• Live Mint
  • Politiek
  • Kinderkledingfabrikant runt Indiaas dorp

Kinderkledingfabrikant runt Indiaas dorp

Live Mint | Nidheesh M.K. | 18 maart 2020

Een dorp in Kerala verwierp alle politieke partijen en droeg het gezag over aan een zakelijke onderneming. Nu ondervinden ze de terugslag.

Voor een enorme supermarkt aan de periferie van Kochi, in de Indiase deelstaat Kerala, blijft een vrouw even stilstaan om te zeggen dat ze binnen een glimp van de hemel heeft gezien. Even later komt de pastoor van een plaatselijke kerk, Eldo Varghese, naar buiten, Gods lof zingend. Terwijl hij zijn volle boodschappentassen in zijn auto laadt, jubelt hij: ‘Het is net alsof je in een film bent beland.’ Achter de eigenaardige opgetogenheid van deze klanten steekt een ongewone geschiedenis. De supermarkt ligt in het plattelandsdorp Kizhakkambalam, waar zich de afgelopen vijf jaar een stille revolutie heeft voltrokken.

In een race om er in 2020 een dorp van wereldklasse – en een voorbeelddorp van India – van te maken zijn de stoffige praathoeken ingeruild voor strakke, brede wegen, omzoomd door nieuwe, fris geverfde huizen.

Maar volgens sommigen racet het dorp de eenentwintigste eeuw in door een achterwaartse sprong naar de negentiende eeuw. Het heeft feitelijk afstand gedaan van een aantal aspecten van democratie door het bestuur in handen te leggen van een miljardair en het bedrijf dat hij leidt. Dat biedt natuurlijk voordelen. De nieuwe huizen voor de armen bijvoorbeeld zijn gebouwd voor zo’n 1 miljoen roepi [rond de twaalfduizend euro], een betere deal dan wat de lokale of landelijke overheid te bieden heeft. De supermarkten zijn nog zo’n symbool. Terwijl de prijzen van huishoudelijke artikelen in andere delen van het land de pan uitrijzen, kon de vrouw die de winkel als hemel omschreef uien, kokosnoten, olie, vis en kip tegen een onwaarschijnlijke korting van 60 procent van de normale verkoopprijs kopen.

Kinderkledingfabrikant

De man achter deze spotprijzen is Sabu Jacob. Zijn vader, een van de weinige Malayali [etnische minderheidsgroep] die regelmatig op de jaarlijkse Hurun-lijst van miljardairs prijkt, is de oprichter van Jacob Kitex Garments Ltd., begonnen met slechts acht werknemers in een kleine fabriek in Kizhakkambalam maar inmiddels uitgegroeid tot een van ’s werelds grootste kinderkledingfabrikanten met een jaarlijkse omzet van tien miljard roepi [120 miljoen euro]. Het bedrijf levert ook aan wereldmerken als Walmart en Amazon. Nadat Kitex een aantal welzijnsregelingen had opgetuigd, richtte het in 2013 een welzijnstak op, volledig gefinancierd door zijn fondsen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

De naam ‘Twenty20’ moest de ambitie uitdrukken om Kizhakkambalam in 2020 te laten uitgroeien tot een modeldorp van wereldklasse. In 2015 veroverde het bedrijf de macht bij de verkiezingen voor de lokale administratieve eenheid, de gram panchayat Kizhakkambalam. Sindsdien heeft Kitex nagenoeg een monopolie verworven over elk aspect van het openbare leven in het dorp: van het aanleggen van wegen tot de sturing van het electoraat om bij de parlementsverkiezingen op een bepaalde partij te stemmen. Deze hoge vorm van populisme verdrijft politieke principes uit het bestuur, dat wil zeggen: alle politieke principes, behalve die van topman Sabu Jacob, beter bekend als ‘Sir’ of ‘Directeur’ of de man die de supermarkt heeft gebouwd.

1. Nieuwbouwhuizen die te koop staan in Kizhakkambalam; 2. De Twenty20-supermarkt in Kizhakkambalam © Wikiwand
1. Nieuwbouwhuizen die te koop staan in Kizhakkambalam; 2. De Twenty20-supermarkt in Kizhakkambalam © Wikiwand

In zijn bedrijfsutopie zijn wetten kneedbaar, is persoonlijke autonomie doorgaans een luxe en worden traditionele politieke partijen regelmatig vergeleken met vervuilde rivieren. Toch zijn veel inwoners nog steeds gek op het model vanwege alle bijkomstige voordelen, zoals de knalaanbiedingen in de supermarkt. Maar in 2020 wacht het radicale experiment zijn eerste echte test: de lokale verkiezingen komen eraan. En inmiddels klinkt er ook gemor over hoeveel van de nieuwe geasfalteerde openbare wegen zijn verschenen rondom Jacobs bedrijf. Bovendien was de koopjessupermarkt een halfjaar gesloten, zeggen inwoners, nadat het dorp bij de parlementsverkiezingen van vorig jaar Jacobs influisteringen en masse had genegeerd.

En het jaar waarin Kizhakkambalam zijn mijlpaal zou moeten bereiken had meteen al een slechte start toen de voorzitter van de panchayat, K.V. Jacob, op nieuwjaarsdag opstapte. ‘Hij (Sabu Jacob) heeft zich als dictator ontpopt,’ zegt K.V. Jacob, die een van de gezichten van de Twenty20-beweging was. ‘Het bestuur hier druist in tegen alle gevestigde bestuurspraktijken in een democratisch systeem,’ liet hij journalisten bij zijn vertrek op 1 januari weten. ‘Twenty20,’ voegde hij eraan toe, ‘gaat het einde van het jaar niet halen.’

Plattelandsdrama

In een tijd waarin veel van de grote Indiase steden inzetten op publiek-private partnerschappen, roept de kroniek van dit ontvouwende plattelandsdrama veel vragen op. In hoeverre kan bestuur worden geprivatiseerd? Wat zijn de kosten en de baten? En wat gebeurt er wanneer een privébedrijf democratische middelen gebruikt om haar eigen medewerkers aan een openbaar ambt te helpen?

Voorheen was Kizhakkambalam een microkosmos van de Keralese politiek. Sinds de vroege jaren negentig werden bij de dorpsverkiezingen het door de communisten geleide Linkse Democratische Front en het door de Congrespartij geleide Verenigde Democratische front, de twee dominante coalities in de deelstaat, elke vijf jaar opnieuw gekozen. Toen het besef begon te groeien dat traditionele politieke partijen – met hun ijzeren greep op vakbonden en de panchayat – bedrijven de keel snoeren, begonnen ondernemingen als Kitex te zinnen op een uitweg.

Jacob besloot het roer om te gooien. Hij richtte de ngo Twenty20 op, die een ronkende reeks oplossingen beloofde voor een aantal van de prangendste economische, sociale en milieuproblemen van het dorp. Bijna 80 procent van de geschatte 36.000 inwoners werd lid van de organisatie. Ze kregen allemaal een elektronische kaart op basis van hun economische status. Op grond van die indeling, die enkel stoelde op interne onderzoeken van het bedrijf zelf, kregen de kaarthouders verschillende voordelen, variërend van gratis medische zorg tot supermarktaanbiedingen.

Geschenken en gunsten

In 2015 stapte een privébedrijf, misschien wel voor de allereerste keer, letterlijk de Indiase verkiezingsarena binnen. Dat was Kitex. Ondanks een verenigde oppositie sleepten de Twenty20-kandidaten 70 procent van de stemmen binnen, waarmee ze 17 van de 19 panchayatzetels wonnen. Sinds Twenty20 aan de macht is, worden overheidsfunctionarissen en gekozen vertegenwoordigers door de oppositie en de pers regelmatig beticht van het versoepelen van regels ten gunste van Kitex. Zo zijn het bedrijf en de directeur beschuldigd van het overmaken van maandelijkse bedragen aan de gekozen panchayatleden en het paaien van overheidsfunctionarissen met allerhande geschenken en gunsten (onder andere het verstrekken van dagelijkse lunches).

K.V. Jacob, de op een na belangrijkste leider van Twenty20, die onlangs is gestopt, doet ondertussen een boekje open over veel van de vermeende onregelmatigheden. ‘Twenty20 sloeg echt alles,’ zegt de doorgewinterde politicus, die voordat hij deel uitmaakte van Twenty20 vanuit de Congrespartij naar de Communistische Partij van India was overgestapt. ‘Ik ben helemaal klaar met de politiek. Ik sluit me bij geen enkele politieke partij meer aan.’ Naar zijn idee is Twenty20 het symbool geworden van officieel gedoogde corruptie.

Je kunt democratie als principe niet vervangen door iets anders

Ondanks een elektronisch aanbestedingssysteem werden alle bouwcontracten uitgegeven en uitgevoerd door stromannen van Jacob, beweert hij, en de eigendommen van de directeur plukten de vruchten van wegen- en grondwaterprojecten. ‘Hij bekommerde zich niet om wetten,’ zegt K.V. Jacob. ‘Ik geef je een voorbeeld. Voor een wegverbreding moesten bomen worden gekapt. Daar hebben we officieel toestemming van een team van bosbeheerders, dorpsfunctionarissen en milieuactivisten voor nodig. Maar daar wilde Sir niet op wachten. Zijn mannen kwamen gewoon aanzetten met een bulldozer en haalden tien à twintig bomen om. Hij staat boven de wet.’

‘Twenty20 is een experiment dat gedoemd is te mislukken,’ zegt D. Dhanuraj, hoofd van de in Kochi gevestigde denktank Centre for Public Policy Research. ‘Kijk naar Tata Group, dat Jamshedpur als een privégemeente bestuurt maar voor de rechtbank is gesleept omdat de inwoners een gemeentebestuur eisen. Een tijd geleden was er een soortgelijk experiment in Mysore,’ vertelt hij verder, ‘dat is ook mislukt. Je kunt democratie als principe niet vervangen door iets anders. Een schijndemocratie voldoet niet. Je kunt wel stemmen werven door welzijnsregelingen als steekpenningen uit te delen, maar dat werkt maar tot op zekere hoogte.’ De toekomst van een opmerkelijk dorp dat ervan droomt uit te groeien tot een Indiaas modeldorp zit klem tussen deze twee strijdige visies.

Auteur: Nidheesh M.K.

Live Mint
India | dagblad | oplage onbekend

Engelstalige zakenkrant, opgericht in 2017, die samenwerkt met Wall Street Journal. Richt zich op zakenlui, beleidsmakers en politici en heeft een liberale signatuur: de krant onderschrijft de vrije markt en economische liberalisering.

Dit artikel van Nidheesh M.K. verscheen eerder in Live Mint.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.