• 360 Magazine
  • Selectie van de week
  • Het mysterieuze fortuin van een vrouw uit het gevolg van Poetin en Lavrov

Het mysterieuze fortuin van een vrouw uit het gevolg van Poetin en Lavrov

© YouTube
360 Magazine | Amsterdam | 23 september 2021

OCCRP, het internationale onderzoeksjournalistieke platform naar georganiseerde misdaad en corruptie, deed onderzoek naar een anonieme vrouw uit de zeer naaste omgeving van Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, en bracht haar mysterieuze miljoenenbezit in kaart.

De vrouw sprong voor het eerst in het oog tijdens een bijzondere bijeenkomst waarbij behalve Sergej Lavrov ook Vladimir Poetin aanwezig was, aldus OCCRP.

‘Uwe Heiligheid! Lieve vrienden! Ik heb meer dan ooit zin om vandaag te spreken’, sprak Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, op 8 december 2014. “Omdat het niet om werk gaat, maar om een oproep vanuit het hart.” Staande bij het altaar, omringd door priesters in met goud versierde gewaden, sprak Lavrov patriarch Kirill en andere kerk- en lekenfunctionarissen toe tijdens een uitgebreide inwijdingsceremonie‘, aldus het artikel van Roman Anin, Dmitri Velikovski en Roman Romanovski.

Lavrov sprak in de kerk van St. Sergius van Radonezj, in de buurt van het oude tsaristische landgoed van Tsarskoe Selo, die was herbouwd na verwoestingen in het Sovjettijdperk. Lavrov, die zelden veel emotie toont in zijn openbare optredens, zei ontroerd te zijn dat hij was gevraagd om de raad van toezicht van de kerk te mogen gaan leiden.

Tijdens hun bezoek werden Lavrov en Poetin vergezeld van een onbekende vrouw, gekleed in een zwarte mantel en een witte sjaal

Ook president Vladimir Poetin was aanwezig. De Russische leider kreeg een rondleiding door de kerk, vergezeld van Lavrov, de patriarch, en een vertegenwoordiger van het kerkmuseum, en bewonderde een uniform gedragen door keizer Nicolaas II en andere historische voorwerpen. Dat was allemaal niet zo uitzonderlijk, maar een YouTube-video van het evenement, geplaatst door de Russisch-orthodoxe kerk, onthult een opmerkelijk detail dat de interesse van journalisten wekte. 

Tijdens hun bezoek werden Lavrov en Poetin vergezeld van een onbekende vrouw, gekleed in een zwarte mantel en een witte sjaal. Haar identiteit werd niet veel later onthuld toen de patriarch haar een onderscheiding uitreikte voor haar hulp bij het herstel van de kerk.

De vrouw werd door een geestelijke aangekondigd als ‘Svetlana Aleksandrovna Poljakova, medewerker van het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Russische Federatie’, en zij werd onderscheiden ‘met de Orde van de Russisch-orthodoxe kerk van St. Euphrosyne, Groothertogin van Moskou’. 

Deze Svetlana Poljakova is, zo blijkt uit het onderzoek door OCCRP, niet zomaar een medewerker van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Lavrov en Polyakova

Poljakova heeft al jarenlang, aldus een bron die dicht bij een ambtenaar van het ministerie staat, een zeer nauwe relatie met Lavrov. Verslaggevers ontdekten dat ze, naast haar aanwezigheid in de kerk van St. Sergius, ook met Lavrov naar Sotsji en Sint-Petersburg is gereisd. Ze verschijnt zelfs onder zijn achternaam in adresboeken van mobiele telefoons.

Ze bezit daarnaast aanzienlijke activa, die voor een ‘gewone’ medewerker van het ministerie van Buitenlandse Zaken vrijwel zeker niet zijn weggelegd. Uit verschillende eigendomspapieren blijkt dat zij en haar familie onroerend goed bezitten in Rusland en Groot-Brittannië, met een totale waarde van ongeveer 1 miljard roebel, zo’n 11,5 miljoen euro. 

De decennialange diplomatieke carrière van Sergej Lavrov begon in de vroege jaren zeventig, toen hij op de Sovjet-ambassade in Sri Lanka werkzaam was. Tussen 1994 en 2004 leidde hij de permanente missie van Rusland bij de Verenigde Naties. Daarna werd hij benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken, een functie die hij na zventien jaar nog steeds bekleed.

De 71-jarige Lavrov staat bekend om zijn harde en meedogenloze promotie van de belangen van de Russische regering op het wereldtoneel en hij is een van de populairste en langst dienende ministers van het land. Hondstrouw aan Poetin dus.

De inwijdingsceremonie.

Om die reden vroeg de Russische president hem dan ook te figureren op de lijst van de regerende partij Verenigd Rusland voor de Doema-verkiezingen die van 17 tot 19 september werden gehouden. Bij de aanvaarding van zijn kandidatuur eerder dit jaar zei Lavrov: ‘Ik beschouw dit aanbod van de president als een eer.’

De verkiezingen werden geheel volgens verwachting, te midden van een stroom aan berichten over verkiezingsfraude, met 50 procent van de stemmen gewonnen door Poetins partij. 

Lavrov is getrouwd en heeft een dochter. Uit zijn jaarlijkse inkomensverklaringen, die hij als topfunctionaris moet indienen, blijkt dat het paar de afgelopen vijf jaar jaarlijks tussen de zes en tien miljoen roebel, tussen de 85.000 en 115.000 euro, verdiende.

The Insider, een onafhankelijk nieuwskanaal dat door de Russische regering eerder dit jaar tot ‘buitenlandse agent’ werd verklaard, berichtte dat de minister van Buitenlandse Zaken onroerend goed bezit ter waarde van meer dan 600 miljoen roebel, zo’n 7 miljoen euro, hetgeen moeilijk valt te rijmen het inkomen dat door hem is opgegeven.

Invloed

Maar zijn bezittingen verbleken als ze worden vergeleken met de eigendommen in het bezit van zijn metgezel, BuZa-‘medewerker’ Svetlana Poljakova, waarvan de journalisten van OCCRP nu het doopceel hebben gelicht. Volgens IStories, de Russische partner van OCCRP, dat met de bron van BuZa sprak over haar hechte en langdurige relatie met Lavrov, heeft Poljakova inmiddels aanzienlijke invloed op het ministerie.

Lange tijd konden verslaggevers Poljakova nog steeds niet identificeren omdat ze haar patroniem, haar achternaam van vaderskant, niet wisten, totdat die werd onthuld op de YouTube-video van de inwijdingsceremonie. Het feit dat Poljakova rondliep in de kerk met de elitegroep van Lavrov en Poetin, suggereert dat ze een speciale status heeft. Om bij dergelijke gelegenheden dichtbij de president te mogen verschijnen, vereist vele stadia en stappen van goedkeuring.

Met haar volledige naam konden verslaggevers ook het telefoonnummer van Poljakova opsporen. Vervolgens gebruikten ze een app die telefoonnummers koppelt aan namen in contactlijsten op mobiele telefoons, en ze ontdekten dat ze bij verschillende mensen vermeldt stond als ‘Svetlana Lavrova’ of ‘Lavrova Svetlana’, hoewel ze nooit officieel de achternaam van de minister heeft gehad. Een check bevestigde de betrouwbaarheid van de app: alvorens het telefoonnummer van Poljakova te controleren, controleerden verslaggevers hun eigen nummer en de app toonde hun mobiele nummers in de telefoonboeken van anderen met de juiste voor- en achternamen.

Verder bewijs van de relatie tussen Lavrov en Poljakova komt van een bron die toegang heeft tot een database met vluchtgegevens. Daaruit blijkt dat Poljakova minstens drie keer met Lavrov reisde: één keer van Moskou naar Sotsji en één keer van Moskou naar Sint-Petersburg en terug. 

Verslaggevers van IStories vergeleken de betrouwbaarheid van deze database op dezelfde manier als die van de telefoonapp, door informatie over eigen vluchten, data, routes en reisgenoten te controleren. Die informatie was correct maar niet uitputtend, dus mogelijk deelde Poljakova meer vluchten met Lavrov dan uit de database blijkt.

Bescheiden bedrijven, onbescheiden rijkdom

Naast haar werk bij het ministerie van Buitenlandse Zaken blijkt Poljakova verschillende andere bronnen van inkomsten te hebben gehad. Uit zakelijke gegevens blijkt dat ze tot 2012 mede-eigenaar was van Consul, een restaurant in de diplomatieke academie van het ministerie van Buitenlandse Zaken in het centrum van Moskou.

Het restaurant kreeg staatscontracten om maaltijden te verstrekken aan studenten, docenten en bezoekende buitenlandse diplomaten. Maar volgens de financiële gegevens was het bedrijf niet bijzonder winstgevend. In de vijf jaar tussen 2015 en 2020 bedroeg de totale omzet slechts 120 miljoen roebel (1,36 miljoen euro).

Poljakova had verschillende andere bedrijven die vermeld stonden als restaurantbedrijven, maar ook die leverden volgens financiële rapporten geen hoge inkomsten op. Desondanks bezit ze volgens Russische eigendomsgegevens onroerend goed met een geschatte waarde van ongeveer 1 miljard roebel. 

Daaronder bevindt zich een appartement van 260 vierkante meter in een wooncomplex in het centrum van Moskou genaamd Pretsjistenka 13, gelegen in het zogenaamde ‘Gouden Mijl’-gebied, waar enkele van de duurste appartementen van de stad zijn gevestigd. Tot de bewoners van Pretsjistenka 13 behoren naar verluidt familieleden van invloedrijke zakenlieden en functionarissen, evenals Leonid Michelson, een van de rijkste mensen van Rusland. Een appartement met bijna dezelfde grootte als dat van Poljakova in hetzelfde gebouw, staat momenteel te koop voor meer dan 700 miljoen roebel, ruim 8 miljoen euro.

In de badplaats Sotsji bezit Poljakova ook een appartement in een gebouw voor de elite ter waarde van ongeveer 50 miljoen roebel (580.000 euro) en in een dorp in de buurt van Moskou is ze eigenaresse van een huis met een waarde van ongeveer 57 miljoen roebel (660.000 euro).

IStories beschikt ook over een document waaruit blijkt dat de familie van Poljakova een vloot luxe auto’s bezit. Zij en haar moeder bezitten drie peperdure Mercedes-Benz-voertuigen ter waarde van in totaal ongeveer 40 miljoen roebel (464.000 euro), evenals een Porsche. Poljakova bezat tot 2016 ook een Bentley.

En dan is er nog het opmerkelijke bezit van haar 26-jarige dochter Polina, die studeerde aan de Imperial College Business School in Londen. Polina is eigenaar van het bedrijf PPK Investments Ltd, dat staat geregistreerd op een adres in Kensington, een van de duurste wijken van de Britse hoofdstad. De hoofdactiviteit van het bedrijf is aankoop en verkoop van onroerend goed.

In 2016 huurde Polina voor 999 jaar een appartement in datzelfde gebouw, een veel voorkomende vorm van indirect vastgoedbezit in het Verenigd Koninkrijk. Ze betaalde 4,4 miljoen Britse ponden (5,15 miljoen euro) voor de huurovereenkomst. Op dat moment was ze net eenentwintig jaar oud.

Nadat ze al deze gegevens boven water hadden gekregen resteerde voor de journalisten van OCCRP de vraag: hoe komt Poljakova en haar familie aan dit miljoenenbezit? Noch Poljakova, noch het ministerie van Buitenlandse Zaken wilde reageren op verzoeken van de journalisten om commentaar.

Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 is jarig en trakteert!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg 3 maanden gratis toegang tot 360 online.