• 20 minutes
  • Politiek
  • 2. Drie vragen over de verlenging van de noodtoestand

2. Drie vragen over de verlenging van de noodtoestand

20 minutes | 23 februari 2016

Waarom werd de Franse noodtoestand met drie maanden verlengd? 
En welke extra bevoegdheden levert dit de overheid op? De gratis krant 20 minutes legt uit.

1. 
Kan de Franse regering de wet op de noodtoestand opnieuw aanscherpen?

De twee belangrijkste mogelijkheden waarin de noodtoestand voorziet, 
zijn het opleggen van huisarrest en 
het verrichten van huiszoeking zonder rechterlijk bevel (zoals ook het geval 
is in het gewone Franse recht). 
De prefecten kunnen ‘het verkeer van personen of voertuigen’ in bepaalde zones verbieden.

Huisarresten blijven gehandhaafd voor de duur van de noodtoestand

Na de aanslagen van 13 november is de wet van 1955 gewijzigd op enkele punten, die grotendeels verband hielden met de technologische ontwikkeling. 
‘Maar vooral is het toepassingsgebied verruimd,’ zegt Bertrand Mathieu, hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit van Parijs en voormalig lid van 
de Hoge Raad voor de Magistratuur. 
In 1955 maakte de wet het mogelijk huisarrest op te leggen aan eenieder ‘wiens handelen gevaarlijk blijkt voor de veiligheid en de openbare orde’. 
De versie van 2015 richt zich op ieder individu tegen wie ‘serieuze verdenking bestaat dat zijn gedrag een bedreiging vormt voor de veiligheid 
en de openbare orde’.

Kan de uitvoerende macht besluiten de bevoegdheden van prefecten en politie te verruimen? Er is niets wat dat in de weg staat, mits de wet vervolgens wordt aangenomen door het parlement, meent Mathieu. De Staatsraad (Conseil d’État, de hoogste administratieve rechter in Frankrijk) kan echter bepaalde bevoegdheden intrekken als hij van mening is dat er ‘geen proportionaliteit bestaat tussen de aantasting van de vrijheid en de eisen van de openbare orde’.

Demonstranten in Parijs protesteren tegen de noodtoestand. – © Geoffroy Van der Hasselt / Getty
Demonstranten in Parijs protesteren tegen de noodtoestand. – © Geoffroy Van der Hasselt / Getty

2. 
Waarom wordt deze maatregel met drie maanden verlengd?

Waarom zou men besluiten de noodtoestand met drie maanden te verlengen als de terroristische dreiging van alle tijden is? Door een verlenging 
van drie maanden voor te stellen, 
koos de regering de voorzichtige weg. In november werd de verlenging van de noodtoestand vrijwel unaniem door het parlement goedgekeurd. Sindsdien heeft de doeltreffendheid van de maatregel, volgens de wetscommissie van het parlement, ‘aan kracht ingeboet’. En de parlementariërs zijn inmiddels wat minder overtuigd van de noodzaak van deze maatregel.

Door voor te stellen de noodtoestand met drie maanden te verlengen, beperkt de regering het risico van parlementaire afkeuring of een verbod van de Staatsraad. Zij hoopt daarmee tevens ‘de overgang te versoepelen van de noodtoestand naar een herziening van de grondwet’, voegt Bertrand Mathieu eraan toe. Het is onwaarschijnlijk dat de uitvoerende macht zich dit veiligheidsarsenaal zal laten ontnemen in het zicht van het EK 2016 dat van 10 juni tot 10 juli 2016 in Frankrijk gehouden wordt.

3. 
Worden gevallen van huisarrest automatisch verlengd?

Wat gaat er gebeuren met de 392 mensen aan wie huisarrest is opgelegd? Gezien het feit dat ‘aan de huisarresten geen einddatum verbonden is, gaat men ervan uit dat ze gehandhaafd kunnen blijven voor de duur van de noodtoestand’, zegt de ongeruste advocaat Daphné Pugliesi, van wie enkele cliënten sinds november 2015 huisarrest hebben. Het vooruitzicht dat deze sanctie hernieuwd zal worden leidt volgens haar bij sommige cliënten tot ‘psychologische trauma’s’.

Het is mogelijk dat de regering bij de verlenging van de noodtoestand rekening zal houden met het lot van degenen aan wie huisarrest is opgelegd. ‘Ik durf te hopen dat men er na drie maanden wel achter is welke gevallen van huisarrest verlengd dienen te worden en welke niet,’ zegt Pugliesi. ‘Maar de wetgever kan evengoed besluiten de duur van de huisarresten te verlengen,’ voegt Bertrand Mathieu daaraan toe.

Vertaler: Peter Bergsma

20 minutes
Frankrijk, dagblad, oplage 800.000

Gratis krant van het Zweedse Schibsted en de Ouest France Group, in twaalf Franse steden. Voor lezers die gewend zijn aan beknopte informatie.

Dit artikel van verscheen eerder in 20 minutes.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.