• Radio Free Europe / Radio Liberty
  • Magazine 197 – Juli
  • Maak kennis met de nieuwe president van Iran

Maak kennis met de nieuwe president van Iran

© Ahmad Halabisaz / Xinhua News Agency

Ebrahim Raisi is gekozen tot nieuwe president van Iran, terwijl Amnesty International een onderzoek tegen hem wil instellen wegens misdaden tegen de menselijkheid. De Iraanse journalist Golnaz Esfandiari zette zijn opvattingen op een rijtje.

De ultraconservatieve geestelijke Ebrahim Raisi is uitgeroepen tot vermoedelijke winnaar van de Iraanse presidentsverkiezing van 18 juni jongstleden, een verkiezing die werd ontsierd door de uitsluiting van prominente gematigde kandidaten om Raisi in het zadel te helpen. Gevreesd wordt dat Raisi’s machtsovername meer sociale en politieke restricties betekent voor de Iraanse bevolking, die toch al met allerlei ingrijpende beperkingen wordt geconfronteerd, zoals strenge censuur, zowel online als offline.

Door Raisi’s presidentschap zal de toon van Iran jegens het Westen vermoedelijk nog verharden. Maar omdat het land snakt naar verlichting van de sancties, zal Raisi volgens analisten vermoedelijk instemmen met het nucleair akkoord van 2015. Voorwaarde daarvoor is wel dat de gesprekken die daarover momenteel in Wenen worden gevoerd tot een overeenkomst leiden die de goedkeuring kan wegdragen van Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei, want die heeft nog altijd het laatste woord in Iran.

Hier volgt een aantal recente uitspraken van Raisi over buitenlands bestuur, internetcensuur en andere kwesties.

Over het nucleair akkoord van 2015

‘Wij zullen ons houden aan het [nucleair akkoord] als een overeenkomst die is goedgekeurd door de Opperste Leider, evenals aan iedere andere overeenkomst waaraan regeringen zich dienen te houden.’

Over de sancties van de VS

‘Wij zullen ons met volle kracht inzetten voor de opheffing van onterechte sancties. Maar de economie mag niet aan voorwaarden gebonden zijn, en mensenlevens mogen niet afhankelijk zijn van internationale gebeurtenissen.’

‘Als we problemen waarmee ons land wordt geconfronteerd te lijf gaan met bestaande oplossingen zoals de verzetseconomie en het neutraliseren van sancties, zal onze economie geen klappen krijgen.’

‘Deze sancties zouden in ieder land problemen veroorzaken. Zelfs degenen die ze hebben opgelegd hebben toegegeven dat het maximaal onder druk zetten van ons land niet heeft gewerkt en tot mislukken gedoemd was omdat ons land vastberaden is en onze jongeren actief zijn op velerlei gebied. Zo wilden ze onze olie-export belemmeren, maar die ging gewoon door.’

Rationaliteit en voorzichtigheid vereisen dat we onze nationale belangen voorrang geven

Over de banden van Iran met de wereld

‘Wij zullen openstaan voor de wereld, voor alle landen die banden willen onderhouden met de islamitische republiek. Het onderhouden van banden met de naburige landen beschouwen wij als een prioriteit.’

‘Wij moeten op een rationele manier banden met de wereld onderhouden. Rationaliteit en voorzichtigheid vereisen dat we onze nationale belangen voorrang geven. Nationale belangen komen voor ons op de eerste plaats. Wij vinden ten stelligste dat de strenge sancties moeten worden opgeheven en zullen alles in het werk stellen om dat te bereiken.’

Over internetcensuur

Raisi, die als hoofd van de rechterlijke macht een belangrijke rol in de online en offline censuur heeft gespeeld, heeft geprobeerd zorgen over internetfiltering te bagatelliseren, ook al meldt factcheckingsite Factnameh dat de rechterlijke macht onder Raisi de mogelijkheid heeft onderzicht om nog meer restricties door te voeren, waaronder het blokkeren van het ook in Iran populaire Instagram.

Raisi: ‘[De cyberspace] moet als kans worden gezien, niet als een bedreiging. Contacten en verbinding worden erdoor vergemakkelijkt. Wanneer we over ‘filtering’ spreken, is het alsof er een weg is geopend en wij die willen sluiten. Een open weg moet niet worden gesloten. Veel mensen verdienen hun brood in de cyberspace. Maar de regels moeten natuurlijk worden gerespecteerd. De mensenrechten moeten worden gerespecteerd, en de privacy mag niet worden geschonden. In onze ogen moet de cyberspace worden uitgebreid.’

Een soldaat van Khamenei

Anders dan de vrouw van Raisi’s gematigde rivaal Abdolnaser Hemmati, speelde Raisi’s vrouw Jamileh Alamolhoda geen prominente rol tijdens zijn campagne. Op verkiezingsdag ging Raisi in zijn eentje stemmen. Van zijn vrouw, wetenschappelijk hoofdmedewerker aan de Shahid Beheshti-universiteit, verschenen geen foto’s in de Iraanse media.

Raisi’s vrouw, wier vader Ahmad Alamolhoda de leider is van het ultraconservatieve Vrijdaggebed in Mashad, heeft gezegd dat het grote voordeel van haar man is dat hij zichzelf als ‘een soldaat’ van de Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei beschouwt en dat zijn kijk op vrouwenzaken overeenkomt met die van Khamenei, die zich heeft uitgesproken tegen geslachtsgelijkheid. ‘Zijn standpunt daarover is dat van de Opperste Leider,’ aldus Jamileh Alamolhoda. ‘Hij gelooft dat vrouwen de leiding moeten nemen als het gaat om ontwikkeling en vooruitgang op vrouwengebied.’

Raisi ‘zal geen muren bouwen tussen mannen en vrouwen’

Een van Raisi’s twee dochters, Reyhaneh Sadat Raisi, werd tijdens een interview op de staatstelevisie gevraagd naar misvattingen die onder Iraniërs over haar vader leefden. Ze zei dat er tijdens de presidentsverkiezing van 2017, waarbij haar vader werd verslagen door de zittende president Hassan Rohani, valse informatie over hem werd verspreid. ‘In 2017 deden verschillende mensen een poging om zijn imago te schaden, door te zeggen dat hij een muur zou bouwen tussen mannen en vrouwen. In werkelijkheid zal hij helemaal geen muren bouwen tussen mannen en vrouwen. Hij zal bruggen bouwen om mannen en vrouwen vooruit te helpen,’ aldus Reyhaneh Sadat Raisi.

Amnesty: er moet een onderzoek tegen Raisi worden ingesteld wegens misdaden tegen de menselijkheid

Raisi heeft nooit met een woord gerept over zijn rol bij de massaexecuties van politiek gevangenen in de jaren tachtig, toen hij naar verluidt lid was van de zogeheten ‘doodscommissie’ die duizenden gevangenen korte tijd ondervroeg over hun religieuze en politieke overtuiging, alvorens ze de dood in te jagen.

Dit zegt Amnesty’s internationaal secretaris-generaal Agnes Callamard over Raisi’s betrokkenheid bij de executies en andere mensenrechtenschendingen:

‘Dat Ebrahim Raisi tot president is benoemd in plaats van dat er een onderzoek tegen hem wordt ingesteld wegens misdaden tegen de menselijkheid zoals moord, gedwongen verdwijning en marteling, is een pijnlijke herinnering aan het feit dat straffeloosheid hoogtij viert in Iran. In 2018 heeft onze organisatie met bewijsstukken gestaafd dat Ebrahim Raisi lid was van de “doodscommissie”, die in 1988 in het geheim duizenden politieke dissidenten uit de Evin- en de Gohardasht-gevangenis in de buurt van Teheran wederrechtelijk heeft laten executeren.

Als hoofd van de Iraanse rechterlijke macht heeft Ebrahim Raisi de leiding gehad over een almaar toenemende schending van de mensenrechten, waardoor honderden vreedzame dissidenten, mensenrechtenactivisten en leden van vervolgde minderheidsgroepen willekeurig in hechtenis zijn genomen. Onder zijn toezicht heeft de rechterlijke macht ook vrijheid van strafvervolging verleend aan ambtenaren en leden van veiligheidsdiensten die verantwoordelijk waren voor het onrechtmatig doden van honderden mannen, vrouwen en kinderen, het arresteren van duizenden betogers en minstens enkele honderden gevallen van gedwongen verdwijning, marteling en andere mishandeling gedurende en in de nasleep van de betogingen die in november 2019 overal in Iran plaatsvonden.’

Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 is jarig en trakteert!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg 3 maanden gratis toegang tot 360 online.