• The Times
  • Cultuur
  • 1. Waarom voetbal momenteel zo belangrijk is

1. Waarom voetbal momenteel zo belangrijk is

The Times | Londen | Rory Smith | 13 juni 2016

Staat het voetbal in deze roerige tijden in de schaduw van het terrorisme? Integendeel, aldus de Britse Times. Euro 2016 is het uitgelezen moment voor het continent om zich van zijn beste kant te laten zien.

Toen de fans naar de Türk Telekom Arena begonnen te stromen, een paar kilometer ten noorden van de stad, legden de mensen nog bloemen op de heilige plekken in het zwaar getroffen hart van Istanboel. In hun rood-met-gele shirts van Galatasaray en de blauw-met-gele van Fenerbahçe, de twee belangrijkste voetbalclubs van de stad, maakten de supporters zich op voor de wedstrijd. Klaar om, al was het maar enkele uren, de schaduw te vergeten die de zelfmoordaanslag van 19 maart over de stad had geworpen.

Bij het stadion stuitten ze op de gesloten gelederen van de oproerpolitie, een tamelijk normaal schouwspel bij dit soort wedstrijden. Toch bleek algauw dat er die dag niets normaal was. De Turkse veiligheidsdienst had ‘tastbaar bewijs’ dat er tijdens de wedstrijd een aanslag zou worden gepleegd; minder dan een etmaal na de explosie in Istklal, de grote winkelstraat van de stad, had het kantoor van de gouverneur van Istanboel gedecreteerd dat de wedstrijd – een van de hoogtepunten van de Turkse competitie – niet door kon gaan. Soms weegt het spel niet op tegen de knikkers.

Niemand zou naar een voetbalwedstrijd mogen gaan om daar nooit meer van terug te keren

In België en Duitsland werd na de aanslagen in het Stade de France en Parijs zelf afgelopen november dezelfde beslissing genomen. Vriendschappelijke wedstrijden tegen respectievelijk Spanje en Nederland werden afgelast, omdat de veiligheidsdiensten een aanslag vreesden. Er is iets ernstig veranderd sinds de ontploffing van de bomgordel onder de nachtelijke hemel van Saint-Denis. Voetbal lijkt voortaan doelwit te zijn.

Ondanks geruststellende verklaringen van de UEFA dat voor Euro 2016 de strengste veiligheidsmaatregelen uit de sportgeschiedenis zouden worden getroffen, was het moeilijk het kampioenschap niet met een zekere vrees tegemoet te zien.

Aanslagen verijdelen is sowieso moeilijk in een wereld met poreuze grenzen – met of zonder Schengen – en versleutelde communicatie, zoals de aanslagen van 11 september 2001 in New York en 2005 in Londen hebben bewezen; hoe moeten we dan honderdduizenden supporters in de stadions beschermen, of in treinen en op luchthavens?

Het is het meedogenloze karakter van IS, en van degenen die zich daardoor laten inspireren, waarvan je de koudste rillingen krijgt. De aanslagen volgen elkaar op als een tragische litanie. We blijven het ‘terrorisme’ noemen, maar het gaat meer om een oorlog die niet alleen in Syrië en Irak, Libië en Afghanistan wordt uitgevochten, maar ook op onze bodem, en volgens regels die ons duister zijn. Sportevenementen worden opgeschort in tijden van oorlog, en terecht. Soms gaat het niet om het spel maar om de knikkers. Niemand zou naar een voetbalwedstrijd mogen gaan om daar nooit meer van terug te keren. Hetzelfde geldt voor een toernooi.
Welke redenen kunnen we bedenken om dat te voorkomen, om u ervan te overtuigen dat het een juiste beslissing was om Euro 2016 door te laten gaan, om de terroristen niet te laten winnen? Het vaagste argument is dat elk klein offer dat we moeten brengen om ons leven te beschermen in zekere zin een overwinning is voor degenen die ons dat leven willen benemen.

Politiek opportunisme

Nee, Euro 2016 moest doorgaan omdat we willen dat zij verliezen. Op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis afgelopen zomer, toen elke dag duizenden mensen de Europese oevers overstroomden en met name Duitsland en Zweden zich bereid verklaarden hen op te vangen, merkten de volgers van de communicatie van IS hoezeer de leden van die organisatie gedemoraliseerd waren.

Zoals Iyad El-Baghdadi, een van de meest welsprekende analisten van de Syrische tragedie, heeft onderstreept, heeft IS als strategie de co-existentie tussen moslims en niet-moslims te verstoren, te bewijzen dat het Westen en de islam onverzoenlijk tegenover elkaar staan. Ze willen ons doen geloven dat we niet samen kunnen leven. Te moeten aanzien hoe de Europeanen onderdak en asiel boden aan degenen die zijzelf hadden onderdrukt – die hun terreur en hun tirannie dagelijks hadden moeten ondergaan – heeft hen diep gekwetst.

7 juni 2016, patrouille voor het EK. – © Reuters / Gonzalo Fuentes
7 juni 2016, patrouille voor het EK. – © Reuters / Gonzalo Fuentes

Maar dat is helaas ten einde! De afgelopen maanden is Europa zijn kernprincipes gaan verloochenen in naam van politiek opportunisme, probeert het stemmen te winnen door zijn kiezers wijs te maken dat onze manier van leven eerder synoniem is met luxe dan met medemenselijkheid. Zeggen dat voetbal een krachtig middel is om die boodschap te onderschrijven zou van wanhopige naïviteit getuigen en volstrekt overdreven zijn.

Enkele weken geleden was ik in België, waar ik Marc Wilmots heb ontmoet, de trainer van het nationale elftal. Hij sprak vol overtuiging over het beeld van eenheid dat hij wilde uitstralen door christenen en moslims, Franstaligen en Nederlandstaligen samen voor een gemeenschappelijk doel te laten strijden. Hetzelfde zou je kunnen zeggen over het Franse elftal van Didier Deschamps, nog altijd even ‘gemengd’ als in 1998, en over het Duitse elftal van Joachim Löw.

Voetbal heeft een macht waar het zich nooit graag op voor laat staan. Het verenigt, wist onze verschillen uit en slecht de muren die ons scheiden. Als België Euro 2016 wint, zullen de moslimspelers van Marc Wilmots hun overwinning zij aan zij vieren met hun teamgenoten die geen moslim zijn en zullen de feesten in Brussel, Antwerpen of Luik de godsdienst- of kleurverschillen aan hun laars lappen.

Dat is precies het beeld waar degenen die tweedracht willen zaaien hun neus voor ophalen, dat is precies het beeld dat voetbal, meer dan wat dan ook, kan oproepen. Daarom gaat het soms om het spel, niet om de knikkers.

Auteur: Rory Smith
Vertaler: Peter Bergsma

Beeld bovenaan: Stade de France, Frankrijk-Roemenië. – © Reuters / Christian Hartmann Livepic

The Times
Verenigd Koninkrijk | dagblad | oplage 618.160

Het oudste en bekendste Britse dagblad (1785) is eigendom van Rupert Murdoch. Lang het naslagwerk voor en de stem van het establishment.

Dit artikel van Rory Smith verscheen eerder in The Times.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.