• Nanzao.com
  • Cultuur
  • 3. Shenzhen: een Silicon Valley in wording

3. Shenzhen: een Silicon Valley in wording

Nanzao.com | Hong Kong | Nectar Gan | 22 augustus 2016

Terwijl de groei in China afzwakt, blijft Shenzhen zich razendsnel ontwikkelen dankzij de inzet op hoogwaardige technologie en start-ups. Maar liefst 10 procent van de inwoners bezit een eigen bedrijfje.

In 2015 nam Chai Kwong-wah eindelijk het moeilijke besluit om zijn speelgoedfabriek, die hij twintig jaar eerder in Shenzhen was begonnen, te sluiten en het bedrijf naar Vietnam te verhuizen. In datzelfde jaar koos Homéric de Sarthe Shenzhen juist uit als de plek om zijn carrière een nieuwe impuls te geven en zijn app Shosha te lanceren. De verschillende wendingen die de levens van deze twee mannen (de een uit Hongkong, de ander uit Frankrijk) namen, zijn typerend voor hoe de markt de laatste jaren is veranderd en hoe de industriële sector hoogwaardiger is geworden.


In de eerste negen maanden van 2015 zag Shenzhen zijn economie groeien met 8,7 procent op jaarbasis en had het een ‘bbp’ van 1237 miljard yuan (168 miljard euro). Van de vier grootste Chinese megasteden doet de stad het het beste. De regio Shenzhen zit duidelijk in de lift. Het gebied loopt voorop qua innovatie en is bezig uit te groeien tot het centrum van de Chinese hightechsector. Terwijl de economische groei in de rest van het land afzwakt, is het lokale bestuur van Shenzhen zeer actief, gedreven door groeicijfers van wel 20 procent in het afgelopen jaar voor alle zes opkomende sectoren (biotechnologie, internet, duurzame energie, nieuwe materialen, informatietechnologie en media).

© Linghe Zhao / Getty
© Linghe Zhao / Getty

Deze industrieën hebben een groter aandeel in de economie van de regio dan het geval is in andere grote Chinese steden: in 2014 was het 35 procent van het bbp van Shenzhen en in de eerste negen maanden van 2015 liep dit op tot 39,6 procent. En dat terwijl daarvóór de arbeidsintensieve maakindustrie juist dertig jaar lang de groeimotor van de economie van de Parelrivierdelta was geweest, net als van de meeste andere Chinese regio’s overigens.

Het bedrijf van Chai, Manley Toys, fabriceerde vooral Hello Kitty-producten voor de Japanse markt en Disney-speelgoed voor Europa en de Verenigde Staten. Chai Kwong-wah werd er in korte tijd miljonair mee. Op het hoogtepunt bood zijn fabriek in Shenzhen werk aan wel tienduizend vaste en tijdelijke arbeidskrachten.

Vanaf ongeveer 2010 begon Shenzhen zich echter steeds meer op hightech te richten. Chai zag zijn winst snel dalen en in 2014 had hij nog maar enkele tientallen werknemers over. Uiteindelijk kon hij er niet omheen om, net als veel andere bedrijven, zijn productie naar lagelonenland Vietnam te verplaatsen. Inmiddels heeft hij in Hanoi vierduizend man in dienst, tegen de helft van het in de provincie Guangdong gangbare salaris.

Markteconomie

En terwijl fabrieksdirecteuren als Chai zich afvragen of ze moeten blijven of vertrekken, begint Shenzhen steeds meer op een tweede Silicon Valley te lijken. Sinds 2013 investeert Shenzhen jaarlijks ruim 4 procent van zijn bbp in onderzoek en ontwikkeling, een niveau dat verder alleen Zuid-Korea en Israël weten te halen. De 2,1 procent van Singapore en de minder dan 1 procent van Hongkong steken er schril bij af. Er werden vanuit Shenzhen al 11.600 patentaanvragen gedaan, oftewel bijna de helft van het totale aantal voor China. Daarmee is de regio de op één na belangrijkste fabricageplek voor elektronica wereldwijd geworden. Er zitten grote onderaannemers als Foxconn, grote bedrijven als Tencent, BYD en Huawei. Daarnaast is er ook een heel ecosysteem van zeer actieve start-ups te vinden: duizenden kleine fabriekjes, ontwerpstudio’s en assemblagebedrijven.

De commissie voor wetenschappelijke en technologische innovatie van Shenzhen heeft een actieplan voor de periode 2015-2017 gepubliceerd, met als belangrijkste doelstelling om projecten op het gebied van geavanceerde computerapparatuur uit het buitenland aan te trekken en vóór 2017 maar liefst 100.000 fabrikanten naar Shenzhen te lokken.

Qu Jian beschrijft de “migrantencultuur” die in Shenzhen heerst als volgt: “tolerant tegenover mislukkingen, stimulerend wat innovatie betreft”

Veel lokale technologiereuzen herinvesteren eveneens een groot deel van hun winst in onderzoek en ontwikkeling. Zo besteedde het grootste bedrijf uit de informatie- en communicatiesector in Shenzhen, Huawei, daar in 2014 maar liefst 40,8 miljard yuan [5,5 miljard euro] aan, wat neerkomt op 14,2 procent van de totale omzet van het bedrijf. Op de afdeling onderzoek en ontwikkeling werken nu 76.000 mensen, bijna de helft van het totaal aantal werknemers.

Onderdirecteur Qu Jian van het China Development Institute (CDI) in Shenzhen denkt dat het geheim van het succes van de stad ligt in een goed functionerende markteconomie. ‘Shenzhen is een van de weinige Chinese steden die zijn economie puur door marktwerking heeft kunnen ontwikkelen. De overheid bemoeit zich nauwelijks met het economische reilen en zeilen van bedrijven, hooguit soms met de verdeling van grondstoffen’. Qu Jian beschrijft de ‘migrantencultuur’ die in Shenzhen heerst als volgt: ‘tolerant tegenover mislukkingen, stimulerend wat innovatie betreft’. Zo’n geesteshouding creëert een omgeving waarin technische innovatie kan floreren, met het Amerikaanse Silicon Valley als voorbeeld. ‘Shenzhen is een typische migrantenstad met een erg tolerante samenleving. Het overgrote deel van de inwoners is hier niet geboren, maar toch voelt iedereen zich Shenzhenner’.

Shenzhen is nog volop in ontwikkeling, alles is nieuw

Jonge Chinezen stromen massaal naar Shenzhen met plannen om een hightechbedrijfje te beginnen. Het beste voorbeeld is de 35-jarige Frank Wang, die in 2006 DJI (Da-Jiang Innovations) oprichtte, dat drones produceert. Inmiddels hoort het bedrijf tot de Chinese start-ups met de allerhoogste beurswaarde: zo’n 10 miljard dollar. Het beheerst bijna 70 procent van de markt voor niet-militaire drones.

In maart 2015 noemde het tijdschrift Inc. [dat gaat over snelgroeiende bedrijven] Shenzhen als een van de vijf belangrijkste centra voor start-ups wereldwijd. Als primaire factor voor het succes zag het blad de aanwezigheid van een goedkope maakindustrie in de omgeving. Hongkong kwam in het lijstje overigens niet voor. Afgelopen februari verleende de Chinese Academie van Sociale Wetenschappen Shenzhen de titel van meest competitieve stad van China, waarmee het Hongkong, dat deze felbegeerde titel in de tien jaar ervoor mocht voeren, van de troon stootte.

Het Kantonese dagblad Nanfang Ribao schreef onlangs dat 10 procent van de 15 miljoen inwoners van Shenzhen een eigen bedrijfje bezitten. Dankzij het beleid van de lokale overheid, dat inzet op het opstarten van bedrijven en op innovatie, kiest ook een groeiend aantal buitenlanders ervoor om een hightechbedrijf in Shenzhen te vestigen, alhoewel zij in absolute aantallen nog niet erg talrijk zijn. 


Homéric de Sarthe is een van hen. Hij besloot in september 2015 in Shenzhen om samen met twee vrienden de app Shosha (kort voor Shoot and Share Your Life) te lanceren. Je kunt er op een unieke manier momenten uit je dagelijks leven mee delen met je vrienden. Homéric de Sarthe: ‘Shenzhen is nog volop in ontwikkeling, alles is nieuw. Het idee om deze app te bouwen ontstond uit onze eigen ervaring met het leven in Shenzhen. Steeds meer buitenlanders laten hun familie achter en gaan hier op zoek naar nieuwe commerciële mogelijkheden’.

Auteur: Nectar Gan

Nanzao.com
China (Hongkong) | dagblad | oplage 261.000

Deze Engelstalige krant, die banden heeft met het zakenmilieu van de Britse oud-kolonie, geeft een goed beeld van de economische ontwikkelingen in Zuid-China.

Dit artikel van Nectar Gan verscheen eerder in Nanzao.com.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.