• Bloomberg
  • Economie
  • Amusement moet Saoedische economie op gang helpen

Amusement moet Saoedische economie op gang helpen

Bloomberg | Vivian Nereim | 05 februari 2020

In een historische wijk van Riyad wandelen stelletjes langs verlichte palmbomen, op weg naar een copieus diner, misschien wel naar een Wagyu-biefstuk van 100 euro.

Bij een getrouwe kopie van Carbone, het Italiaanse sterrenrestaurant in New York, bestellen gasten Wagyu-biefstukken voor 500 riyal (zo’n 100 euro), iets meer dan het minimumbedrag dat je moet uitgeven om hier een plek te krijgen, die je dan wel weken van tevoren moet reserveren. Muzikanten spelen in geparfumeerde binnentuinen en vrouwen in golfkarretjes rijden klanten naar een keur aan pop-uprestaurants van over de hele wereld.

Deze avond aan het eind van Riyadh Season, een door de overheid gesponsord festival met culinaire attracties, concerten, sportevenementen en straatfeesten, laat zien welke kant kroonprins Mohammed bin Salman met zijn koninkrijk op wil. Sinds hij de facto leider van zijn land is, probeert hij de reputatie daarvan als ultraconservatieve, op olie drijvende islamitische staat te verzachten, met historische beslissingen om de beperkingen op livemuziek, film en kleding te versoepelen en het land meer open te stellen voor buitenlandse toeristen. 

Maar de extravagantie, en het debat dat daarmee is opgeroepen, toont ook de dubbele uitdaging voor de autoriteiten, die willen dat deze veranderingen in brede kring worden gedragen: ze moeten voorkomen dat de minder-rijken zich buitengesloten voelen met al dat voor hen veel te dure vermaak; en ze moeten zorgen dat die minder-rijken rijker worden, zodat ze met hun uitgaven het ontluikende economische herstel kunnen aandrijven.

Have-nots

Het nieuwe amusement trok een groot publiek, maar er waren ook veel mensen die zich ervan afkeerden: de ‘have-nots’, volgens Saad Albazei, hoogleraar literatuur en voormalig lid van de conservatieve Sjoera-raad. Hij ondersteunt het transformatieplan van de kroonprins, maar is bang dat de hoge prijzen van sommige nieuwe evenementen mensen zullen buitensluiten.

Op dit moment zijn de consumentenuitgaven bezig zich te herstellen, na een teruggang vanaf 2014, toen de daling van de olieprijzen de regering dwong om genereuze subsidies te beperken en de economie vertraagde, waardoor de Saoedi’s op de kleintjes gingen letten.

Regeringsfunctionarissen hebben onlangs gezegd dat ze de overheidsuitgaven willen beperken en private investeringen voorrang willen geven. In het derde kwartaal van vorig jaar is de niet-olie-economie met 4,3 procent gegroeid, en dat is de snelste groei sinds 2014.

Riyadh Season is onderdeel van die strategie. Het festival heeft vanaf half oktober tot eind december een miljard riyal opgebracht en 10 miljoen bezoekers getrokken, maar het heeft de overheid geen winst opgeleverd.

Het MDL Beast Festival is het eerste festival in Saoedie-Arabië met internationale artiesten en lokaal creatief talent. – © Matt Crossik / Getty
Het MDL Beast Festival is het eerste festival in Saoedie-Arabië met internationale artiesten en lokaal creatief talent. – © Matt Crossik / Getty

‘Als we iets hebben geleerd van Riyadh Season is het dat de vraag er is, dat de maatschappelijke acceptatie er is,’ zegt Faisal Bafarat, directeur van de Algemene Amusements Autoriteit. ‘Zakenlieden willen graag komen investeren.’

Toch is het debat over de hoogte van de prijzen doorgegaan: Albazei kreeg tot zijn verbazing honderden reacties op de post over dit onderwerp die hij op Twitter plaatste.

Het feit dat Saoediërs openlijk over de kwestie discussieerden ondanks de harde repressie tegenover binnenlandse dissidentie, is een teken dat er een snaar is geraakt. Ongelijkheid is niets nieuws in Saoedi-Arabië, en veel Saoedi’s zien de tegenstelling tussen de koninklijke prinsen en de bedelaars op de kruispunten als iets dat er nu eenmaal bij hoort. Het gemiddelde gezinsinkomen was in 2018 11.494 riyal, tegen de 30.000 euro per jaar.

Hervormingen

Maar voordat prins Mohammed zijn hervormingen begon was er weinig amusement waaraan de rijken openlijk hun geld konden uitgeven. Muziek werd door religieuze conservatieven afgekeurd. Er waren geen bioscopen en de zedenpolitie dwong op straat de strikte scheiding der seksen af. Maar nu de regering massaconcerten en ook ingetogener Arabisch theater ondersteunt, wordt geld dat vroeger in het buitenland werd uitgegeven, in eigen land gespendeerd.

In november waren creditcardtransacties in buitenlandse munteenheden met 25 procent gedaald vergeleken met het jaar daarvoor. In dezelfde maand zijn de aankopen met binnenlandse betaalpassen volgens de laatste cijfers met 5 procent gestegen. Restaurants en cafés zagen het afgelopen jaar een stijging van 54 procent in het aantal betalingen met bankpassen.

Volgens Bafarat zijn de verwachtingen voor Riyadh Season ver overtroffen. De belangrijkste attractie, een enorm complex dat de Riyadh Boulevard heette, kon ruimte bieden aan 35.000 mensen; in de eerste vierentwintig uur kwamen er al 1,2 miljoen. Om de menigte in te perken stelden officials een toegangsprijs van 50 riyal in en ze verhoogden die zelfs een tijdlang naar 100 riyal. De evenementen gaan nu door tot maart, veel langer dan de beoogde einddatum in december.

Geld dat vroeger in het buitenland werd uitgegeven, wordt nu in eigen land gespendeerd

De regering heeft geprobeerd om voor elk wat wils te bieden, van concerten door buitenlandse en lokale muzikanten tot een winter-attractiepark en een safaripark met meer dan tachtig soorten dieren uit het buitenland.

De bezwaren zijn vaak gericht op de duurste eetgelegenheden – een restaurant uit Ibiza waar een reservering 5000 riyal per persoon kost, of VIP concertkaarten van duizenden riyals. Maar er zijn ook evenementen die gratis zijn of bijna niets kosten, zegt Bafarat. Toch heeft het festival sommigen bewust gemaakt van een wereld waartoe zij nog geen toegang hebben.

Terwijl hij op een plastic stoel op een traditionele markt in Riyad zijn thee drinkt, zegt de 28-jarige soldaat Nahar Al Subaei dat de rijken waarschijnlijk niet beseffen hoe duur sommige evenementen in de ogen van andere Saoedi’s zijn. ‘Je hebt mensen met een salaris van 30.000 per maand en mensen met een salaris van 5000 per maand,’ zegt hij. ‘Het probleem is dat de mensen met 5000 per maand naar die anderen kijken en dan hetzelfde willen als zij.’ 

Auteur: Vivian Nereim

Met dank aan Reema Al Othman

Bloomberg
VS | website | bloomberg.com

Opgericht door Michael Bloomberg, de burgemeester van New York. Richt zich op de zakelijke en financiële markt.

Dit artikel van Vivian Nereim verscheen eerder in Bloomberg.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.