Toets ‘A’ om je kind harder te laten studeren

Foreign Policy / 360  | 16 februari 2019 - 09:0616 feb - 09:06

Chinezen spelen en masse een nieuwe game die laat zien dat het een marathon is om in China je kinderen op te voeden. Tijgerouders die de roosters van hun zoon al te zeer volproppen, worden gestraft met een kind dat wegloopt.

» Lees dit artikel in de Reader

Mijn zoon zit over een tafel vol boeken en schriften gebogen. Er schalt dramatische muziek terwijl hij studeert voor de zeer competitieve gaokao [het notoir moeilijke examen dat Chinese jongeren moeten halen om toegelaten te worden tot universiteiten in China en in het Westen, afhankelijk van de score]. Als hij slaagt, krijgt hij een plek op een van de meest prestigieuze universiteiten van China. Slaagt hij niet, dan is hij gedoemd tot middelmatigheid. Gelukkig heb ik zijn intelligentiescore flink opgevijzeld, zijn stressniveau binnen de perken gehouden en heb ik 
als ouder redenen om trots te zijn – zoals te zien is op twee balkjes boven aan het beeldscherm.

Want dit is niet echt, dit is een game. Natuurlijk, voor miljoenen Chinese ouders is dit multitasken onder hoogspanning wel degelijk een ellendige realiteit – een waar je zelden over hoort in de Chinese media, die het opvoeden van kinderen voorstellen als een nobele nationale plicht. Dat verklaart allicht waarom Chinese Parents zo’n enorme hit is. 
Chinese Parents is een game die je kunt spelen op je computer en smartphone, 
en die laat zien wat een afmattende marathon het is om in China kinderen op te voeden. Na de lancering in september 2018 groeide het razendsnel uit tot de op een na best verkopende titel op Steam, 
de grootste winkel voor games ter wereld.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Het biedt nieuwe invalshoeken op een werkelijkheid die overal anders is. Bovendien maken we relevante, originele en mooie verhalen graag toegankelijk voor een groot publiek. Deel dit artikel als onze missie je aan het hart gaat. Of, nog beter, sluit je aan bij 360 met een (proef / cadeau) – abonnement. Doneren kan ook als je niet genoeg tijd vindt om te lezen, maar 360 wil steunen in haar voortbestaan.
Bedankt

De simulatie toont de problemen en dilemma’s waar veel Chinese families uit de stedelijke middenklasse voor staan. Aan de ene kant willen ze een blij en productief kind veilig zien opgroeien. Aan de andere kant willen ze ervoor zorgen dat hij (vooralsnog kun je in het spel alleen maar een jongetje grootbrengen) later genoeg geld verdient om, dankbaar, zijn ouders een fijne oude dag te bezorgen. In sociale media wordt het spel steevast met de term guoyu zhenshi beschreven, wat zoveel betekent als ‘extreem realistisch’.

Er zijn allerlei scènes in het spel waarbij spelers de vraag wordt gesteld: is dit jou ooit zelf overkomen? – bijvoorbeeld wanneer een kind zich genegeerd voelt door zijn leraar, of zijn ouders vraagt waarom zij niet zo rijk zijn als die van een schoolvriendje. Veel van die ervaringen gaan over klasse, sociale druk, angsten en de bekende terughoudendheid van pubers om hun geheimen met hun ouders te delen.

Statussymbool

Goed onderwijs is in China statussymbool, economische ambitie en sociaal vangnet ineen. Het spel 
illustreert de vraag ‘waar gaat je zoon naar school?’ toepasselijk met vechtscènes. Dat maakt het grote culturele belang van het onderwijs in het dagelijks leven in China pijnlijk duidelijk. Niet alleen gaat het over het micromanagement van zogenaamde tijgerouders, het spel is ook een momentopname van 
de Chinese maatschappij.

Verregaande consumptiedrang gaat er gepaard met een al even grote angst omtrent de toekomst. En al nemen in het land de consumentenbestedingen af, de Chinezen zullen waarschijnlijk pas als allerlaatste op het onderwijs van hun oogappels bezuinigen. Ouders in de stad geven gemiddeld tien doorsneejaarinkomens uit om hun kind van de basisschool naar de middelbare school en de universiteit te loodsen.

Deze royale uitgaven aan onderwijs zijn natuurlijk uitingen van onbaatzuchtige ouderliefde, maar tegelijkertijd ook de hoeksteen van hun pensioenvoorziening. Chinese pensioenen zijn weinig waardevast en de zorgkosten groeien, daarom biedt een hoogopgeleid kind met een goede baan bij de overheid of in 
het bedrijfsleven de beste garantie voor een plezierige oude dag. De eenkindpolitiek is weliswaar afgeschaft, maar de afgelopen drie decennia bepaalde die de kinderaantallen. In de praktijk hebben de meeste gezinnen dus maar één kans.

Chinese Parents laat goed zien hoe de harde economische maatschappelijke realiteit tot persoonlijke financiële zorgen leidt. Pogingen van spelers om in het spel te communiceren met hun digitale kind – dat droomt, twijfelt en de stress ervaart van zijn 
toenemende studielast – helpen hen empathischer te worden. Het spel leert jonge ouders om hun eigen angsten onder ogen te zien en de baas te worden. Zoals een recensent het verwoordde: ‘Geen idee hoe lang dit spel nog zo populair zal blijven, maar gezien de manier waarop het spelers helpt om over hun levenshouding na te denken, is het al een groot succes.’

Reputatie

Het spel loopt van de vroegste kindertijd tot aan de universiteit. Wanneer het kind naar de lagere school gaat, komen er twee metertjes bovenin in beeld: je ouderlijke tevredenheid en je persoonlijke stressniveau. Vanaf dat moment wordt het steeds moeilijker om de scores van je kind, qua charme en intelligentie bijvoorbeeld, in balans te houden met de activiteiten die je het laat ontplooien.

Je kunt allerlei lessen en buitenschoolse activiteiten voor je zoon inroosteren. Toevallige voorbijgangers en bezoekende familieleden vragen de ouder uit over hoe het met de opvoeding gaat. Dan ontspinnen zich duels die het mianzi (letterlijk ‘gezicht’), oftewel de reputatie, van de moeder uittesten. Tijgerouders die de roosters van hun zoon al te zeer volproppen met studie- en andere activiteiten, worden daarvoor gestraft met de consequenties van hoge stressniveau’s, zoals een kind dat van huis wegloopt.

Als de gaokao-resultaten bekend zijn, wordt het kind ofwel veroordeeld tot het doorlopen van een middelmatig college, ofwel het zet een reuzestap op de sociale ladder en schrijft zich in voor een topuniversiteit. Uiteindelijk vindt het kind dan een partner, trouwt, krijgt zelf kinderen en geeft sommige van zijn scores door aan de volgende generatie. Er zijn gratis onlinegidsen en video’s te vinden waarin je precies krijgt voorgekauwd welke stappen je in het spel moet zetten om je tienerzoon op de Tsinghua-universiteit te krijgen, de Chinese universiteit voor natuurwetenschappen, of op de universiteit van Peking, de landelijke top voor de geesteswetenschappen.

Het spel groeide tegen ieders verwachting uit tot megahit. Tegen de staatskrant People’s Daily vertelde een van de ontwikkelaars van het spel, Yu Ming: ‘We hadden nooit gedacht dat we er meer dan een half miljoen van zouden verkopen.’ De studio werkt nu aan updates en is van plan om er minispelletjes en personalisatieopties aan toe 
te voegen.

Kritiek
Kritiek was er op het feit dat je in het spel alleen een heteroseksueel jongetje als kind kunt nemen. Ontwikkelaars haastten zich updates te beloven waarin spelers het geslacht van een kind zelf mogen kiezen. Maar zelfs dan zijn er beperkingen aan wat een ouderschapsspel als Chinese Parents kan simuleren. Andere critici stelden een variant voor waarin een migrantenfamilie de nog veel bitterdere strijd zou moeten leveren hun kind op een topschool te krijgen.

Een dergelijk onderwerp zou waarschijnlijk niet zomaar door de Chinese censuur komen. Er wordt steeds strenger naar de inhoud van cultuuruitingen gekeken, politie surveilleert op gameplatforms en nieuwe software krijgt steeds minder snel groen licht. Tegen die achtergrond is het enorme succes van Chinese Parents opmerkelijk. Helemaal als je bedenkt dat de producent eerlijk en vrij accuraat sociaal commentaar levert.

Tijdens hun lessen Mandarijn leren alle Chinese kinderen over Mencius, de op een na bekendste Chinese filosoof. Toen hij jong was verhuisde zijn moeder wel drie keer, om er zeker van te zijn dat hij in een leerrijke omgeving opgroeide en alles kreeg wat hij nodig had. Met die volharding zou Mencius’ moeder zelfs de allerhoogste levels van Chinese Parents een eitje hebben gevonden. 
Misschien is het spel wel gebaseerd 
op haar leven.

Auteur: Rui Zhong

Rui Zhong is assistent-onderzoeker bij 
het Wilson Center, een onafhankelijk onderzoeksinstituut in de Verenigde Staten dat bedrijven en overheid adviseert bij wereldpolitieke issues. Zhongs onderzoek richt zich met name op China’s rol in de Aziatische politieke economie en de invloed van nationalistische belangen op economisch, technologisch en cultureel beleid.

Plaats een reactie