• Ozguruz
  • Politiek
  • Berlijn, Merkel en een hoofdkussen

Berlijn, Merkel en een hoofdkussen

Ozguruz | Berlijn | Hayko Bagdat | 18 februari 2017

De prominente Turkse journalisten Can Dündar en Hayko Bagdat richtten eind januari in Berlijn het platform Özgürüz op, waar vrije journalistiek wordt bedreven. Een van hun eerste stukken was deze column van Bagdat.

Ik groet je, mijn dierbare broer, ik bid hier elke ochtend tot Jezus Christus om welzijn, gerechtigheid en vrede voor alle mensen in mijn land. Natuurlijk neem ik jou heel speciaal in mijn gebeden op. Tenslotte zijn we al 27 jaar lang vrienden.

Naar ik heb gehoord heeft men onlangs bij jou naar mij geïnformeerd. Nu wil ik je graag tot in detail over mijn leven hier in Duitsland vertellen, zodat je in zo’n situatie niet in verlegenheid raakt.

Eerst het allerbelangrijkste: mijn vrouw en kinderen zijn hier. Je weet dat de vrouw van Can in Turkije gegijzeld wordt gehouden en het land niet uit mag. Zoiets deden zelfs de farao’s niet, maar daar laat ik het liever bij. Wie weet openen ze de brief. Niet dat jij ook nog problemen krijgt. Die kerels daar lopen rood aan en kunnen het je heel lastig maken.

Toen mijn gezin hier aankwam, ben ik eerst een woning gaan zoeken. Alles begon heel gemakkelijk, echt waar. Tenslotte leven we hier midden in de grote Duitse beschaving, dat wil wel wat zeggen toch? Ze breken zich hier al honderd jaar het hoofd om het de mensen gemakkelijker te maken. Ze zoeken naar mogelijkheden om de problemen te decimeren. Van die problemen ben ik niet zo zeker, maar de wereldbevolking hebben ze indertijd behoorlijk gedecimeerd.

Maar nu zijn ze niet meer zo, naar ik hoor. Op school vertellen ze zelfs dat racisme een verschrikkelijke ziekte is. Onlangs was onze Garo [Paylan, een Turks politicus van Armeense afkomst] in Berlijn en omdat hij parlementslid is, bracht hij ook een bezoek aan de Bondsdag. Nou, toevallig is hij er precies op het moment dat in de plenaire vergadering de in de Holocaust vermoorde joden herdacht worden. In tranen applaudisseert de voltallige volksvertegenwoordiging voor een oude jodin die de Holocaust heeft overleefd. Garo heeft in ons Turkse parlement wat woordjes over de volkenmoord op de Armeniërs gemompeld en is toen in de kraag gevat en de zaal uit gesmeten. Het heeft hem werkelijk aangegrepen. Overigens laat hij je heel hartelijk groeten.

Hoe dan ook, ik wilde je over de woning vertellen.

Als ik een keer een geschikte woning vind, ben ik voor de bezichtiging ervan zo opgewonden, alsof ik een familie moet gaan vragen om de hand van hun dochter

Om een woning te kunnen huren, moet je een verblijfsvergunning hebben, werd mij verteld. Onze Can kreeg die binnen vier dagen. Mooi, dacht ik, dan duurt het bij mij hooguit vijf dagen. Drie zou te weinig zijn, misschien ervaart Can dat als een belediging. Jij en ik weten immers dat hij beroemd is.

Dus ben ik naar het bureau gegaan en heb de ambtenaar mijn verzoek kenbaar gemaakt. ‘Voor een verblijfsvergunning moet u kunnen aantonen over een vaste woonplek te beschikken,’ zei ze. Ik heb haar onmiddellijk van repliek gediend. ‘Maar mij is verteld dat ik eerst een verblijfsvergunning moet hebben om een vaste woonplek te krijgen,’ zei ik met mijn zeven woordjes Engels.

Dat is nu 27 dagen geleden. Ik geloof dat het de laatste logische zin was die mij in deze warboel is gelukt. In de mallemolen van ‘eerst woonplek, dan verblijfsvergunning’ en ‘eerst verblijfsvergunning, dan woonplek’ ben ik geen stap verder gekomen.

En dat is nog niet alles: zelfs als ik een keer een geschikte woning vind, ben ik voor de bezichtiging ervan zo opgewonden, alsof ik een familie moet gaan vragen om de hand van hun dochter. Woningen kunnen eenmaal per week bezichtigd worden en dan maar voor een of twee uur. En voor alle gegadigden tegelijk. Dan bevolken dertig mensen de woning en praten over de inrichting van de badkamer. Iedereen doet een beetje geheimzinnig. Je mag bijvoorbeeld niet laten zien dat je de woning prima vindt. Tegenover de andere gegadigden moet je je op de vlakte houden.

Ik zei tegen onze zoon: ‘Aras, deze kamer is fantastisch. Die krijg jij.’ Hardop, en ik deed zelfs een high five met hem. Sindsdien praat mijn vrouw niet meer met mij. Het is mijn schuld dat die prachtige woning aan onze neus voorbij is gegaan, denkt ze.

Om als Turk hier een woning te krijgen is toch al niet eenvoudig, zeggen de mensen.

Merkel

Thuis Armeniër, hier Turk… weet je, het zit me langzamerhand tot hier. In deze grote wijde wereld valt voor mij nog geen twee vierkante meter grond te vinden waar ik een normaal, doodgewoon mens kan zijn.

Oké, laat verder maar, ik heb je immers nog niet verteld hoe het met de woning afliep.

Om een woning te mogen huren, moet je bankafschriften van de laatste drie maanden overleggen. En daar is ook een speciale naam voor – hoe het heet, geen idee. Alleen krijg ik te horen dat om een rekening bij een Duitse bank te openen, ik eerst een verblijfsvergunning moet hebben. En voor een verblijfsvergunning heb je een woonplek nodig, zoals je vast nog wel weet. En voor de woonplek een rekeningnummer, enzovoort.

Zo wordt het nooit wat, zei ik uiteindelijk tegen mezelf, ik moet relaties inschakelen. Tenslotte ben ik niet de eerste de beste, ik verdien wat meer prioriteit.

Geweldig toeval: juist dezer dagen zou onze Can worden voorgesteld aan bondskanselier Merkel. Bij het jubileum van een krant, meen ik, zoiets. Merkel zou daar zijn en Can ook, en ze zouden met elkaar praten.

Hoewel ik Can alles uit-en-te-na heb verteld, hield hij tegenover Merkel zijn mond. ‘Mevrouw de bondskanselier, uw systeem is verkeerd, zelfs een intelligent man als Hayko lukt het al een maand lang niet om een woning te huren en zich hier te vestigen. Het is treurig dat hij met zijn hele hebben en houden ergens tijdelijk opeengepropt moet wonen. Staat u me toe dat ik u het systeem in Turkije uitleg, zodat u het ook hier in kunt voeren? En kan Hayko niet even bij u langskomen? Wellicht kunt u in deze woningkwestie iets betekenen.’ Dat zei hij allemaal niet.

Ze hebben gesproken over de reis naar Turkije die de bondskanselier binnenkort gaat maken en over haar ontmoeting met Erdogan, en dat soort dingen. Alsof dat iets nieuws is. Bij alle verkiezingen komt Merkel immers bij ons langs en geeft ze steun aan Erdogan.
Mijn probleem is in de hele reutemeteut al weer ondergegaan.

Overigens lieg ik als ik zou beweren dat ik me niet nogal ergerde aan het feit dat Merkel zich vlak voor haar bezoek aan Turkije liet fotograferen met journalisten die Erdogan haat. Als ze zulke figuren wil stangen, kan zij zeker toch wel iets eigens doen. Ze is tenslotte bondskanselier.

De brief is lang geworden. Ik schrijf je volgende week weer, broer.

Ach, voor ik het vergeet: filmregisseur Mustafa Altioklar is hier ook. We zijn meteen goede vrienden geworden. Supervent. Hij is, zoals je weet, dan wel kemalist, maar geloof me: een fantastische kerel. Volgende week kan ik ook over hem vertellen. We hebben hier een internetkrant opgericht. Ook daarover zal ik vertellen.

Hartelijke groeten aan moeder en vader. Hartelijke groeten aan je broers. Geef de kleine een kus van mij.

PS: In al die hectiek ben ik er nog niet in geslaagd een kussen te kopen. Ik weet niet waar zoiets te krijgen is. En ik heb geen idee welke formaliteiten je daarvoor moet vervullen. Al een maand zonder kussen; ik heb een ontzettend stijve nek, zonder dollen. Informeer alsjeblieft eens of het moeilijk is om mij van daaruit een kussen te sturen…

Auteur: Hayko Bagdat
Vertaler: Marten de Vries

Beeld bovenaan: Steunbetuigingen voor vluchtelingen in de Berlijnse wijk Neukölln. – © Emmanuele Contini / Getty

Özgürüz
Duitsland | ozguruz.org

Özgürüz (’Wij zijn vrij’) is een Turks-Duitse website, gevestigd in Berlijn, die zich met van de Turkse regering onafhankelijke berichtgeving vooral richt op de vier miljoen Turken in Duitsland. De leiding berust bij twee Turkse journalisten die hun land zijn ontvlucht: de Turks-Armeense Hayko Bagdat en Can Dündar, voormalig hoofdredacteur van de Turkse oppositiekrant Cumhuriyet.

Özgürüz wordt ondersteund door het Duitse journalistieke onderzoekscollectief Correctiv. De site is sinds eind januari van dit jaar ‘in de lucht’.

Dündar werd in november 2015 in Turkije gearresteerd op beschuldiging van het lidmaatschap van een terreurorganisatie en ‘het lekken van staatsgeheime informatie’. Zijn krant had bericht over Turkse wapenleveranties aan islamistische strijdgroepen in Syrië. In afwachting van zijn proces werd hij op vrije voeten gesteld.

In juni 2016 mislukte een aanslag op zijn leven toen hij op weg was naar de slotdag van het proces dat tegen hem was aangespannen. Dündar nam onmiddellijk de wijk naar Duitsland en verblijft daar sindsdien, tot groot ongenoegen van de regering-Erdogan.

Eind januari van dit jaar riep het ministerie van Buitenlandse Zaken in Ankara de Duitse chargé d’affaires op het matje. Deze kreeg de boodschap dat Turkije de uitnodiging van Dünbar door het Duitse ministerie van Justitie voor een officiële receptie in Berlijn als ‘een provocatie’ opvatte, zeker aan de vooravond van het bezoek van bondskanselier Angela Merkel aan Turkije. Inmiddels waren eind oktober 2016 nog eens zestien journalisten van Cumhuriyet gearresteerd en is de krant zelf onder regeringscensuur gesteld.

Dit artikel van Hayko Bagdat verscheen eerder in Ozguruz.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.