• Stern
  • Politiek
  • 2. Haalt Merkel haar vierde termijn?

2. Haalt Merkel haar vierde termijn?

Stern | Finn Rütten | 07 januari 2017

Nog voor de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn, schreef het weekblad Stern al dat een herverkiezing voor Angela Merkel niet zo makkelijk zou worden als in 2013.

Angela Merkel wil nog een keer kanselier worden. Na elf jaar in functie wil ze proberen Helmut Kohl te evenaren door de zestien jaar vol te maken. ‘Alternativlos’ wordt dat graag genoemd. Wie anders zou het ook moeten doen bij de CDU? ‘Ze is te verslaan,’ klinkt het juichend uit linkse hoek – de vraag is alleen door wie. Dat besluit heeft de SPD voor zich uitgeschoven. Nog groter is de vreugde binnen de AfD. Merkel heeft ten slotte de ‘miljarden verslindende en gevaarlijke immigratiechaos veroorzaakt’. Daarvan wil de partij profiteren, maar afgewacht moet worden in welke mate dat gebeurt. Wél staat vast dat het dit keer moeilijker voor haar zal worden dan in 2013. Haar kandidatuur brengt gevaren met zich mee.

Het gevaar van slijtage

Als Merkel voor vier jaar wordt herkozen, dan zou ze na afloop van die termijn Kohl hebben geëvenaard. Zestien jaar is een lange tijd. Ook Kohl heeft dat uiteindelijk moeten inzien. Aan zijn laatste ambtsperiode hebben veel mensen bepaald geen goede herinnering. Vooral zijn stem voor de invoering van de euro, bewust tegen een meerderheid van het volk, werd hem zwaar aangerekend. Ook Merkel zou zich met een nieuwe ambtstermijn blootstellen aan het gevaar van de slijtage.

Het gevaar van de grote druk

Na de verkiezingsoverwinning van Trump en voor het dreigende succes van Le Pen in Frankrijk wordt er veel van Merkel verwacht. The New York Times bevordert haar zelfs tot de ‘laatste verdedigster van het liberale Westen’. Daarbij komt nog de mammoetklus van de integratie van circa één miljoen vluchtelingen, voor wier komst naar Duitsland niemand zich zo hard maakt als zij. Die grote druk ligt zwaar op haar schouders.

Met de verkiezingen van 2017 stelt Merkel zich bloot aan een risico dat ze misschien helemaal niet meer kent. Ze zou kunnen verliezen

Het gevaar van rechts

Van oudsher stemt de conservatieve Duitse kiezer op de CDU, maar met het sterker worden van de AfD krijgt een partij rechts van CDU/CSU vaste voet in het politieke landschap. AfD-leidster Frauke Petry heeft al over Merkels kandidatuur gezegd: ‘Hiermee stelt de politica die de miljarden verslindende en gevaarlijke immigratiechaos heeft veroorzaakt en onder wier leiding de energieomslag op een mislukking is uitgelopen zich opnieuw verkiesbaar.’ Samen met de mogelijke SPD-kandidaat Martin Schulz belichaamt dit ‘droomduo van de grote coalitie’ volgens Petry de neergang van Duitsland. De successen van rechtse partijen en politici in Europa en de VS en de goede resultaten van de AfD bij de ene na de andere deelstaatverkiezing maken duidelijk dat Merkel in de verkiezingsstrijd ook zal moeten afrekenen met de AfD – en zij is het geliefdste doelwit van die partij.

Het gevaar van het verlies

Jarenlang heeft Merkel gewoon kunnen doen wat ze wilde – haar populariteit onder de bevolking bleef ongelooflijk hoog. Maar door haar omstreden besluiten in de vluchtelingencrisis heeft haar reputatie een behoorlijke deuk opgelopen. En niet alleen bij de kiezers. Ook in haar eigen kamp werd flink tegengas gegeven – om nog maar te zwijgen van zusterpartij CSU. Met de verkiezingen van 2017 stelt Merkel zich bloot aan een risico dat ze misschien helemaal niet meer kent. Ze zou kunnen verliezen. (…)

Het gevaar van de open verkiezingsstrijd

Wie de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 ook maar met een half oog heeft gevolgd, zal zich vaak hebben verbaasd. Nu hoeft niet elke trend de grote plas over te waaien, maar met het oog op de AfD is het heel wel denkbaar dat ook de Duitse verkiezingsstrijd van 2017 met het mes tussen de tanden zal worden gevoerd, waarbij feiten van ondergeschikt belang zijn. Of Merkel met holle frasen als ‘een nieuwe samenleving’ of ‘samen succesvol’ (verkiezingsslogans van 2009 en 2013) tegen de gouden bergen van de AfD op kan, is op zijn minst twijfelachtig.

Auteur: Finn Rütten

CONTEXT: Falende veiligheidsdiensten

De Duitse pers is niet mals voor de autoriteiten die terrorist Anis Amri lieten lopen.

Op 19 december sloeg de verschrikking ook in Duitsland toe. Een vrachtwagen denderde dwars door een kerstmarkt in het centrum van Berlijn. De balans: twaalf doden en tientallen gewonden. Enkele dagen voor de eindejaarsfeesten werd de ontzetting al snel gevolgd door een polemiek over het werk van de veiligheidsdiensten. Hoe kon het dat een man die bekend was bij de Duitse inlichtingendiensten een dergelijke aanval had kunnen uitvoeren?

‘De autoriteiten wisten vrijwel alles over Anis Amri, schrijft de Süddeutsche Zeitung: 
‘met welke buitengewoon slecht bekendstaande sympathisanten van IS hij 
had gesproken (…) welke telefoon hij had gebruikt (…) ze kenden alle schuilnamen van de Tunesiër, ze wisten hoeveel en welke moskeeën hij had bezocht (vijftien)’. En toch achtten de veiligheidsdiensten het niet opportuun tot handelen over te gaan, betreurt de krant.

Het falen binnen de veiligheidsorganisatie in de Bondsrepubliek moet ‘zo snel en zo grondig mogelijk worden onderzocht’, schrijft de Frankfurter Allgemeine Zeitung, ‘en dat kan het beste gebeuren door een onafhankelijke onderzoekscommissie’. Tegenover de stemmen die opgaan voor een versterking van de veiligheidsstructuur stelt het weekblad Der Spiegel dat Duitsland ‘een open samenleving’ moet blijven, maar wel ‘met uitkijktorens op de juiste plekken’.

Stern
Duitsland | weekblad | oplage 1.275.000

Het grootste actualiteitenblad van Duitsland, bekend om de rijk geïllustreerde reportages. Is sinds de publicatie van de vervalste dagboeken van Hitler een beetje verbleekt.

Dit artikel van Finn Rütten verscheen eerder in Stern.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.