• El Faro
  • Politiek
  • ‘El Salvador heeft uitgezette landgenoten niets te bieden’

‘El Salvador heeft uitgezette landgenoten niets te bieden’

El Faro | Diego Murcia | 08 februari 2018

De Verenigde Staten hebben aangekondigd in 2019 een groot deel van 
de Salvadoraanse migranten te zullen uitzetten. Maar hun vaderland 
ziet hen liever niet komen, constateert deze schrijver treurig.

De Verenigde Staten hebben de knoop doorgehakt: ze willen af van de tweehonderdduizend Salvadoranen die een tijdelijke beschermde status (TPS) genieten. 
Dat betekent dat deze migranten van de ene dag op de andere illegaal zullen worden – zo noemen de Republikeinen mensen zonder verblijfsvergunning. Maar het betekent ook dat El Salvador zich over de terugkeer van deze onderdanen zal moeten buigen en over de manier waarop die weer kunnen worden opgenomen in de samenleving die ze bij gebrek aan perspectief hadden verlaten.

Klagen heeft geen zin, wat gebeurd is, is gebeurd. Wat is de Salvadoraanse regering van plan? En dan bedoel ik 
op de lange termijn, want ze heeft hun vertrek al achttien maanden weten uit te stellen. Minister van Buitenlandse Zaken Hugo Martínez verklaarde dat de regering erin was geslaagd de TPS 
te verlengen, terwijl hij in werkelijkheid heeft bereikt – op zichzelf niet niks – dat de tweehonderdduizend 
Salvadoranen tot september 2019 hebben om hun zaken in de VS te 
regelen voordat ze moeten vertrekken.

In wat voor land zullen deze Salvadoranen terugkomen? Zolang de leefomstandigheden die duizenden 
landgenoten hebben doen besluiten 
El Salvador te verlaten niet verbeteren, riskeren we een nieuwe humanitaire ramp. De geschiedenis heeft de neiging zich te herhalen, vooral wanneer de factoren die een hele generatie in socioculturele wanorde hebben 
gestort voor de volgende generatie 
niet veranderen.

Iemand die voor ballingschap heeft gekozen zal moeite hebben zich weer in zijn oude leven te schikken, vooral als hij terugkeert naar een land dat er alleen maar onrechtvaardiger en gewelddadiger op is geworden

Toen de VS aan het begin van deze eeuw begonnen met het terugsturen van migranten uit Centraal-Amerika, die nog maar heel weinig banden hadden met het land van hun ouders, of die zich de geur van hun geboortegrond nog maar nauwelijks herinnerden, was dat een ware tijdbom die 
zich tegenwoordig manifesteert in de vorm van tientallen criminele bendes. Armoede en sociale ongelijkheid hebben ons de afgelopen jaren in een burgeroorlog gestort die honderden mannen, vrouwen en kinderen het leven heeft gekost. Nu zijn we misschien niet meer in oorlog, maar er vallen nog altijd doden en de ongelijkheid is misschien nog wel groter dan 
in de jaren tachtig van de vorige eeuw.

Links noch rechts is in El Salvador bij machte geweest oplossingen voor deze sociale problematiek te bieden. Het enige waar het de politici om gaat is 
op het fluweel te blijven zitten. En onze instituties zijn langzaam maar zeker aangetast door corruptie.

Ik durf me de samenleving niet voor 
te stellen die we zouden kunnen 
creëren als El Salvador erin zou slagen duizenden landgenoten op te vangen die gewend zijn aan een andere manier van leven, in een samenleving waar 
de voordelen van het hebben van vast werk op waarde worden geschat; waar vaklieden het beter zouden krijgen 
dan hun ouders, terwijl er zich een sociale verandering zou voltrekken 
die niet alleen maar een verkiezings-belofte was.

Het romantische beeld dat we van deze broeders in ballingschap hebben houdt stand zolang ze in het noorden blijven wonen, maar laten we ons niet vergissen: iemand die voor ballingschap heeft gekozen zal moeite hebben zich weer in zijn oude leven te schikken, vooral als hij terugkeert naar een land dat er alleen maar onrechtvaardiger en gewelddadiger op is geworden.

1. Diana Paredes en Isabel Barrera hoorden op een persconferentie dat ze hun beschermde status verliezen. © Damian Dovarganes / HH; 2. Nicole Castillo, 7, met haar broertje van 4 tijdens een ‘Here to Stay’- bijeenkomst in Boston. © Charles Krupa / H
1. Diana Paredes en Isabel Barrera hoorden op een persconferentie dat ze hun beschermde status verliezen. © Damian Dovarganes / HH; 2. Nicole Castillo, 7, met haar broertje van 4 tijdens een ‘Here to Stay’- bijeenkomst in Boston. © Charles Krupa / H

Aan de andere kant is er het sociale 
en economische belang van deze migranten. Ze hebben de plaats van 
de staat ingenomen door hun families te helpen zich in leven te houden in de jungle die ons land geworden is. Als deze particuliere sociale steun wegvalt, hoe zal de staat deze investeringen 
dan kunnen vervangen? En hoe kan, economisch gezien, deze toestroom van deviezen worden vervangen? Wat hebben ze hier voor kansen? Wat wil 
de staat hun bieden als ze datgene wat ze in de Verenigde Staten hebben geleerd hier niet eens in praktijk kunnen brengen?

Het is misschien moeilijk om toe te geven, maar de leefomstandigheden van de meeste Salvadoranen zijn 
hopeloos, ook al zijn we eraan gewend. Het geweld, de armoede, de criminaliteit, het is allemaal om wanhopig van te worden.

Er is een groot gebrek aan sanitaire voorzieningen en scholen in dit land, en daar hebben de regeringen de 
afgelopen veertig jaar maar weinig aan gedaan. Het militarisme viert nog altijd hoogtij. Jongeren worden dagelijks met intolerantie geconfronteerd. Het leger en de politie wanen zich almachtig. De jongeren vervallen 
tot criminaliteit omdat het de enige manier is om in opstand te komen. Zonder dat ze weten wat hun te 
wachten staat.

Noodplan

Bij de families die uitgezet zullen worden zit veel jong talent, tweetalig, gewend om in een rijke samenleving 
te wonen, en ik weet niet zeker of de Salvadoraanse samenleving klaar is 
om deze nieuwe socioculturele verandering op te vangen. Aan de andere kant kun je je afvragen hoe ver onze regering zal gaan om de rechten van 
de Salvadoranen te verdedigen die al die jaren in de Verenigde Staten hebben gewoond. Families zullen uiteen worden gerukt, investeringen en bezittingen dreigen in handen van andere mensen te vallen en voor altijd verloren te gaan als de eigenaars er geen aanspraak op kunnen maken.

Ik betwijfel of de regering zich heeft afgevraagd hoe ze met deze veranderingen moet omgaan. Hoe denkt ze deze onderdanen in de Salvadoraanse samenleving te reïntegreren? Zijn het land, de instituties en de inwoners wel modern genoeg voor de mentaliteitsverandering die deze nieuwkomers teweeg zullen brengen? Zullen de gerepatrieerden kunnen wennen of zullen ze proberen terug te gaan naar het land dat hen niet meer wil, met het risico dat ze zich aan de gevaren blootstellen die ze al eerder hebben gelopen?

Ik weet niet hoeveel tijd de regering nodig zal hebben om met een noodplan te komen, maar waarschijnlijk is het al te laat.

Auteur: Diego Murcia
Vertaler: Peter Bergsma

El Faro
El Salvador | elfaro.net

Gelanceerd in 1998, biedt een verscheidenheid aan meningen. Staat bekend vanwege zijn goede onderzoeksjournalistiek.

CONTEXT: Uitwijken naar Canada

Canada moet zich voorbereiden op een mogelijke toevloed van Salvadoraanse asielzoekers die na september 2019 uit de Verenigde Staten zullen worden verdreven en hun tijdelijke beschermde status (TPS) zullen verliezen, waarschuwt de website La Presse (Montreal). ‘We moeten mogelijke asielzoekers duidelijk te verstaan geven dat de Canadese wet niet zomaar iedereen asiel verleent.’ Le Devoir doet er nog een schepje bovenop door te melden dat Canada in de zomer van 2017 werd overspoeld door ‘honderden Haïtianen die dagelijks de grens tussen de VS en Canada overstaken’. Inderdaad zijn ongeveer tienduizend Haïtianen binnen enkele maanden de grens overgestoken om hun toevlucht te zoeken tot Québec, nadat de regering-Trump had aangekondigd de TPS voor Haïtianen in 2019 
te beëindigen. De Canadese regering lijkt haar lesje te hebben geleerd en neemt dit keer talrijke initiatieven om de Salvadoraanse gemeenschap in de VS te informeren over de Canadese wet.

Dit artikel van Diego Murcia verscheen eerder in El Faro.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.