• Le Monde Diplomatique
  • Reader
  • (Geen) seks in Algerije

(Geen) seks in Algerije

Le Monde Diplomatique | 21 augustus 2014

Seks vóór het huwelijk is taboe in Algerije, dankzij de islam en eeuwenoude tradities. Tegelijk is tweederde van de bevolking jonger dan 35 jaar, en wordt er steeds later getrouwd. De Franse journalist Pierre Daum ondervroeg tientallen Algerijnse jongeren over de ‘lange jaren’ tussen puberteit en huwelijk.

De 23-jarige Rabah uit Tifelfel in het Aurèsgebergte is pas afgestudeerd in de wiskunde aan de Universiteit van Batna. Net als de meeste van zijn leeftijdsgenoten met wie we spraken over seksualiteit, begint ook hij binnen vijf minuten over religie. Hij vertelt dat hij voortdurend voor zichzelf de afweging maakt tussen hasanaat (pluspunten die je krijgt voor elke goede daad die je verricht) en sayyi’aat (minpunten). Van het verschil tussen die twee hangt af of hij naar het paradijs zal gaan. ‘Ik bid vijf keer per dag in de moskee, want daar verdien je 27 keer zoveel hasanaat mee als wanneer je thuis bidt.’

Rabah heeft al drie vriendinnetjes gehad; de laatste heette Dhikra. ‘Ik ben anderhalf jaar met haar gegaan. Ze was erg mooi en had een rijke vader. Maar ik heb haar nooit op haar mond gezoend, alleen op haar hand of op haar wangen. We zijn nu een half jaar uit elkaar en ik hoor dat ze een nieuwe vriend heeft die ze wel op zijn mond zoent. Nu vind ik haar een hoer.’

Vóór het huwelijk met een vrouw naar bed gaan is voor hem ‘absoluut ondenkbaar’, want in Gods ogen is dat een misdaad. Wel masturbeert hij ‘elke dag’. ‘Ik weet dat dat haram [verboden] is, maar de aandrang is te groot. Voor masturberen krijg je minder sayyi’aat dan wanneer je je door een vrouw laat strelen.’

Met haar naar bed gaan? Nooit! Dat is tegen de islam

We weten natuurlijk niet zeker of Rabah wel de hele waarheid vertelt. Maar aan de andere kant, tegen een buitenlandse journalist kun je tenminste openhartig zijn zonder meteen veroordeeld te worden (alle voornamen in dit stuk zijn overigens gefingeerd). Zijn verhaal lijkt bovendien erg veel op dat van de vijftig andere jongeren uit het hele land met wie wij spraken. Natuurlijk zijn er ook individuele verschillen. De 26-jarige Noureddine bijvoorbeeld, vijfdejaarsstudent in Ouargla, heeft een zeer serieuze relatie met de tweedejaarsstudente Sarah. ‘We zijn al zes jaar bij elkaar. Onze vaders kennen elkaar en we gaan trouwen, insjallah [als God het wil].

In tegenstelling tot de meeste van zijn vrienden heeft deze jonge student een auto, zodat het stel er af en toe samen op uit kan trekken. ‘We tongzoenen met elkaar. Ik streel haar, zij streelt mij, maar er is een rode lijn waar je niet overheen mag gaan. Met haar naar bed gaan? Nooit! Dat is tegen de islam. Daarvoor respecteer ik haar ook te veel. We wandelen en kletsen eigenlijk vooral. We spelen in het park, gaan naar de dieren kijken en om zes uur breng ik haar weer terug naar de campus. Daarna hebben we contact via de mobiele telefoon.’

Net als zijn vrienden bezit Noureddine meerdere mobiele telefoonnummers. Een voor zijn ouders, een voor zijn geliefde, met een onbeperkt aantal belminuten tussen middernacht en zes uur ’s ochtends, en nog een derde… voor zijn vriendinnetjes. ‘Ik geef toe, ik dribbel er ook naast,’ lacht hij besmuikt. ‘Maar met die anderen speel ik alleen maar een beetje, dat stelt niets voor.’

‘Dribbelen’ betekent flirten met meisjes die je op internet ontmoet (op Facebook, Skype etc.) of van wie je via vrienden het telefoonnummer krijgt. Soms lukt het ook om op straat met een overtuigende babbel een telefoonnummer los te krijgen. ‘Met hen is het duidelijk dat het alleen om de seks gaat.’ ‘Seks’ wil zeggen: een rustig plekje opzoeken om te zoenen, elkaars huid te strelen… ‘Soms kan het zelfs tot penetratie van achteren komen, eh, sodomie dus.’ Maar tot vaginale penetratie komt het nooit, ‘want dat is haram! En trouwens, ik wil mijn lid puur houden voor de huwelijksnacht met Sarah.’

Jonger dan 35 jaar

Tweederde van de bevolking is jonger dan 35 jaar. Amira is Algerijnse, draagt een hoofddoek en woont alleen in een kleine woning in het centrum, ver van de buurt van haar ouders. De 30-jarige promovenda in de archeologie is ‘uiteraard’ nog maagd. Ze is net als de meeste vrouwen van haar leeftijd niet getrouwd. ‘Maar ik krijg soms wel zin in seks, dat is waar. Dan kijk ik een pornofilm en masturbeer ik.’

Een echte geliefde heeft de jonge academica nog niet gevonden, maar wel een goede vriend, die binnenkort bij haar op bezoek komt, ‘zonder over mij te oordelen.’ ‘Ik heb hem twee keer opgebeld, we hebben elkaar aangeraakt, dat was fijn. Maar verder zijn we natuurlijk niet gegaan.’ Niemand weet ervan. ‘Als je in Algerije wilt overleven, moet je tegen iedereen liegen, tegen je ouders, je vrienden, je vriend, soms zelfs tegen jezelf.’

Er bestaat geen enkele studie over het liefdes- en seksleven dat jonge Algerijnen vóór het huwelijk hebben. In 2006 was voor antropoloog Abderrahman Moussaoui een klein berichtje in de Algerijnse pers aanleiding om onderzoek te gaan doen naar de hernieuwde populariteit van het ‘huwelijk bij afspraak’, waarmee een stel zich aan het islamitische verbod op seks kan onttrekken.

Hij meldde echter niet hoe wijdverbreid het fenomeen is. Uit gesprekken met jonge Algerijnen in vijftien steden (waaronder Algiers, Oran, Annaba, Béjaïa, Tizi Ouzou, Ouargla en Chlef) komt telkens hetzelfde beeld naar voren, met minimale regionale verschillen, wat ook bevestigd wordt door onderzoekers en andere deskundigen met wie wij spraken.

‘Voor de meeste jonge Algerijnen is de maagdelijkheid van een meisje een grens waar je niet overheen gaat,’ beaamt Djelloul Hammouda, arts in Oran. ‘Maar verder beoefenen jonge ongehuwden elke denkbare vorm van seks.’ Dat komt onder andere omdat de afgelopen twintig jaar mensen gemiddeld veel later zijn gaan trouwen, vooral omdat het steeds moeilijker wordt om werk en een woning te vinden.

Inmiddels ligt die leeftijd voor vrouwen op 30 jaar en voor mannen op 34. Onder studenten, van wie het aantal razendsnel groeit – het zijn er momenteel anderhalf miljoen – ligt die leeftijd nog hoger.

In Algerije geldt een dertiger nog als ‘jong’ (en dat terwijl 66 procent van de bevolking jonger is dan 35 jaar). Het komt geregeld voor dat vrouwen tot na hun veertigste maagd blijven. Vooral onder hoogopgeleide vrouwen met goede banen zie je dat veel: zij hebben moeite om een man te vinden die hun intellectuele en financiële onafhankelijkheid accepteert.

‘Ik heb een eigen woning, maar ik kan er niet intrekken,’ vertelt de 43-jarige journaliste Khadija, afkomstig uit een goede familie in Annaba. ‘Omdat ik niet getrouwd ben zou iedereen dan vanzelf gaan denken dat ik thuis allerlei mannen ontvang. Dat zou ook voor mijn familie heel beschamend zijn.’

Jongeren vervelen zich dood, er is geen georganiseerd vermaak in Algerije

Hoe moet je gedurende al die lange jaren met je seksualiteit omgaan, vanaf het moment van je allereerste seksuele ontwaken tot aan de huwelijksdatum ver in de toekomst? Op deze vraag rust een enorm taboe: over seksualiteit praat je noch met je ouders, noch met broers en zusters, zelfs niet met je beste vrienden. Zoals de jonge Idir uit Tizi Ouzou het schertsend uitdrukt: ‘De eerste keer dat je met een meisje samen bent, komt alles wat je weet uit pornofilms.’

Niets houdt jonge Algerijnen dan ook zozeer bezig als dit beklemmend nauw met religie verbonden onderwerp. ‘Het is het enige waar ze zich zorgen over hoeven maken,’ verduidelijkt sterjournalist Kamel Saoed van de Quotidien d’Oran. ‘Ze wonen bij hun ouders, krijgen drie maaltijden per dag en geld van de staat dankzij de olie-inkomsten.

Maar tegelijk vervelen jongeren zich dood: er is geen georganiseerd vermaak in Algerije. Je zou in elke stad een zwembad moeten hebben, een bibliotheek, sportvelden, een bioscoop, een theater, enzovoorts. Maar er is he-le-maal niets!’

Als zijlijntje van haar promotieonderwerp, prostitutie, begon Keltouma Aguis zich te interesseren voor het seksuele leven van haar jonge landgenoten. De promovenda aan het Onderzoekscentrum voor Sociale- en Culturele Antropologie in Oran verontschuldigt zich voor het feit dat ze de naam van haar promotor niet kan noemen: ‘Dat zou haar in de problemen kunnen brengen.’ Bij het uitleven van hun seksualiteit krijgen jonge Algerijnen met drie – perfect op elkaar afgestemde – typen van verboden te maken: een religieus, een zedelijk en een wettelijk verbod.

Artikel 333 van het Algerijnse Wetboek van Strafrecht stelt dat ‘elke persoon die zich in het openbaar niet aan de goede zeden houdt, wordt bestraft met een gevangenisstraf van twee maanden tot twee jaar, of met een boete van 500 tot 2000 dinar [5 tot 20 euro].’ Dit wetsartikel wordt door Algerijnse rechters veelvuldig tegen jonge ongehuwden gebruikt die zijn betrapt bij het in het openbaar kussen of vrijen.

Traditie en sociale controle

Een buitenlander merkt het bij aankomst in Algerije meteen: de islam neemt weliswaar in de publieke ruimte een bescheiden plaats in, maar het is gespreksonderwerp nummer één, vooral wanneer het over seksualiteit gaat. De islam verbiedt namelijk elk seksueel contact vóór het huwelijk. Psychoanalist Khaled Aït Sidhoum uit Algiers (de enige in Algerije die is aangesloten bij de International Psychoanalytic Association) legt uit waarom het onderwerp de gemoederen zo bezighoudt: ‘Jonge Algerijnen, zowel mannen als vrouwen, hebben het erg moeilijk, omdat ze hun seksuele verlangens nooit echt kunnen bevredigen.

En als ze zichzelf soms toch een seksuele escapade veroorloven, worden ze daarna verteerd door schuldgevoel. De islam biedt hun zowel de sociaal geaccepteerde rechtvaardiging van dat verbod, als ook een collectief kader om met de spanning om te gaan die het oproept. Het gaat ongeveer net zo als bij padvinders of bij voetbalsupporters.’

Een anekdote kan dit illustreren. Een kleine groep Algerijnse activisten riep in september 2013 jonge stellen op om, naar voorbeeld van de hangslotjes aan de bruggen van Parijs, een liefdesslot aan het hekwerk van de Télemlybrug in het centrum van Algiers op te hangen. Tot dan toe stond die plek juist bekend als de ‘zelfmoordbrug’. Diezelfde avond nog kwamen er echter jonge islamisten uit de buurt naartoe, gekleed in islamitische gewaden, om de sloten er weer af te slopen. In hun ogen waren het ‘ketterse symbolen van westerse decadentie’.

Dat lokte vervolgens weer een storm van protesten uit op de plek die daar bij uitstek geschikt voor is: sociale netwerken. ‘Wij hebben in Kabylië een spreekwoord: wie hooi in zijn buik heeft, is bang voor vuur,’ zegt Aït Sidhoum. ‘Als je iemand op zijn zwakke plek raakt, reageert hij alsof hij door een wesp is gestoken. Beide partijen hebben te maken met dezelfde erotische en agressieve driften. Het enige verschil is dat de islamitische beweging over grote sommen geld beschikt. Uiteindelijk winnen ze het daarmee altijd.’

De Algerijnse jeugd heeft nog een ander juk te torsen: dat van de traditie en de daarmee gepaard gaande onophoudelijke sociale controle. De 24-jarige Saïd, die we spreken in een café in Béjaïa, legt uit: ‘Je kunt al die verboden niet overtreden, je kunt niet met een meisje naar bed gaan, je kunt niet schelden tegen je ouders. Dat wordt je onmogelijk gemaakt, omdat ze je dan meteen de deur uitzetten.

Dan sta je op straat, zonder familie, zonder wat dan ook, en wat moet je dan? Het kan gewoon niet!’ In elk dorp, in elke buurt, in elke flat let iedereen op elkaar. Jonge geliefden vinden dan ook maar moeilijk een plek om elkaar te ontmoeten.

Op het platteland of in een dorp is het sowieso ondenkbaar, maar zelfs in de stad is het knap lastig om ergens een beetje privacy te vinden. Theehuizen zijn nog de beste ontmoetingsplekken, daar kun je elkaar rustig urenlang in de ogen kijken en misschien zelfs elkaars hand vasthouden. Als je nog verder wilt gaan (knuffelen, een beetje zoenen), is er in elke stad wel een plek te vinden waar dat kan: in het centrum van Algiers in het Gallandpark of de Jardin d’Essai bijvoorbeeld, in Béjaïa de Brise de Mer, in Oran de zeeboulevard, enzovoorts.

Maar het toppunt van romantiek is voor inwoners van Algiers toch wel een bezoekje aan de Romeinse ruïnes van Tipara. Maar pas op! Overal waar gezinnen met kinderen komen, lopen oppassers rond die liefdespaartjes dicht op de huid zitten, zelfs een kusje geldt als een ‘affront voor de familie’.

Jonge stellen kussen vurig tussen het vuilnis, terwijl hun handen de blote huid van de ander zoeken

Nog lastiger wordt het wanneer je een plek zoekt om nog verder te gaan dan een beetje knuffelen. Je geliefde mee naar huis nemen is ondenkbaar (er is altijd wel iemand thuis, en anders verklikken de buren het wel) en maar weinigen kennen iemand die voor een paar uurtjes een appartement te leen heeft.

Al even onmogelijk is het om ‘het’ op een studentenkamer te doen. Campussen lijken op ommuurde vestingen en zijn niet gemengd. Een uitzondering is de campus van Béjaïa, die doorgaat voor ‘gemengd’ omdat de studentenhuizen van de vrouwen er zich op hetzelfde terrein bevinden als die van de mannen. Niet dat dat het probleem oplost: de gebouwen zelf zijn evengoed verboden terrein voor leden van het andere geslacht.

’s Avonds na zonsondergang ontmoeten geliefden elkaar daarom in de ‘love street’, een donker straatje achter de kleine sporthal. Daar zie je jonge stellen elkaar vurig kussen tussen het vuilnis, terwijl hun handen de blote huid van de ander zoeken, onder kleren die nooit worden uitgetrokken.

In december 2013 vertoonde de zender Ennahar TV met een verborgen camera gefilmde opnamen van bier drinkende studentes, die na het ingaan van de avondklok achter de mannen aan gingen. De documentaire veroordeelde dit al, en de meeste Algerijnen spraken er schande van.

Om ‘seks te hebben’, zoals Noureddine het uitdrukt, gaat er niets boven de eigen auto. Dan kun je tenminste naar een afgelegen plek rijden en in de auto je gang gaan. Wie daar geen geld voor heeft, heeft dan nog de optie om de bus te nemen naar een van de immense parken, die bekend staan om hun discrete struikgewas.

In de buitenwijken van Algiers roept de naam Ben Aknoenpark onmiddellijk allerlei erotische associaties op. Er blijken daar inderdaad vanuit kleine zijpaadjes voortdurend koppeltjes aan te komen wandelen, de vrouwen onberispelijk gekleed in hijab, lange jas of djellaba, de overheersende kledingstijl in Algerije, tot norm geworden na de periode van islamitisch terrorisme begin jaren negentig.

‘Maar zowel in de auto als in parken liggen er altijd twee vijanden op de loer: de politie en dieven,’ vertelt Moerad, die we op een laan in het Ben Aknoenpark tegenkomen. ‘Als de politie je snapt, riskeer je de gevangenis of, erger voor het meisje, een agent kan haar vader bellen op om haar te komen halen.’ Ook stikt het van de dieven: ‘Ze zetten je een mes op de keel, plukken je kaal, zitten aan je vriendin en weten heel goed dat je nooit aangifte tegen ze zult doen.’

Degenen die het zich kunnen veroorloven huren zo nu en dan een hotelkamer. Of liever gezegd, twee, want een tweepersoonskamer krijg je in geen enkel hotel in Algerije zonder trouwboekje. Prostituees zijn voor de meeste jonge mannen te duur; dat is meer iets voor getrouwde mannen. Ook bezoeken veel jongemannen van het platteland op gezette tijden een prostituee. Maar in de seksuele leerschool van de gemiddelde Algerijn spelen ze toch niet echt een rol.

Er bestaan dan ook maar drie officiële bordelen, een in Oran, een Skikda en een in Tindoef. De prostitutie speelt zich vooral af in merkez (een soort tot bordelen getransformeerde villa’s, die in meerdere of mindere mate gedoogd worden, al naar gelang de relatie van de eigenaar met de lokale gezagsdragers), in clubs langs het strand van Oran, Algiers en Béjaïa en in sommige hotels.

“Hoer” is een term die om de haverklap valt in Algerije

‘Jonge Algerijnen zijn seksueel buitengewoon gefrustreerd,’ merkt dr. Hammouda op. ‘Zelfs als ze een seksleven hebben zonder rol voor de vagina blijft het heel beperkt, en het niveau van frustratie is hier veel hoger dan in Europa.’ Een tijdlang konden de verlangens enigszins worden gereguleerd dankzij de opkomst van internet en mobiele telefonie (‘Het paradijs voor afspraakjes!’ noemt de jonge, charmante Dihya uit Béjaïa het enthousiast), maar die magische apparaten hebben ook een keerzijde.

‘In tegenstelling tot wat je zou verwachten, is door de opkomst van internet de frustratie van jongeren er niet minder op geworden, maar juist erger. Ze hebben een beeld gekregen van wat er allemaal mogelijk is, terwijl ze daarvóór geen idee hadden. Maar er zijn tegelijkertijd geen nieuwe mogelijkheden ontstaan om de opgewekte begeerte te bevredigen,’ stelt psychoanalyticus Aït Sidhoum.

In het Algerije van 2014 brengen jonge Algerijnen hun tijd vooral door in ‘cyberspace’. In elke stad en in elk dorp zijn er spaarzaam ingerichte ruimtes te vinden met daarin een twintigtal computers, met het scherm naar de muur toe gericht. Ze ademen triestheid, niemand praat er met elkaar. In plaats daarvan is men ‘in gesprek’ met – vaak onbekende – ‘vrienden’, die ze via Facebook, Skype of chatruimtes hebben opgeduikeld. Of anders worden er wel ongezien een paar nieuwe pornofilmpjes gedownload. Ook zijn er steeds meer locaties die wifi aanbieden, wat jongeren in staat stelt overdag of ’s avonds een paar uur het huis te ontvluchten.

Een van de meest in het oog springende gevolgen van de oplopende frustratie is de agressie waarmee jonge mannen in drukke straten van de grote steden meisjes nakijken of hen aanspreken. Nordine en Bachir, twee leerling-loodgieters van 22 en 23 jaar, hangen rond onder de arcades van Larbi Ben M’Hidi, de belangrijkste winkelstraat van Oran.

Er lopen twee ‘normaal’ geklede meisjes voorbij, het hoofd bedekt met een hijab en de lichaamsvormen verhuld onder meerdere lagen: een jurk, een trui en een djellaba. Onmiddellijk beginnen de twee jongemannen hen in grove bewoordingen lastig te vallen. Wanneer ze geen antwoord krijgen, wordt het tweetal voor ‘hoer’ uitgemaakt.

Het is een term die om de haverklap valt in Algerije, niet alleen in de zin van ‘prostituee’, maar eerder in die van ‘gemakkelijke vrouw’. Ketlouma Aguis geeft daar de volgende uitleg aan: ‘Het woord “hoer” [qahaba in het Arabisch] wordt gebruikt voor elke vrouw die zich niet conformeert aan de sociale normen, al is het maar een klein beetje. Dat kan binnenshuis zijn (weigeren het huishouden te doen of te koken) of buitenshuis, door middel van kleding, sigaretten, manier van lopen of het zich op bepaalde tijdstippen op bepaalde plekken bevinden.

Zodra een vrouw een van die vele niet-seksuele normen overschrijdt, wordt ervan uitgegaan dat zij ook de seksuele normen wel zal overschrijden zodra de situatie zich voordoet.’ Meerdere jonge mannen die we spreken noemen desgevraagd dochters van naar Frankrijk geëmigreerde Algerijnen ‘hoeren’. ‘Tuurlijk’, zegt Mokhtar uit Oran, die het ‘obscurantisme’ van de Algerijnse maatschappij te lijf zegt te willen gaan. ‘Ze gaan uit wanneer ze maar willen, doen geen hoofddoek om, ze roken, kussen hun vriend midden op straat. Dus zijn het hoeren.’

Voetbal en relletjes als uitlaatklep

‘De seksuele frustratie gaat samen met een sterke mate van latente agressie,’ vertelt klinisch psychologe Nalia Hamiche van het Bab El-Oued-ziekenhuis in Algiers. ‘De geschiedenis van Algerije is een aaneenschakeling van gewelddadige trauma’s, die nooit goed verwerkt zijn: de koloniale overheersing, de bevrijdingsoorlog en daarna de burgeroorlog van de jaren negentig. Door al die geweldstrauma’s, met daarbij opgeteld de seksuele frustraties, hebben Algerijnen hun driften niet goed onder controle. Jongens staan op straat constant op de loer, klaar voor de aanval.’

In elke stad zijn er wel plaatsen – de meeste eigenlijk – waar een ongeschreven wet het vrouwen verbiedt om zich er na een bepaald tijdstip te wagen, meestal na zonsondergang. ‘En wee degene die zich daar niet aan houdt: dan loopt ze de kans om seksueel belaagd te worden!’ Veel van de vrouwen die we spreken zijn meermaals betast, sommigen zelfs verkracht. ‘In mijn praktijk in het ziekenhuis kom ik veel gevallen van pedofilie en incest tegen,’ vertelt Nalia Hamiche. ‘Binnen het gezin, op school, in de moskee, enzovoorts. En de slachtoffers zwijgen erover, want er wordt toch niet naar hen geluisterd.’

Met dit seksuele leven van de Algerijnse jeugd in het achterhoofd worden veel sociale en politieke verschijnselen opeens begrijpelijker. ‘Seksuele onvolwassenheid en financiële afhankelijkheid, het is allemaal met elkaar verbonden,’ oppert psychologe Hamiche. ‘Door de oliegelden bevindt de jeugd zich in een positie van totale afhankelijkheid ten opzichte van de staat.

Jongeren hoeven niet echt te werken, de regering biedt voorzieningen waardoor ze toch altijd wel wat geld ontvangen, zonder er iets voor te hoeven te doen. Die situatie van afhankelijkheid zie je ook terug in de familiekring. Het recht van kinderen op seksuele en politieke autonomie wordt tot aan hun dertigste, vijfendertigste of zelfs veertigste niet erkend.’

Onze politici willen niet begrijpen hoe gevaarlijk al die spanning is

Het grootste deel van de jongeren heeft nooit gestemd. Ze ‘walgen’ ervan dat hun elke mogelijkheid tot sociale of politieke activiteit ontzegd wordt. Wat blijft er dan nog over? Een voetbalavondje, of anders een incidentele rel in de stad. Elke dag, behalve vrijdag, gaan er wel ergens in het land mannen schreeuwend de straat op, hitsen de buren op, steken autobanden en prullenbakken in de fik, bijvoorbeeld omdat het water in hun buurt is afgesloten, de gasaansluiting op zich laat wachten, beloftes van renovatie niet worden nageleefd of het vuilnis niet wordt opgehaald. En daarna gaan ze gelaten weer naar huis.

Volgens Aït Sidhoum vormen ‘deze relletjes een uitlaatklep om met de opgelopen spanningen om te gaan. Maar tegelijk is het onvoldoende om de beangstigend hoog opgelopen spanningen te kanaliseren. En onze politici willen maar niet begrijpen wat een gevaarlijke tijdbom al die spanning toch is.’

Het voetbal en de uitbarstingen van uitzinnige vreugde na een overwinning van het nationale elftal op het WK fungeren ook als bliksemafleider. Hamiche vermoedt dat ‘voetbalstadions en de straat na een overwinning tot ruimtes worden waar mannen de melancholie te lijf gaan. Door zo te keer te gaan, creëren zij de illusie dat ze leven.’

Maar zulke gelegenheden om zich uit te leven bieden zich maar zelden aan. Dan resteert alleen nog de droom om naar Frankrijk te verhuizen (het Franse consulaat kreeg in 2013 een half miljoen visa-aanvragen te verwerken, op een inwoneraantal van 38 miljoen), het eigen leven te wagen op zee om zo zelf Europa te bereiken, of in Syrië op jihad te gaan. Zelfmoordcijfers schijnen recordhoogten te bereiken, maar ook daarover geeft de staat geen gegevens vrij.

Seksuele blokkades nestelen zich ook op plekken waar je ze het minst zou verwachten. De 34-jarige journalist en activist Mohand is lid van Barakat, een kortgeleden opgericht platform van de meest uitgesproken militanten van het land. Guitig vertelt hij: ‘Wanneer er militanten bij mij thuis komen, stuur ik mijn vrouw naar haar familie in Kabylië.’

Waarom? ‘Ach, ziet u, we drinken, we roken, ze zou zich maar slecht op haar gemak voelen.’ Politicologe Naoual Belakhdar, die aan een Berlijnse universiteit onderzoek doet naar Algerijnse sociale bewegingen, vat het als volgt samen: ‘Pas wanneer je in Algerije demonstranten met hun vriendin, zus of moeder de straat op ziet gaan, zul je merken dat er echt iets veranderd is.’

Auteur: Pierre Daum
Vertaler: Valentijn van Dijk

Le Monde diplomatique
Frankrijk, maandblad, oplage 300.000
‘Le Diplo’ heeft een linkse blik op de internationale politiek en cultuur. Kritisch op de wereldwijde effecten van het neoliberalisme. Met tien buitenlandse edities komt het lezersaantal op 1 miljoen.

Dit artikel van verscheen eerder in Le Monde Diplomatique.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.