• Profil
  • Reader
  • Li Ziqi, internetfee met 25 miljoen volgers

Li Ziqi, internetfee met 25 miljoen volgers

Profil | 08 juli 2020

Met haar gestileerde video’s over het leven in een dorpje in Sichuan heeft deze Chinese blogger ook succes in het Westen. Het Russische weekblad Profil onderzocht wat er achter het Youtube-fenomeen schuilgaat.

‘Een subliem kanaal. Een ongelooflijk kalme, harmonieuze sfeer: de natuur, de nevel, de frisse en tintelende lucht. Als ze brood wil bakken maakt ze cement en metselt een oven van bakstenen waarin ze haar deeg laat garen. Wanneer de schemering invalt, is het brood klaar. Helemaal top, geweldige ASMR.’ Zo oordeelt de beroemde Russische designer Artemi Lebedev over de video’s van de Chinese YouTube-ster Li Ziqi.

Het ASMR-gevoel (autonomous sensory meridian response), dat in 2010 zijn opwachting maakte in de Verenigde Staten, is enorm populair in Rusland en de voormalige Sovjetrepublieken. Niet iedereen is bekend met deze vorm van ‘hersenmassage’, die bereikt wordt door fascinerend monotone filmbeelden te combineren met geluidsstimuli als fluisteren, sissen, knarsen of ademen.

Li Ziqi’s korte video’s, van acht tot twaalf minuten, zijn ware kunstwerken. Allemaal vertellen ze een afgerond verhaal over een specifiek thema. De
esthetiek van Li Ziqi is heel anders dan die van de meeste Chinese bloggers. Het zijn geen clips die sensatiezucht aanwakkeren. Li Ziqi streeft precies het tegendeel na. Een pastorale esthetiek met een absoluut tolstojaans karakter.

Assepoester

In zijn essay ‘Wat is kunst?’ (1897) schrijft Lev Tolstoj dat de echte kunstenaar zich altijd voor het leven van de arbeider interesseert. ‘De kunst van de toekomst zal in de eerste plaats volkskunst zijn’, gecreëerd door het volk voor het volk. Li Ziqi wordt gevolgd door 25 miljoen Chinezen, plus de internationale abonnees op haar YouTubekanaal (eind juni 10,9 miljoen). Een indrukwekkende prestatie, die voornamelijk te danken is aan het feit dat haar video’s niet ondertiteld of nagesynchroniseerd hoeven te worden. De schaarse Chinese zinnetjes maken deel uit van het geluidsdecor, zoals het geritsel van bladeren, het ritme van de wasstamper, het sudderen van de olie en een goede geluidsband.

De geschiedenis van Li Ziqi doet denken aan die van Assepoester. Ze is in 1990 geboren in een dorpje in de provincie Sichuan. Het vervolg komt regelrecht uit een sprookje: moeder die haar gezin verlaat, chagrijnige stiefmoeder, vader die overlijdt. Het meisje vlucht naar haar grootouders. Een plattelandsleven dat in het teken staat van hard werken. Het overlijden van de grootvader. De school, die ze op haar veertiende verlaat om in de stad te gaan werken. Ze is beurtelings serveerster, discjockey en zangeres in een club. In 2012 wordt haar geliefde grootmoeder ziek en keert Li Ziqi terug naar het dorp.

Om de kost te verdienen verkoopt ze landbouwproducten, plaatselijke specialiteiten en natuurlijke cosmetica op de online marktplaats Taobao. In 2015 zet ze haar eerste video’s op Meipai, een belangrijk Chinees netwerk voor videobloggers. Dan valt haar bijzondere stijl al op, die het resultaat is van geraffineerde eenvoud en poëtische zeggingskracht. Haar producties, gesigneerd met de hashtag ‘fee’, vallen in de smaak. En niet alleen bij Chinese internetbezoekers.

Er is de Chinese autoriteiten veel aan gelegen om in het buitenland een positief beeld van het land te schetsen. Peking besteedt daar tien miljard dollar per jaar aan, via het netwerk van Confuciusinstituten dat in 2005 is opgericht om het onderwijs van het Chinees in het buitenland te bevorderen. Maar ondanks een groeiende belangstelling voor de Chinese taal en cultuur neemt de populariteit van het land voortdurend af.

Ze is ook verkozen tot ambassadrice van de Communistische Jeugdliga

Soft power

Enkele jaren geleden legde Joseph Nye, de bedenker van het concept ‘soft power’, uit dat China met twee chronische problemen kampt die zijn imago aantasten. Om te beginnen is daar het ideologische staatsapparaat dat het beeld van China naar buiten toe uitdraagt, wat op zichzelf weinig vertrouwen wekt bij het buitenlandse publiek, dat alle informatie die uit China komt als communistische propaganda beschouwt. Daarnaast komt het heftige nationalisme van China over als een bron van verdeeldheid en mogelijke conflicten. In de ogen van de westerse experts schuilt het belangrijkste probleem in het ontbreken van een dialoog met het maatschappelijke middenveld, zodat de rest van de wereld zich geen positief beeld van China kan vormen. In zekere zin hebben ze gelijk. Dat weten de Chinese kameraden al lange tijd.

In 2014 heeft de Communistische Jeugdliga van China een productiehuis gecreëerd en een vijfjarenplan gelanceerd om de sterren van het Chinese internet te ronselen. In 2016 benadrukte president Xi Jinping dat het nodig was ‘te leren praten over ons land, de diverse facetten ervan op een juiste manier uit te dragen en onze invloed in de culturele sfeer te versterken’. In 2018 had de Communistische Jeugdliga honderd beroemde influencers geworven en hen belast met de taak een positief beeld van China in het buitenland te verspreiden. Een van hen was Li Ziqi. Ze is ook verkozen tot ambassadrice van de Communistische Jeugdliga.

Sommige mensen denken dat haar YouTubekanaal een propagandaproject is waar een hele filmploeg achter schuilgaat. Het is in elk geval erg professioneel. Er wordt gebruikgemaakt van speciale apparatuur (waaronder een stabilisator en drones), evenals van geavanceerde montagetechnieken. Sommige scènes bestaan uit één doorlopend shot zonder overgangen. Andere keren wordt timelapse gebruikt om het uitlopen van een jonge spruit of het zich openen van een bloem te tonen. Li Ziqi verzekert dat ze alles zelf doet, van het schrijven van de scenario’s tot de postproductie. Bovendien zegt ze niets anders te tonen dan de gang van zaken in een Chinees dorp, het dagelijks leven van een grootmoeder en haar kleindochter. Op kritiek reageert ze berustend: ‘Wat ik ook zeg, er zullen altijd mensen zijn die me niet geloven.’ Dat is waar. Maar in haar laatste interviews geeft ze toe dat ze assistenten heeft.

Aan de andere kant staat buiten kijf dat ze houdt van alles wat ze op het scherm brengt en dat tot in de puntjes beheerst. Li Ziqi is geen actrice die de rol van een plattelandsschone speelt, maar iemand die bekend is met het boerenleven, en dat niet alleen van horen zeggen. Haar doel is niet het reproduceren van de werkelijkheid maar het creëren van een overtuigende illusie. ‘Ik laat gewoon mijn dromen uitkomen,’ legt ze uit. Bovendien verschijnen de sneden en blaren die haar vingers ontsieren soms in beeld. Alles is volkomen echt. Van bedrog is geen sprake: de waarheid van het leven verschilt van die van de esthetiek. Voor wie het echte leven in een Chinees dorp wil zien zijn er tal van documentairekanalen.

Momenteel is Li Ziqi een van de populairste Chinese internetmerken, met een geschatte waarde van tegen de 300 miljoen dollar. Volgens sommigen krijgt ze meer voor elkaar dan alle Confuciusinstituten bij elkaar. Alleen de video over het bereiden van mie is al meer dan twaalf miljoen keer bekeken. Om die te maken is Li Ziqi twee maanden in de leer gegaan bij een beroepskok. Ze zou daarbij zelfs zijn afgevallen, van 47 tot 40 kilo. In een interview heeft Li Ziqi gezegd: ‘Ik vraag jullie niet het mooi te vinden, maar waardeer in elk geval de inspanning.’

Sergej Soechatsjev

Profil
Rusland | weekblad | oplage 11.000

Opgericht in 1996, behandelt politiek en economisch nieuws voor een publiek van besluitvormers en zakenlieden. Het design doet denken aan het prestigieuze Duitse tijdschrift Der Spiegel, waarmee sinds 2005 wordt samengewerkt.

Abonneer!

https://digitaal.360magazine.nl/admin/modules/magazines/133/articles/2840

Dit artikel van verscheen eerder in Profil.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

En ontvang wekelijks het beste uit de internationale pers in uw mailbox.