De uitgestrekte Atacama-woestijn vormt het decor voor La misteriosa mirada del flamenco, de debuutfilm van Diego Céspedes. El Mundo schrijft over ‘een verrassende fabel die zich afspeelt aan de uiteinden van de aarde’. https://www.360magazine.nl/agenda/liefde-en-uitsluiting-in-de-atacama-woestijn/
Van jongs af aan vormde de Atacama-woestijn in het noorden van Chili voor de filmmaker Diego Céspedes (1995) een verre en bijna mythische wereld, een toneel van legendes en wrede verhalen; een plek ‘waar niemand komt, waar niemand woont, maar die ons blijft achtervolgen’, vertelt hij in een interview met de website Entrance. En daarom zeer geschikt voor zijn debuutfilm La misteriosa mirada del flamenco (De mysterieuze blik van de flamingo), die ‘geen andere grens accepteert dan de horizon’, aldus El Mundo. In deze schijnbare spaghettiwestern zijn tragedie, melodrama en komedie verweven ‘om een metaforische ruimte te creëren die wordt doorkruist door eenzaamheid, geweld, de hardheid van de woestijn en, bovenal, liefde’, kenschetst El País.
Het verhaal speelt zich af in een afgelegen mijnstad in de jaren tachtig, onder de dictatuur van Augusto Pinochet. Twee gemeenschappen staan tegenover elkaar: enerzijds de mijnwerkers, verteerd door armoede en eenzaamheid, anderzijds een kleine groep travestieten en trans vrouwen. Ze hebben dierlijke bijnamen aangenomen, zoals Flamingo, Mama Boa, Adelaar, Leeuwin en Piranha. We zien hen door de ogen van de elfjarige wees Lidia, die door Flamingo wordt opgevangen. De groep runt een cabaret midden in de wildernis, en in het dorp gaat het gerucht dat wanneer iemand de blik kruist van een travestiet of transvrouw uit het cabaret, zich ‘een plaag’ verspreidt; het was in deze tijd dat de aidsepidemie opkwam.
Het is ‘een werk van uitzonderlijke schoonheid, een must-see om het jaar mee te beginnen’
De film is deels geïnspireerd door verhalen van Céspedes’ moeder, die in de jaren tachtig een kapperszaak had in de hoofdstad Santiago die veel bezocht werd door homoseksuele mannen, waarvan velen aan de ziekte overleden. Ook wilde hij met zijn film de solidariteit tonen die binnen de queer gemeenschap ondanks de uitsluiting is ontstaan. ‘Trans vrouwen hebben nog steeds geen toegang tot werk en moeite om hun plek te vinden in de samenleving.’
Het resultaat vertoont, zoals wellicht elke debuutfilm, wat kleine zwakheden, meent El Mundo. Maar het is absoluut ‘een werk van uitzonderlijke schoonheid, een must-see om het jaar mee te beginnen’; ‘een verrassende fabel die zich afspeelt aan de uiteinden van de aarde (…), een bespiegeling over vrijheid, over afbrokkelende grenzen en over lichamen die volledig worden beheerst door verlangen, liefde, maar ook wraak’.
De film zal in maart in Chili worden uitgebracht, waar José Antonio Kast, een extreemrechtse president die zich nostalgisch uitlaat over de dictatuur van Pinochet, eind 2025 tot leider is gekozen. ‘Met deze debuutfilm sluit Céspedes zich aan bij een nieuwe generatie Latijns-Amerikaanse regisseurs die zich in een steeds conservatiever wordende omgeving inzetten voor seksuele en genderdiversiteit (…) en alle verhalen die aan de rand van de samenleving worden verteld’, schrijft La Vanguardia.
