• Gazeta Wyborcza
  • Conspiracy
  • Deze wetenschapper ging in gesprek met complotdenkers
">

Deze wetenschapper ging in gesprek met complotdenkers

© Pexels
Gazeta Wyborcza | Warschau | Tomasz Ulanowski | 03 februari 2021

De Poolse wetenschapper Szymon Malinowski ging op Facebook in discussie met complotdenkers die geloven dat we vanuit de lucht worden vergiftigd. Hij had niet de illusie hen te kunnen overtuigen, maar wel om de neutrale meelezer te beïnvloeden. ‘Het is niet mogelijk om een rationele discussie te voeren met mensen die volhouden dat de aarde plat is.‘

Dit artikel verscheen eerder in #142

U bent op Facebook in discussie gegaan met ‘chemtrails’-aanhangers [afkorting van chemical trails, oftewel ‘chemische sporen’].

Szymon Malinowski: ‘Eigenlijk zijn zíj de discussie begonnen. We hadden via de website van ons instituut [de vakgroep geofysica van de natuurkundefaculteit van de Universiteit van Warschau] het publiek uitgenodigd om onze meetinstrumenten te komen bekijken, vooral onze lidar [Light detection and ranging, een apparaat met allerlei toepassingen dat een laserstraal uitzendt en weer opvangt]. Wij bestuderen er de samenstelling van de dampkring mee. Nadien hebben veel mensen gereageerd, omdat ze vonden dat er iets was wat we nodig moesten bestuderen.’

Wie is Szymon Malinowski?

Szymon Malinowski is onderzoeker aan het geofysisch instituut aan de natuurkundefaculteit van de Universiteit van Warschau. Hij is gespecialiseerd in atmosferische verschijnselen – wolken, turbulentie, neerslag – en is betrokken bij populair-wetenschappelijke projecten, zoals Nauka oklimacie. Op deze blog worden bijdragen van verschillende wetenschappers over klimaatverandering geplaatst. Ook treedt Malinowski vaak op in de Poolse media.

En dat was?

‘Door onbekenden in de Poolse lucht verspreide stoffen’. Aanhangers van chemtrails geloven dat de condensatiesporen die vliegtuigen in de lucht achterlaten, in werkelijkheid sporen zijn van chemische verbindingen die expres met kwade bedoelingen worden verspreid. Die berichten werden meteen door onze moderator geblokkeerd, maar de auteurs ervan hebben toen mijn persoonlijke Facebookaccount ontdekt. Een foto op mijn Facebookpagina van een condensspoor van een vliegtuig, in het licht van de ondergaande zon, werd aanleiding tot discussie. Ik had voor de grap gezegd dat er binnenkort wel chemtrails-adepten op zouden reageren, en dat gebeurde inderdaad.

Wat schreven ze?

Een van de mensen die reageerden, stuurde me wat gesmolten sneeuw op die bij hem in de buurt was gevallen, ter analyse. Er bleken minieme sporen van aluminium in te zitten, een van de bestanddelen waaruit de aardkorst is opgebouwd, naast ijzer en barium. Voor deze chemiefreaks is dat laatste element het allerergste [zij zien er het sterkste bewijs in dat er iets niet pluis is].

Aanhangers van chemtrails geloven dat de condensatiesporen die vliegtuigen in de lucht achterlaten, in werkelijkheid sporen zijn van chemische verbindingen die expres met kwade bedoelingen worden verspreid. © Pexels

Waarom zijn ze juist voor barium zo bang?

Geen flauw idee. Een paar van de mensen met wie ik in gesprek was, houden vol dat de NAVO bezig is met een geo-engineeringsoperatie om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Dit is trouwens een vrij recent idee; tot nu toe gingen chemtrailsadepten ervan uit dat het doel is om op grote schaal mensen te vergiftigen om overbevolking tegen te gaan. Sommigen geloven zelfs dat er buitenaardse wezens achter zitten, een soort grote ruimtereptielen, die de aarde proberen aan te passen om er te komen wonen.

Iedereen kan met eigen ogen zien dat er steeds meer van die condenssporen bij komen.

Klopt, en dat komt natuurlijk door de groei van de luchtvaart. Ik herinner me nog goed dat in Polen jaarlijks 3 miljoen mensen het vliegtuig namen. Nu verwerkt alleen al het grootste vliegveld van Polen, dat van Warschau, elk jaar 15 miljoen passagiers en in het hele land zijn het er 40 miljoen [volgens Eurostat lagen deze aantallen in 2016 op respectievelijk 12,8 en 32,3 miljoen].

In zo’n situatie kunnen wetenschappers niet veel meer doen dan rationele argumenten aanvoeren en de wetten van de oorzakelijkheid uitleggen. In dit geval betekent dat: verklaren hoe condenssporen ontstaan, waarom ze meestal snel weer verdwijnen maar soms ook wolken vormen. Deze door menselijke activiteit ontstane wolken hebben trouwens een naam, ze heten cirrus homogenitus of cirrus homomutatus. En ze zijn inderdaad vaker te zien dan vroeger.

Hebben ze effect op het klimaat?

Een paar jaar geleden hebben mijn collega’s Krzysztof Markowicz en Aleksandra Kardas meegedaan aan een groot Europees onderzoeksproject [getiteld ‘Quantify’] dat die vraag wilde beantwoorden. Er bleek uit dat het luchtverkeer het klimaat behoorlijk verpest: niet alleen genereert het veel CO2-uitstoot, maar de verbranding van kerosine in vliegtuigmotoren, op zeer hoge temperaturen, produceert bovendien stikstofoxiden die ozon afb reken. Dat is overigens een van de redenen dat de ontwikkeling van supersonische vliegtuigen is stopgezet. Die vliegtuigen zouden in de stratosfeer gaan vliegen, maar daar zit ook het meeste ozon. De stikstofoxiden die ze uitstoten zouden de ozonlaag afb reken, die ons beschermt tegen de ultraviolette straling van de zon.

‘Het is niet mogelijk om een rationele discussie te voeren met mensen die volhouden dat de aarde plat is’

En ook al vliegen de huidige vliegtuigen een stuk lager, het zijn er inmiddels zo veel geworden dat ze met zijn allen toch significant veel stikstofoxiden uitstoten. Daar komt nog bij dat deze stoffen krachtige broeikasgassen zijn. En bovendien genereren verbrandingsmotoren waterdamp, het allerkrachtigste broeikasgas, dat zich op grote hoogte nauwelijks kan verspreiden. Als de omstandigheden gunstig zijn voor condensvorming, ontstaan daar wolken uit.

Natuurlijk vervuilt het luchtverkeer de atmosfeer nog lang niet zo erg als wij dat vanaf het aardoppervlak doen. Desalniettemin veroorzaakt het flinke luchtvervuiling en beïnvloedt het het klimaat, en dat wordt steeds erger.

Warmen de wolken die door zulke condensatie ontstaan de atmosfeer op, of koelen ze die juist af?

In principe verhogen wolken op grote hoogte de temperatuur van het aardoppervlak iets, want het broeikaseffect wint het van het effect dat een deel van de invallende zonnestralen weer wordt teruggekaatst de ruimte in.

De dialoog op uw Facebookpagina liep op dezelfde manier af als de discussie op de website van uw instituut: u hebt de aanhangers van chemtrails geblokkeerd.

Het is niet mogelijk om een rationele discussie te voeren met mensen die volhouden dat de aarde plat is en alle bewijzen van het tegendeel van zich af werpen. Het enige argument dat de aanhangers van complottheorieën hebben, is dat degenen die achter deze complotten zitten er financieel beter van worden. Ze denken dat iedereen hen probeert te belazeren en laten zich niet met redelijke argumenten overtuigen. Deze lui begrijpen de wetenschap niet en eerlijk gezegd begrijp ik hen ook niet.

Szymon Malinowski – © YouTube

Had u niet al vanaf het begin door dat het geen zin heeft om met chemtrails-aanhangers in discussie te gaan?

Het heeft wel zin, want deze discussies worden ook gevolgd door mensen die er niet actief aan deelnemen. Eigenlijk willen we vooral aan hen uitleggen wat de feiten zijn. Omwille van hen loont het de moeite om rationele argumenten aan te dragen en de huidige stand van de wetenschap te presenteren. Maar zodra de discussie in een impasse raakt, heeft het weinig zin om ermee door te gaan.

Het bestaan van complottheorieën laat wel zien dat een deel van de bevolking geen fiducie in de wetenschap heeft. Denkt u dat die situatie verergert, of is het probleem alleen maar zichtbaarder geworden?

Ik denk dat het nu meer opvalt dan vroeger. Voor aanhangers van complottheorieën over chemtrails, vaccins en genetisch gemanipuleerde gewassen, en voor ontkenners van de opwarming de aarde is het internet een uitstekend communicatie- en propagandakanaal. Vroeger konden ze in het café over hun fobieën praten, of met hun buren. Tegenwoordig hebben hun woorden een groter bereik en hebben ze hun plek gevonden in het medialandschap. Uiteraard ga ik er niet van uit dat dat een complot is (lacht). Het is gewoon het resultaat van zelforganisatie.

Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 heeft 1000 nieuwe leden nodig

Deze maand bieden wij daarom een deel van onze artikelen gratis aan. Zo kunt u vast kennismaken met ons aanbod. Leden blijven toegang houden tot onze maandelijkse digitale editie en het archief.