‘Geen Iraniër was onmisbaarder voor de ambities van zijn land’

The Atlantic / 360  | 13 January 2020 - 10:0013 Jan - 10:00

‘Het is nu oorlog,’ aldus Andrew Exum, voormalig Midden-Oosten-adviseur in de regering-Trump. De dood van Irans belangrijkste man zal opnieuw tot onrust en leed in het Midden-Oosten leiden.

» Lees dit artikel in de Reader

Op 3 januari heeft de VS generaal Qassem Soleimani omgebracht, de commandant van de Quds-brigade van de Iraanse Revolutionaire Garde. Daarmee is ons land nu direct in oorlog met Iran, na tientallen jaren een verkapte strijd met dat land te hebben gevoerd via derden.

Het is niet zo dat dit oorlog betekent, tot oorlog zal leiden of een oorlog dichterbij brengt. Niks daarvan. Het is nu oorlog.

Ik zal niet zeggen dat ik Iran-deskundige ben. Toen ik als adviseur voor het Midden-Oosten-beleid op het ministerie werkte, hield ik mijn Iraanse team in het Pentagon altijd voor dat mijn regionale kennis ophield bij de Sjatt al-Arab, de rivier tussen Irak en Iran en daarmee tussen het Arabische en het Perzische deel van het Midden-Oosten.

Maar ik weet wel een beetje hoe belangrijk Qassem Soleimani was, want hij zat toen al vaker in de Arabische wereld dan in Iran om steun te bieden aan Iraanse bondgenoten, van Irak tot Libanon en van Syrië tot Jemen. In militair en diplomatiek opzicht was Soleimani de Iraanse David Petraeus [voormalig CIA-directeur] en Stan McChrystal [voormalig bevelhebber Special Forces] en Brett McGurk [bijzondere afgevaardigde van de president in de raad van de internationale coalitie in de strijd tegen IS] in één.

En dat is het gemis waar Iran nu mee zit. Ik kan geen Iraniër bedenken die onmisbaarder was voor de ambities van zijn land in het Midden-Oosten. Van 2015 tot 2017, op het hoogtepunt van onze strijd tegen IS in zowel Syrië als Irak, zag ik Soleimani voortdurend tussen Syrië en Irak heen en weer reizen. Als het slecht ging in de strijd om Assad in het zadel te houden, reisde hij vanuit Irak naar Syrië. En als de door Iran gesteunde milities in Irak het moeilijk hadden in de strijd tegen IS, snelde hij weer terug naar Irak.

Daar ligt nu het probleem voor Iran. De VS kampt vaak met een tekort aan menselijk kapitaal (want niet alle generaals en diplomaten zijn helaas even goed, en onze overheid heeft bepaald geen overschot aan medewerkers die Arabisch spreken), maar ook Iran bulkt niet van het talent. Een van de redenen dat Iran in Jemen zo vaak miskleunde – door bijvoorbeeld strategische wapens zoals kruisraketten in handen te geven van een zooitje ongeregelde Houthi’s – was het gebrek aan ouderlijk toezicht.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Daarom zijn we blij als je dit artikel voor ons deelt. Nog blijer zijn we als je je bij ons aansluit: Probeer nu 5 nummers voor maar 15 euro. Duurt een paar minuten, stopt automatisch.
Bedankt

Pijnlijk gemis

Qassem Soleimani was het ouderlijk toezicht van Iran in het buitenland. Hij moest de afgelopen tien jaar wel erg veel terrein bestrijken, maar was niettemin een schadelijke maar serieus te nemen tegenstrever van de VS en zijn bondgenoten in de regio. Dit wordt een heel pijnlijk gemis voor Iran en zijn bondgenoten.

Ik weet niet of dat de liquidatie van Soleimani rechtvaardigt en wil daar ook geen oordeel over vellen. De VS zegt dit te hebben gedaan omdat hij aanslagen op Amerikaanse militairen en diplomaten in het Midden-Oosten beraamde en het brein was achter recente aanvallen op coalitiebases in Irak. En anders dan bij sommige beweringen die de regering-Trump af en toe doet, zou het mij in dit geval – op zijn zachtst gezegd – niet verbazen als dat waar is.

Ik weet ook niet hoe dit gaat aflopen. Ik denk niet dat iemand met enige zekerheid kan zeggen hoe Iran zal reageren, en in hoeverre de VS en zijn bondgenoten bereid zijn – of juist niet – om die reactie te dulden. Het enige wat ik zeker weet, is dat de bevolking in het Midden-Oosten het de komende weken zwaar te verduren krijgt. Wat helaas al veel te lang de voorspelling is, die in deze regio steeds uitkomt.

Andrew Exum
Andrew Exum was van 2015 tot 2016 assistent-staatssecretaris van Defensie en hield zich bezig met het Midden-Oosten-beleid.

The Atlantic
Verenigde Staten | maandblad | oplage 478.000

Halverwege de negentiende eeuw opgericht door schrijvers Harriet Beecher Stowe en Ralph Waldo Emerson. Boekte in 2010 voor het eerst winst dankzij een krachtige onlinestrategie.

» Abonneer u op onze nieuwsbrief: wekelijks berichten uit de buitenlandse pers in uw inbox.

Plaats een reactie

Rouwende Iraniërs tijdens een anti-Amerikabetoging in Teheran kort na de moordaanslag op generaal Soleimani. – © Morteza Nikoubazl / Sipa / HH