• Nature
  • Reader
  • ‘Indiase onderzoeker moet opstaan tegen pseudowetenschap’

‘Indiase onderzoeker moet opstaan tegen pseudowetenschap’

Nature | Londen | T.V. Padma | 26 januari 2018

Een workshop over astrologie aan het Indian Istitute of Science? 
Voor veel Indiase wetenschappers was daarmee de maat vol: 
‘We moeten onze manier van denken actiever uitdragen.’

Een vooraanstaand Indiase pressiegroep roept onderzoekers uit dat land op om zich uit te spreken tegen pseudowetenschap. Volgens de groep heeft die de afgelopen jaren in India vaste voet aan de grond gekregen, onder andere dankzij steun van diensten van de Indiase overheid. De non-profitorganisatie Breakthrough Science Society (BSS) deed deze oproep nadat leden van een alumnivereniging van het Indian Institute of Science (IISc) onlangs 
aan deze prestigieuze instelling een workshop over astrologie wilden organiseren. Na felle reacties van wetenschappers werd de bijeenkomst geannuleerd. Volgens algemeen secretaris Soumitro Banerjee van de BSS zou het ‘schadelijk voor de Indiase wetenschap’ zijn als onderzoekers zich niet in kwesties als deze zouden uitspreken. ‘De Indiase wetenschappelijke gemeenschap moet proactief een wetenschappelijke manier van denken uitdragen’, aldus Banerjee, een natuurkundige van het Indian Institute of Science Education and Research in Calcutta.

Twee dagen voordat de alumnivereniging de workshop annuleerde, hadden tientallen wetenschappers een brief aan IISc-directeur Anurag Kumar ondertekend waarin zij bezwaar tegen de workshop maakten. De directeur en het IISc waren zelf niet bij de organisatie van de workshop betrokken.

‘Ik vind het erg lastig om te beslissen of wij er als wetenschappers alleen kritiek op moeten leveren of ook moeten meewerken aan een oplossing’

De president van de alumnivereniging, informaticus Muthya Ravindra, vertelt dat de door een van de leden georganiseerde bijeenkomst nog onderwerp van gesprek was, toen er ‘door miscommunicatie’ al wervende e-mails over uitgestuurd werden.

Hij zegt dat veel mensen ondanks aanhoudende wetenschappelijke kritiek toch blijven geloven in astrologie en op zoek gaan naar astrologisch advies in kranten, tijdschriften en op televisie. Hij weet niet in hoeverre wetenschappers aan voorlichting zouden moeten doen over de mogelijke gevaren van deze praktijken. ‘Ik vind het erg lastig om te beslissen of wij er als wetenschappers alleen kritiek op moeten leveren of ook moeten meewerken aan een oplossing,’ zegt hij. De regerende conservatieve Bharatiya Janata-partij (BJP) is er voorstander van om astrologie een plek aan de universiteit te geven. In 2001 besloot wetenschapsminister Murli Manohar Joshi van een door de BJP geleide coalitieregering om universiteiten toe te staan colleges astrologie in het curriculum 
op te nemen. Bij de organisatie van de door de IISc-alumnivereniging geplande astrologieworkshop speelde de Indiase regering en het ministerie van Wetenschap echter geen rol. Indiase wetenschappers maken zich al langer zorgen over de het anti-wetenschappelijke beleid van de regering van hun land; 
uit angst om hun baan te verliezen laten zij zich er alleen zelden publiekelijk over uit. De Breakthrough Science Society, die zevenduizend leden telt, organiseerde in augustus jl. een mars voor de wetenschap door zo’n veertig Indiase steden, uit protest tegen regeringssteun voor niet wetenschappelijk onderbouwde ideeën. Volgens Banerjee gaat het onder andere om plannen van de regering een nationaal onderzoeksprogramma op te zetten, gericht op de vermeende heilzame effecten van vijf runderproducten, panchgavya genaamd.

Weerlegbaarheid

Voorstanders van het onderzoek beschouwen zulke producten als een waardevol onderdeel van de enorme traditionele kennis van India, maar critici zien deze onbewezen theorieën als pseudowetenschap. Het bezingen van de heilzame werking van runderproducten is volgens hen deel van een bredere politieke agenda van hindoes, voor wie de koe een heilig dier is.

Ook vinden ze dat onderzoek naar thema’s als panchgavya op een neutrale manier moet worden uitgevoerd en geen instrument mag zijn om traditionele kennis te bevorderen. Computationeel bioloog Rahul Siddhartan van het Institute of Mathematical Sciences in Chennai vindt dat de regering moet accepteren dat onderzoek naar traditionele hypothesen over vermeende gezondheidseffecten deze hypothesen mogelijk onderuit kan halen. ‘Weerlegbaarheid is de essentie van de wetenschap,’ zegt hij.

Auteur: T.V. Padma
Vertaler: Valentijn van Dijk

Nature
Verenigd Koninkrijk, weekblad, oplage 53.000

Sinds 1869 heeft dit natuurwetenschappelijke tijdschrift een enorme prestige opgebouwd. Opgericht door amateurastronoom Norman Lockyer ontwikkelde Nature zich van een eenvoudige publicatie voor amateurwetenschappers tot een van de meest gerenommeerde wetenschappelijke tijdschriften.

Dit artikel van T.V. Padma verscheen eerder in Nature.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 is jarig en trakteert!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg 3 maanden gratis toegang tot 360 online.