Afrikaanse varkensvirus zonder vaccin

The Guardian / 360  |  9 juli 2019 - 10:00 9 jul - 10:00

De strijd tegen de grootste uitbraak van een dierenziekte ooit is kansloos, beweren deskundigen. Miljoenen varkens zijn al geruimd.

» Lees dit artikel in de Reader

Zuidoost-Azië vecht tegen de verspreiding van de uiterst besmettelijke Afrikaanse varkenspest, ook wel ‘varkens-Ebola’ genoemd, die al geleid heeft tot de ruiming van miljoenen varkens in China en Vietnam. De Afrikaanse varkenspest, die onschadelijk is voor mensen maar dodelijk voor varkens, is vorig jaar augustus in China ontdekt, waar de ziekte grote verwoestingen heeft aangericht en leidde tot de ruiming van meer dan 1,2 miljoen varkens.

China herbergt bijna de helft van alle varkens ter wereld en het nieuws stuwde de prijs van varkensvlees dan ook huizenhoog op. Er bestaat geen vaccin tegen de Afrikaanse varkenspest, die interne bloedingen veroorzaakt met de dood tot gevolg, dus de enige mogelijkheid om de ziekte tegen te gaan is om alle besmette dieren te doden. Volgens sommige schattingen moeten er in China uiteindelijk zo’n tweehonderd miljoen varkens worden afgemaakt. Het virus kan enkele weken overleven, op kleren en zelfs auto’s, zodat het gemakkelijk lange afstanden kan afleggen.

MOGEN WE EVEN JE AANDACHT?
Dit artikel krijg je van 360 cadeau. We geloven dat internationale context leidt tot een beter begrip van de wereld om ons heen. Daarom zijn we blij als je dit artikel voor ons deelt. Nog blijer zijn we als je je bij ons aansluit: Probeer nu 5 nummers voor maar 15 euro. Stopt automatisch.
Bedankt

Alarmfase rood

Het heeft zich als een bosbrand over Azië verspreid en richt almaar grotere schade aan bij varkenshouders in Vietnam en Cambodja. Ook in Thailand, Azië’s op een na grootste varkensvleesproducent, is alarmfase rood afgeroepen. De afgelopen weken hebben zich ook in Mongolië, Noord-Korea en Hongkong meer gevallen voorgedaan, en in Zuid-Korea worden bij de grens bloedtesten gedaan op varkens.

De FAO (Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN) en regionale experts vrezen dat Myanmar, de Filipijnen en Laos zullen volgen, omdat die landen erg ontvankelijk zijn voor een uitbraak vanwege de problematische controle bij het vervoer van varkens en varkensproducten over de poreuze grenzen.

‘Dit is de grootste uitbraak van een dierenziekte die we ooit op aarde hebben meegemaakt,’ zegt Dirk Pfeiffer, veterinair epidemioloog aan de City University van Hongkong en expert op het gebied van de Afrikaanse varkenspest. ‘Mond-en-klauwzeer en de gekkekoeienziekte verbleken naast de schade die deze ziekte aanricht. En er zijn geen middelen om de verspreiding tegen te gaan.’

Op dit moment lijkt de strijd om de ziekte in te dammen te zijn verloren. ‘Men is bang dat de ziekte zich verder zal verspreiden over landen in Zuidoost-Azië,’ zegt dr. Wantanee Kalpravidh, regionaal manager van de FAO, omdat vermoed wordt dat regeringen in de regio minder ziektegevallen melden dan er in werkelijkheid zijn.

Een van de problemen daarbij is de karige compensatie voor boeren bij wie varkens geruimd moesten worden. Zij hebben er dus weinig baat bij om verdere ziektegevallen te melden. Wantanee vreest dat een verbod op in- en uitvoer van varkens en varkensvlees alleen maar een ‘zwarte markt zal creëren die al helemaal niet te controleren is’.

De gevolgen van de uitbraak zijn al buiten Azië voelbaar. De mondiale prijzen van varkensvlees zijn met bijna 40 procent gestegen, en op de lange termijn zal dat waarschijnlijk leiden tot meer import van varkensvlees uit Europa en Amerika om aan de vraag te voldoen, waardoor de prijzen nog verder omhoog zullen gaan. Een marktanalist van de Rabobank zei dat de varkensvleesvoorraad met 8 procent zou kunnen afnemen.

Vietnam

In het noorden van Vietnam, niet ver van de grens met China, werd het eerste geval van varkenspest in januari van dit jaar ontdekt. Begin juni bevestigde minister van Landbouw Nguyen Xuan Cuong dat het virus zich had verspreid naar 48 van de 63 provincies.

Het land heeft nu ongeveer 2 miljoen varkens geruimd, 6 procent van de hele stapel, een cijfer dat naar verwachting pijlsnel op zal lopen. ‘De wereld en Vietnam hebben nog nooit zo’n extreem gevaarlijke, moeilijke, gecompliceerde en dure epidemie meegemaakt,’ zei Cuong vorige maand in een verklaring.

De economische en maatschappelijke impact voor Vietnam kan enorm zijn. Varkensvlees maakt 75 procent uit van al het vlees dat in het land wordt geconsumeerd en het is een industrie ter waarde van 94 ton dong (ongeveer 35 miljoen euro). De landbouwsector in Vietnam biedt werk aan bijna de helft van de arbeidskrachten, en varkenshouderijen maken daar een substantieel deel van uit. In het parlement drong Cuong erop aan dat consumenten en bedrijven varkensvleesvoorraden moesten aanleggen om de verwachte tekorten aan het eind van het jaar op te vangen. De regering heeft ook politie en leger gemobiliseerd om te helpen de uitbraak te stoppen, maar is niet verder gekomen dan de ziekte uit te roepen tot een nationale noodtoestand.

In Cambodja zijn in de laatste twee maanden 2400 varkens gestorven of geruimd, terwijl twee afzonderlijke gevallen in Hongkong ertoe leidden dat er een week lang geen vers varkensvlees meer te krijgen was.

Pfeiffer vertrouwde er ook niet op dat Thailand – dat meer dan twee miljoen varkens herbergt – de pandemische verspreiding vanuit het naburige Vietnam en Cambodja, of China, nog veel langer kan tegengaan. Hij zei dat de ziekte waarschijnlijk het land zal inkomen ‘via varkensvleesproducten die illegaal vanuit Vietnam en China worden binnengebracht, al is het maar door toeristen of vrachtwagenchauffeurs’. ‘Het virus overleeft zo goed en er zijn zo veel mensen die heen en weer reizen tussen China en Thailand dat moeilijk is in te zien hoe het nog veel langer kan worden beteugeld.’

Auteur: Hannah Ellis-Petersen

The Guardian
Verenigd Koninkrijk | dagblad | oplage 332.000

Onafhankelijke kwaliteitskrant van linkse signatuur. Sinds 1821 thuisbasis van de meest gerespecteerde columnisten en journalisten. Altijd zeer kritisch ten opzichte van de overheid en andere instituten.

Plaats een reactie