Drones om te genezen, niet om te doden

Uit ons archief | Afrika  |  6 February 2020 - 14:04 6 Feb - 14:04

Op dit moment is het African Drone Forum voor o.a. pakket- en levensmiddelenbezorging bezig in Rwanda.

Conventionele vervoersinfrastructuur (vooral over wegen en sporen) is onbetaalbaar in Afrika, en maar 34% van de bevolking woont binnen 2 kilometer van verharde wegen, waardoor grote delen van het platteland onbereikbaar blijven.

Drones bieden een innovatieve manier om de prijs van vervoer per kilo en per kilometer te minimaliseren, en kunnen zo worden ingezet om de transport op het continent te verbeteren.

Het African Drone Forum 2020 bestaat uit een Symposium, Expo en Flying Competitions, die plaatsvinden in Rwanda. Het Symposium en de Expo vonden de afgelopen drie dagen plaats in Kigali. De vliegcompetities gaan op 8 februari van start.

#110 | Een Amerikaans bedrijf gebruikt drones om bloed te leveren aan klinieken in Rwanda. Het initiatief kan duizenden levens redden.

Wanneer het over Afrika gaat, spreken beleidsmakers graag over het ‘haasje-overeffect’: het idee dat nieuwe technologieën Afrikaanse landen kunnen helpen om hele trajecten in traditionele ontwikkelingen over te slaan. Geen vaste telefoonlijnen? Niet erg, want met mobiele netwerken kunnen mensen vanaf vrijwel elke plek met elkaar praten. Geen banken? Maak je niet druk, want met vernieuwingen op het gebied van mobiel geldverkeer zoals M-Pesa en Dahabshiil kun je sparen en geld overmaken zonder hulp van officiële instellingen.

Onlangs was het continent in Rwanda getuige van weer zo’n grote sprong, een die voor een revolutie kan zorgen op het gebied van zowel de gezondheidszorg als het transport. Hier, in het ‘land van duizend heuvels’, voerde Zipline, een Amerikaans robotbedrijf, zijn eerste commerciële dronevlucht uit naar een medisch centrum in het westen.

De drone, met een katapult gelanceerd vanaf een nieuw aangelegde basis in het district Muhanga, hoefde maar vijf minuten te vliegen voor hij zijn pakketje kon laten vallen, dat met een plof neerkwam op het gazon voor het Kabgayi District Hospital. In het pakket zaten kartonnetjes bloed die nodig waren voor levensreddende transfusies. Zonder drone zou het ziekenhuis een auto hebben moeten sturen om bloed op te halen uit de hoofdstad Kigali, een reis die heen en terug minstens drie uur duurt, maar meestal veel meer tijd vergt.

In Rwanda is, net als in een groot deel van Afrika, vaak amper sprake van een wegennetwerk, of het is slecht onderhouden. Dat betekent dat reizen tussen steden en dorpen veel langer duren dan noodzakelijk is, en de situatie verslechtert nog in het regenseizoen, waarin de zandwegen onbegaanbaar zijn. Dat oponthoud is voor de gewone reiziger al frustrerend, maar het kan fataal zijn voor patiënten die dringend medicijnen of zorg nodig hebben.

Laatste kilometer
‘In alle ontwikkelingslanden hapert de toegang tot levensreddende en essentiële gezondheidszorg door wat het “laatste kilometer” -probleem wordt genoemd: het onvermogen om noodzakelijke medicijnen van een stad naar landelijke of verafgelegen locaties te vervoeren vanwege het gebrek aan adequate transportmogelijkheden, communicatiemiddelen en een bevoorradingsnetwerk. Tijdens het langdurige regenseizoen in Rwanda staan veel wegen blank. Het resultaat is dat er geen bloed aanwezig is voor iemand die een transfusie moet hebben om te kunnen overleven,’ legde Zipline in een verklaring uit.

De oplossing voor Rwanda’s gebrekkige infrastructuur is misschien niet de aanleg van een nieuw wegennetwerk, maar de totale vermijding van wegen. Zipline is van plan om bloed (en uiteindelijk ook andere medische producten) vanuit de lucht te leveren. Het bedrijf werkt met vijftien drones vanaf zijn basis in Rwanda, die elk in staat zijn om zakken bloed van anderhalve kilo (genoeg voor een transfusie voor één patiënt) over een afstand van honderdvijftig kilometer (inclusief terugreis) te vervoeren. Het zegt binnen een halfuur te kunnen reageren op directe bestellingen van ziekenhuizen en is uiteindelijk van plan om vijftig tot honderdvijftig vluchten per dag te maken naar 21 transfusieklinieken in de regio (op dit moment bedienen ze er slechts twee). Elke levering is ongeveer even duur als een motorfietskoerier.

Nu kan het droneprogramma nog slechts transfusiecentra in de westelijke helft van het land bereiken, maar Zipline en Rwanda zijn van plan om het volgend jaar uit te breiden tot de oostelijke helft door de aanleg van nog een basis. In het begin zal het alleen bestaande bloedleveringsnetwerken aanvullen, maar het einddoel is die volledig te vervangen.

Het idee van bevoorrading per drone is niet nieuw. In 2014 haalde het onlinebedrijf Amazon de wereldpers toen het aankondigde zijn producten per drone naar klanten te brengen, maar die plannen zijn vooralsnog in de testfase blijven steken. In datzelfde jaar probeerde Artsen Zonder Grenzen in Papoea-Nieuw-Guinea tuberculosetesten per drone te verspreiden, waarbij ze de drones gebruikten om sputummonsters van patiënten in landelijke gebieden te verzamelen.

‘De hele wereld zal naar Rwanda kijken’

Maar Ziplines project in Rwanda is anders. Het is bijvoorbeeld al veel uitgebreider dan eerdere pogingen, en kan een voorbeeld zijn voor bedrijven als Amazon wat betreft de uitvoerbaarheid van dronebevoorrading.

‘De hele wereld zal naar Rwanda kijken,’ zei Justin Hamilton, een woordvoerder van Zipline. De laatste keer dat de hele wereld naar Rwanda keek, was ten tijde van de genocide in 1994. Dat het land nu fungeert als speerpunt van technologische innovatie, geeft wel aan hoe ver het gekomen is.

Winst maken
Belangrijker is echter nog dat de techniek commercieel haalbaar moet worden. ‘Zipline is een firma die winst wil maken, maar ook een sociale missie heeft,’ zei Hamilton. Maar al te vaak komen humanitaire en gezondheidsprojecten in Afrika tot stand dankzij goedbedoelende donoren, die de duurzaamheid van de plannen niet kunnen garanderen.

Maar Rwanda’s nieuwe bevoorradingsnetwerk per drone werkt als een zakelijk bedrijf, wat betekent dat het niet afhankelijk is van de grillen van internationale financieringsprioriteiten. Daarom heeft het ook op de lange termijn wezenlijke mogelijkheden.

Als Zipline in Rwanda succes heeft, kan de firma ook helpen om de visie op drones in Afrika te veranderen. Onbemande voertuigen worden gewoonlijk eerder geassocieerd met militaire doeleinden in plaats van medische.

Ze zijn bijvoorbeeld door de VS gebruikt om militanten (en soms ook burgers) in Somalië op de korrel te nemen. Hamilton zegt dat het bedrijf zich bewust is van de zorg dat hun product gebruikt zal worden voor boosaardige doeleinden; dat bommen droppen net zo makkelijk zal zijn als bloed droppen. Hij houdt echter vol dat het model van Zipline betekent dat alle drones alleen door Zipline-personeel worden geladen en bestuurd, zodat er geen mogelijkheid bestaat voor regeringen of gewapende groepen om er misbruik van te maken. Laten we hopen dat hij gelijk heeft, en dat Ziplines drones werkelijk voor de grote technologische sprong zullen zorgen die ze kunnen bewerkstelligen.

Simon Allison

» Abonneer u op onze nieuwsbrief: wekelijks berichten uit de buitenlandse pers in uw inbox.

Daily Maverick
Zuid-Afrika | website | dailymaverick.co.za

Begon in print, veranderde in 2008 noodgedwongen in een digitaal tijdschrift en groeide uit tot een van de belangrijkste nieuwssites van Zuid-Afrika. Eigenzinnig
en reactionair, analytisch en grondig.

Plaats een reactie

Een ingenieur van Zipline met een drone op de basis in Muhanga.© James Akena / Reuters