• Weixin (WeChat)
  • Azië
  • Chinese Alliantie van Ridders neemt het op voor maaltijdbezorgers

Chinese Alliantie van Ridders neemt het op voor maaltijdbezorgers

© ANP / EPA / WU HONG
Weixin (WeChat) | Shenzhen | Li Tangzhe | 20 januari 2021

Bezorgers in China draaiden al overuren, maar door de coronacrisis is de druk nog hoger geworden. Bij gebrek aan sociale zekerheid creëren medewerkers nu zelf onlinenetwerken om juridische informatie en dagelijkse tips uit te wisselen.

De covid-19-epidemie die begin 2020 uitbrak, heeft ons land op de proef gesteld. De strenge lockdowns die in alle regio’s werden opgelegd, hebben menselijk contact tot een minimum beperkt. Maar om het bewoners mogelijk te maken te voldoen aan de richtlijnen van de overheid en zichzelf te beschermen tegen ziekte, moesten koeriers en scooterbezorgers grotere risico’s nemen en harder werken. Alleen op die manier konden ze de essentiële dagelijkse producten die de bevolking nodig heeft garanderen. Ongeveer 700.000 [van de miljoenen] koeriers bleven in het hele land werkzaam om het leven voor anderen gemakkelijker te maken.

Wat betekent het om deel uit te maken van dit ‘grote leger’? Wie is zich werkelijk bewust van de onzekerheid van een dergelijk beroep? Om daarachter te komen, volgden we een dag lang twee bezorgers en luisterden naar hun verhalen.

Algoritmen

Fang Zhilong is een van hen. Hij komt uit de provincie Anhui [in het oosten van China], die hij op zeventienjarige leeftijd verliet. Hij had verschillende baantjes, totdat hij naar Shanghai kwam en bezorger werd.

Als bezorger ben je verwikkeld in een strijd tegen de klok waarin elke seconde telt, zegt Zhilong. Wie controleert en organiseert je werk? Niet de directeur of manager, maar een computerprogramma dat op algoritmen is gebaseerd en automatisch leveringsbonnen rondstuurt.

De IT-platforms brengen maaltijdbezorgers automatisch de geoptimaliseerde deadlines die ze hebben berekend, waarbij rekening wordt gehouden met de snelheid van het personeel en de route. Maar er wordt geen rekening gehouden met het weer of de situatie op de weg, of met de snelheid waarmee de gerechten door de restaurants worden bereid, die de duur van de bezorging aanzienlijk kunnen verlengen.

Erger nog, de punctualiteit van de bezorgers bepaalt hun vergoeding. In het ergste geval kan dit ertoe leiden dat ze geen opdrachten meer krijgen. Algoritmen die gebruikmaken van kunstmatige intelligentie controleren voortdurend de route, de verplaatsingssnelheid en de kwaliteit van dienstverlening van de werknemers. Dit werk biedt dus geenszins de vrijheid, flexibiliteit en hoge vergoedingen die hun bij de onlinewerving in het vooruitzicht worden gesteld.

Evalueren

Bezorgers worden gerekruteerd met de belofte dat ze zelf hun schema kunnen indelen, maar in werkelijkheid zijn ze verplicht de controletool te downloaden en moeten ze dus voldoen aan de eisen van het algoritme. Het is dan ook niet moeilijk te begrijpen waarom koeriers onderweg zo veel haast hebben: ze kunnen zich de gevolgen van een slechte stiptheidsscore simpelweg niet veroorloven.

Ook consumenten dragen bij aan het toezicht, door bezorgers te evalueren. Een slechte beoordeling kan een inhouding van 20 yuan [2 euro 50] betekenen; een klacht kan leiden tot verlies van enkele honderden yuan. Bezorgers doen dus hun uiterste best om de negatieve feedback van klanten over gemiste levertijden te vermijden. Die druk is zo groot dat in het contact met vervelende klanten soms vrijwel al hun waardigheid verloren gaat.

Om te voorkomen dat bezorgers een bestelling als afgeleverd rapporteren voordat deze daadwerkelijk bezorgd is, bieden bezorgbedrijven zoals Meituan een track-optie op hun platform aan. In het geval van overtreding van de voorschriften krijgen koeriers een boete van 500 yuan [64 euro].

Twee categorieën

Bij Meituan zijn de bezorgers op te delen in twee categorieën: gespecialiseerde koeriers en zelfstandige bezorgers. De eersten zijn volwaardige werknemers, die, afhankelijk van de wijk, een basissalaris ontvangen van 2000-3000 yuan [250-380 euro] voor 450 tot 600 leveringen per maand. Ze krijgen ook premies, onder meer voor warm of slecht weer (deze worden echter vaak onder verschillende voorwendselen ingehouden) en verzekeringen. Ze bezorgen vaak in een afgebakend gebied en leggen dus minder grote afstanden af dan zelfstandige koeriers. Ze ontvangen bestellingen automatisch via het computersysteem, in tegenstelling tot de oproepkoeriers, die vouchers handmatig moeten verwerken, wat in het begin nog best lastig is.

Het platform dwingt zelfstandige scooterkoeriers verder om een ​​ongevallenverzekering af te sluiten van 3 yuan [38 cent] per dag. Geen van hen heeft volledige sociale zekerheid, en slechts weinigen hebben een arbeidsovereenkomst (dit is meestal een contract dat wordt gesloten met het agentschap, in plaats van met het bedrijf zelf). Scooterbezorgers kunnen daarom niet terugvallen op de regels van de arbeidswet die op hun beroep van toepassing zijn, en dragen de meeste risico’s die aan hun beroep verbonden zijn zelf.

Wie zijn de bezorgers?

Volgens een rapport uit 2018 van het platform Meituan, de grootste bezorgdienst in China, is 75 procent van de koeriers afkomstig uit landelijke regio’s, vaak uit de provincies Henan, Anhui, Sichuan, Jiangsu of Guangdong. De meesten zijn jong – 82 procent van hen is geboren in de jaren tachtig en negentig – en bijna de helft van de bezorgers woont al ruim negen jaar op plek waar ze werken. 90 procent van de scooterkoeriers is man, slechts 10 procent is vrouw.

De conclusie van het rapport over dit snelgroeiende beroep in China: het wordt doorgaans uitgeoefend door jonge mannen van het platteland die carrière willen maken in de grote steden waar ze komen te wonen.

In de eerste helft van 2020 publiceerde Meituan zijn cijfers, waaruit blijkt dat in China 3 miljoen scooterkoeriers voor hen werkzaam zijn. Ze vormen de hoeksteen van de markt voor afhaalmaaltijden, die jaarlijks bijna 300 miljard yuan [38,5 miljard euro] aan omzet genereert, oftewel bijna de helft van de nationale afhaalmarkt.

Alliantie van Ridders

Guo Yongqiang werd geboren in de provincie Gansu [in het noordwesten van China]. Op vijftienjarige leeftijd verliet hij samen met zijn twee jaar oudere broer zijn geboorteplaats om elders werk te zoeken. Ze begonnen in de restaurantbusiness in Shanghai, tot Yongqiang op zijn achttiende bezorger werd. Hij werkt nu overdag als bewaker en bezorgt in zijn overige tijd voor Meituan. Hij is ook de woordvoerder in Shanghai van de WeChat-groep van de ‘Alliantie van Ridders van het Bezorgen van Maaltijden’ (Waisong Jianghu Qishi Lianmeng), die ongeveer honderd leden heeft.

Tijdgebrek en uitputting zijn verschijnselen die jonge koeriers aanzienlijk vertragen in hun sociale vooruitgang naar volwassenheid

Tijdgebrek en uitputting zijn verschijnselen die jonge koeriers aanzienlijk vertragen in hun sociale vooruitgang naar volwassenheid, zegt Yongqiang. Zonder enige garantie op vooruitgang in hun professionele carrière en met zeer beperkte mogelijkheden voor salarisverhogingen worden ze gedwongen om op een houtje te bijten. Als ze genoeg geld opzij hebben gezet, gaan ze meestal terug naar hun geboorteplaats, kopen een huis, trouwen en krijgen kinderen.

Omdat de platforms hun niet toestaan om vakbonden te vormen, gebruiken koeriers het internet om bewegingen te mobiliseren en te lanceren. Lukt het de Alliantie van Ridders om meer solidariteit te creëren en hun eisen te ingewilligd te krijgen?

© Unsplash

Fang Zhilong maakte op WeChat het openbare account aan voor scooterkoeriers uit het district Lujiazui in Shanghai. Daarop zijn goede adressen te vinden voor het huren van elektrische scooters en lithiumbatterijen tegen aantrekkelijke prijzen, andere handige winkels en de locatie van oplaadpunten. Daarnaast vind je er praktische informatie over kleding, eten, accommodatie en aanbiedingen voor deeltijdbanen.

Het meest trots is Zhilong op de deal die hij tot stand heeft gebracht met de scooterverhuurdienst in een foodcourt in Lujiazui. Hij onderhandelde de prijs van 14 of 15 yuan naar beneden tot 10 tot 12 yuan, zodat bezorgers maandelijks veel geld kunnen besparen en tegelijkertijd lokale handelaren ondersteunen die te maken hebben met een klantendaling als gevolg van de epidemie.

Binnen de gemeenschap heerst een sfeer van solidariteit. Wanneer een van de leden in de problemen komt met bijvoorbeeld het op tijd bezorgen van een maaltijd, of tegen andere moeilijkheden aanloopt in het dagelijks leven, schieten de anderen te hulp. Iedereen weet hoe zwaar het is om zonder deze steun in de grote stad de kost te verdienen.

Scooterridders

De Alliantie van Ridders is opgericht door een bezorger uit Beijing, die erop gebrand is zijn medemensen te verenigen en hun zaak te verdedigen. Elke dag publiceert hij video’s over de problemen waarmee de ‘scooterridders’ in hun dagelijks leven of op hun werk te maken krijgen.

‘Wij zijn ons er terdege van bewust dat we door ons te verenigen onze stem kunnen laten horen. Maar veel mensen geven er niets om en besteden hun vrije tijd liever aan TikTok, omdat ze denken dat deze kwestie niemand interesseert,’ zegt Fang Zhilong.

De nieuwe mini-app die in het voorjaar online werd gezet door de Alliantie van de Ridders, maakt het mogelijk bezorgers te ontzien als ze in de problemen komen door schade na een ongeval. Hij biedt verschillende functionaliteiten: een discussieforum waarop koeriers live kunnen chatten, een reparatiedienst waarmee je snel de dichtstbijzijnde scootergarage kunt vinden, rubrieksadvertenties voor gebruikte onderdelen en informatie om onderlinge hulp tussen koeriers te gemakkelijker te maken.

Bovendien moedigt de app bezorgers van wie de rechten worden geschonden aan om op ‘Juridisch probleem’ te klikken en wordt financiële hulp geboden als het inderdaad op een zaak aankomt. Alles wijst erop dat de tussenkomst van arbeidsrechtspecialisten kan bijdragen aan het verbeteren van de ongunstige positie waarin bezorgers zich bevinden.

Toenemende onzekerheid

Half september demonstreerden koeriers van Meituan in de stad Zhangjiajie, in Hunan, om te protesteren tegen de willekeurige prijsdaling van de ritten, schrijft de Hongkongse site China Labour Bulletin. In China zijn de afgelopen twee jaar ongeveer vijftig van dergelijke protesten geregistreerd.

Nu de onzekerheid door de pandemie alleen maar groter is geworden, heeft Beijing in mei een noodbudget van 559 miljard dollar vrijgegeven. Het grootste gedeelte hiervan ging echter naar ondersteuning van bedrijven en maar heel weinig naar vergoedingen voor ontslagen werknemers, aldus de site.

Tijdens de lockdown maakten veel huishoudens gebruik van hun spaargeld om de crisis het hoofd te bieden, aldus The Diplomat.

Het officiële werkloosheidspercentage onder stadsbewoners is in april gestegen tot 6 procent; 19,3 procent van de jonge afgestudeerden is werkloos, terwijl 2,7 procent van de plattelandsmigranten en 10 procent van de servicemedewerkers hun baan hebben verloren.

Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.