand van 1990,’ benadrukt Leonidas Iza Salazar, voorzitter van de Beweging van Inheemsen en Boeren (MICC) in de provincie Cotopaxi en een bekend gezicht in de recente protesten. Maar met één verschil: ‘Na de eerste opstand veranderden we van gedweeë politieke objecten in handelende politieke subjecten.’ En de eisen zijn niet veranderd, integendeel: ‘Het racisme is erger geworden in dit land, want als wij als etnische groep actie onder-nemen, worden we volledig genegeerd.’

De landelijke staking, die onder de vlag van de CONAIE werd gehouden, eiste het intrekken van een decreet en kwam met alternatieve voorstellen voor een herstructurering van de economie, zoals het schrappen van het levenslange pensioen voor de president, het verminderen van het aantal parlementsleden en een heronderhandeling van de contracten met de oliemaatschappijen [olie is goed voor ongeveer 40 procent van de Ecuadoraanse export].

Systeemwijziging

‘Achter de eis tot intrekking van Decreet 883 stond de behoefte aan een wisseling van model; de verandering waar de inheemse beweging op uit was, behelsde een transitie naar een systeem waarin de staat nog steeds een centrale rol blijft spelen in de economie,’ zegt socioloog en politiek analist Julio Echeverría. Hij legt uit dat de inheemse beweging verschillende vleugels kent. ‘De ene vleugel wordt aangevoerd door de huidige bestuurders en een andere is de radicalere achterban. We moeten nog maar zien welke van de twee de boventoon gaat voeren, of dat ze misschien een compromis sluiten.’

Dit nieuwe ‘strijdtoneel’ binnen de beweging maakt tegelijk duidelijk dat er aspiraties zijn om in de regering te komen. Op vrijdag 25 oktober zei Jaime Vargas [voorzitter van de CONAIE] op de vergadering van het Volksparlement: ‘Als we in de regering komen, moeten we minstens één minister krijgen die Quechua of Shuar [twee van de twaalf inheemse talen in Ecuador] spreekt, zodat hij weet wat er onder ons volk leeft.’

El Universo
Ecuador | dagblad | oplage 133.000

De grootste krant van Ecuador, met een zondagse oplage van 225.000. Opgericht in 1921 en zeer conservatief. Alle stukken die in de krant verschijnen, zijn gratis terug te lezen op de website, www.eluniverso.com.

» Abonneer u op onze nieuwsbrief: wekelijks berichten uit de buitenlandse pers in uw inbox.

Plaats een reactie

Leiders van Ecuadoraanse inheemse groepen kondigen samen met de vakbond Frente Unitario de Trabajadores op 7 oktober in Quito een nationale staking aan. – © Franklin Jacome / Press South / Getty