• Il Fatto Quotidiano
  • Economie
  • Eindelijk: Italiaanse mozzarella

Eindelijk: Italiaanse mozzarella

Il Fatto Quotidiano | Barbara Cataldi | 16 november 2016

Veel Italiaanse zuivelproducten bevatten buitenlandse grondstoffen, zoals melkpoeder, waarvan de herkomst niet duidelijk is. Een nieuw, transparant etiket moet daar een eind aan maken.

Eindelijk is het zover. Over een paar maanden, waarschijnlijk per 1 januari 2017, zullen we aan tafel echte Italiaanse mozzarella kunnen serveren. Dat zou opmerkelijk zijn, want vandaag de dag komt het symbool van onze nationale keuken 
in de helft van de gevallen uit een ver buitenland.

De Europese Commissie heeft dit weekend groen licht gegeven voor het decreet inzake de oorsprong van grondstoffen voor zuivelproducten, dat wordt gesteund door de minister van Landbouw, Maurizio Martina, en gesponsord door de Italiaanse melkveehouders. Als de overheid geen tijd gaat rekken, onder druk van de industrie bijvoorbeeld, moet de tekst binnen een week worden gepubliceerd in het Staatsblad en wordt zestig dagen daarna de wet van kracht.

Een ware revolutie

Dit nieuws betekent voor ons consumenten een ware revolutie. Ga maar na: we consumeren in Italië jaarlijks 53 liter melk per persoon, waarvan een groot deel lang houdbaar is. In drie van de vier gevallen betreft het buitenlandse melk, vaak gemaakt uit melkpoeder, maar op het etiket wordt daar geen informatie over gegeven. Ook eten we maar liefst 20,7 kilo kaas per persoon per jaar, waarmee we ons al sinds mensenheugenis in de mondiale top tien van zuivelliefhebbers bevinden.

Aan deze voorliefde geven we 20 miljard euro per jaar uit, zonder dat we op een bewuste manier kunnen kiezen wat we kopen. We zijn weliswaar koploper als het gaat om de productie van streekgebonden lekkernijen, met 487 soorten traditionele kazen en 49 keurmerken, maar we importeren een enorme hoeveelheid buitenlandse grondstoffen: 8,5 miljoen ton aan melk, gecondenseerde melk, kwark, wrongel en melkpoeder. Dat is meer dan 40 procent van wat er wordt geconsumeerd en gebruikt door de zuivelverwerkende industrie. En eenmaal beland in de schappen van de supermarkt of in vestigingen van Italiaanse zuivelverwerkende bedrijven worden die producten vermengd met het echte Made in Italy.

Een mozzarellafabriek in de provincie Isernia.  – © Franco Cogoli / HH
Een mozzarellafabriek in de provincie Isernia. – © Franco Cogoli / HH

De overgrote meerderheid van de Italianen hecht sterk aan transparantie: een onlineonderzoek in opdracht van het ministerie van Landbouw wees uit dat men het in ruim negen van de tien gevallen zeer belangrijk vindt dat op het etiket van verse melk (95 procent) en zuivelproducten als yoghurt en kaas (90 resp. 84 procent) het land van oorsprong vermeld staat. Bij lang houdbare melk geldt dit voor ruim 76 procent.

Dat na Frankrijk nu ook Italië gedurende een proefperiode van twee jaar (2017-2018) de verplichte geografische aanduiding voor lang houdbare melk en zuivelproducten mag gebruiken (voor verse melk is die er al), kunnen we dus als een overwinning beschouwen. Op het etiket komen drie verschillende keurmerken te staan: ‘Land van melken’, ‘Land van behandeling’ 
en ‘Land van verwerking’. Wanneer de melk, al dan niet gebruikt als ingrediënt in zuivelproducten, in hetzelfde land is gemolken, behandeld en verwerkt, zal de oorsprongsbenaming uit slechts één land bestaan. Als de aangeduide processen hebben plaatsgevonden op het grondgebied van verschillende landen binnen de Europese Unie, zal voor de plek van elk afzonderlijk proces de vermelding ‘EU-landen’ worden gebruikt. Voor processen die hebben plaatsgevonden buiten Europa geldt de aanduiding ‘niet-EU-landen’.

Pas op: het transparante etiket zal niet op alle producten te zien zijn

Naast de consument zullen met name die Italiaanse melkveehouders hier baat bij hebben die hun melk nu verkopen vanuit de stal, buiten de reguliere leveringscontracten om, voor prijzen die kunnen fluctueren van 24 cent per liter (in april), tot 41 cent per liter (begin september). Op deze manier zullen ze minder gemakkelijk kunnen worden gechanteerd door de Italiaanse zuivelindustrie. 
Volgens boerenorganisatie Coldiretti kunnen zo 120.000 banen in de melkveehouderij worden veiliggesteld.

Maar pas op: het transparante etiket zal niet op alle producten te zien zijn. De wet geldt alleen voor Italiaanse bedrijven die op de Italiaanse markt actief zijn. Bedrijven uit andere lidstaten en landen die naar Italië exporteren, evenals Italiaanse producten die zijn bestemd voor de export, zijn dus van deze verplichting vrijgesteld.

Auteur: Barbara Cataldi
Vertaler: Yond Boeke

Il Fatto Quotidiano
Italië | dagblad | oplage 150.000

In 2009 opgericht door Antonio Padellaro, de ex-directeur van het linkse dagblad L’Unità. De krant brengt schrijvers met uiteenlopende journalistieke achtergronden bijeen rond een eenvoudig thema: de resolute afwijzing van het ‘vernederende sultanaat’ van Silvio Berlusconi.

Dit artikel van Barbara Cataldi verscheen eerder in Il Fatto Quotidiano.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.