• Nikkei Asian Review
  • Politiek
  • Modi’s opruiende afleidingstactieken

Modi’s opruiende afleidingstactieken

Nikkei Asian Review | Tokio | Charukesi Ramadurai | 30 september 2020

Niet de ruim 82.000 covid-doden domineren in India de voorpagina’s, maar een Bollywoodsage en irrelevant (nep)nieuws dat door premier Modi zelf wordt aangewakkerd.

Weer is India een grimmige mijlpaal gepasseerd: het totaal van vijf miljoen covid-19-gevallen, nog geen twee weken nadat het land de vier miljoen had bereikt. Tegelijkertijd kwam het dodental met 1290 nieuwe sterfgevallen, het grootste aantal op één dag tot dan toe, op 82.066 te staan.

Toenemende agressie aan de grens, een groeiend aantal zelfmoorden onder boeren, een ongekend hoge werkloosheid en een instortende economie hebben het gevoel van wanhoop alleen maar groter gemaakt. Maar de Indiase media richtten hun aandacht niet op deze belangrijke onderwerpen: zij lieten zich geheel meeslepen door de zelfmoord van Bollywoodfilmster Sushant Singh Rajput. Inmiddels is daaromheen een totaal ongefundeerde sage ontstaan van moord en manipulatie door zijn vriendin, de 28-jarige actrice Rhea Chakraborty, en hebben de invloedrijkste Indiase nieuwspresentatoren Singhs dood bestempeld tot ‘het grootste verhaal van onze tijd.’

Ondertussen koos premier Narendra Modi het moment waarop India de wereldwijde nummer twee in het aantal covid-19-gevallen werd om een video vrij te geven waarin te zien is hoe hij zijn huispauw voert. Het deed denken aan de legende over de Romeinse keizer Nero die viool speelt terwijl zijn stad afbrandt.

Afleidingstactiek

Het is niet de eerste keer dat Modi zich verschuilt achter sappig maar irrelevant nieuws dat zijn aanhangers bezighoudt en het vuur van de haat tussen bevolkingsgroepen aanwakkert, variërend van de zogenaamde betrokkenheid van Bollywoodberoemdheden bij de drugsmaffia tot het verspreiden van geruchten over moslims die heilige koeien slachten om hun vlees.

Toen in Delhi bij een welbewust georganiseerde pogrom in februari veertig moslims werden afgeslacht, legde Modi’s leger van onlinetrollen, betaald door de heersende Bharatiya Janata-partij (BJP), het incident uit als een botsing tussen twee even sterke religieuze gemeenschappen. Invloedrijke tv-journalisten droegen hun steentje bij aan het verdoezelen van de waarheid en het in stand houden van deze afleidingstactiek, terwijl ze ondertussen de extreme hindoe-agenda van de BJP uitdroegen.

Gezien de gestage stroom aan verkeerde beleidsbeslissingen, van het rampzalige demonetiseringsfiasco uit 2016 tot de omstreden burgerschapswet die minderheden aanmerkt als ‘illegale immigranten’, heeft Modi dit soort misleiding hard nodig. Zijn grootste succes is misschien wel dat hij erin slaagt om met zoveel weg te komen. Officiële persconferenties zijn er niet. Kritische vragen op sociale media of van politici en journalisten van de oppositie worden genegeerd.

Dan is er nog het harde optreden tegen andersdenkenden. De politie en de rechterlijke macht van India hebben zich voor het karretje van de regering laten spannen, door enerzijds verouderde antirebelliewetten toe te passen en willekeurige arrestaties te verrichten om tegenstanders de mond te snoeren, en anderzijds daders van geweld tegen minderheden vrijuit te laten gaan. Het was hartverwarmend om te zien hoe een groep jonge kunstenaars nieuwe vormen van protest wist te vinden. Jonge mensen eindelijk van zich horen als reactie op de steeds krachtiger greep van de hindoe-nationalistische politiek.

Walk of Shame

Een belangrijke rol in deze nieuwe dissidentiegolf speelt de Walk of Shame. Dit initiatief van de uit Mumbai afkomstige straatartiest Tyler is een uiting van de weerzin tegenover de ‘meest schaamteloze figuren’ van India, die een nieuw dieptepunt hebben bereikt in het spuwen van regelrechte propaganda. Tyler vroeg zijn volgers op sociale media om de ergste daders te benoemen en schilderde vervolgens een rij cirkels op een straat in Mumbai, met in elke cirkel de naam van een verguisde publieke persoonlijkheid en een dampende drol. Tot nu toe hebben mediaberoemdheden als Arnab Goswami, Amish Devgan en Sudhir Chaudhary, BJP-woordvoerder Sambit Patra en Bollywoodactrice Kangana Ranaut een plek in deze unieke installatie gekregen. De kunstwerken werden snel overgeschilderd, maar het is onmogelijk om de beelden van de sociale media te wissen.

Nog een recent voorbeeld van dissidentie waren de duizenden internetgebruikers die hun ongenoegen uitten in de commentaarsectie bij Modi’s ‘openhartige toespraak’ in zijn radioprogramma Mann Ki Baat, die online werd uitgezonden. Het gevolg: het kabinet van de premier moest de commentaarsectie bij de video afsluiten.

Een eerbetoon van de Indiase zandkunstenaar Manas Sahoo aan Bollywoodacteur Sushant Singh Rajput. – © NurPhoto / Getty
Een eerbetoon van de Indiase zandkunstenaar Manas Sahoo aan Bollywoodacteur Sushant Singh Rajput. – © NurPhoto / Getty

Stand-upcomedians en amateurcartoonisten bedienen zich steeds vaker van humor en satire om de regering belachelijk te maken. Of het nu gaat om het heftige religieuze drama in Ayodhya, waar hindoes een tempel willen bouwen op het terrein van de Babti Masjid-moskee, of om het eerder genoemde circus rond Modi’s huispauw, India’s grappenmakers en -maaksters doen wat de nationale media zo pijnlijk nalaten: de regering ter verantwoording roepen.

En dan waren er aan het begin van dit jaar nog de massale, aanhoudende protesten tegen de invoering van de burgerschapswet, de Citizenship Amendment Act, bedoeld om de moslimminderheid van India nog verder naar de zijlijn te dringen. Demonstrerende studenten werden op straat belaagd door woeste politie-eenheden, komieken en kunstenaars werden online geslachtofferd. Velen kregen doodsbedreigingen vanwege hun ‘subversieve acties’.

Het indrukwekkendst is de manier waarop jonge Indiërs zijn doorgegaan met hun protesten, hoezeer ze ook worden bedreigd door de macht van het nieuwe hindoe-establishment.

Dat kwam onlangs tot een voorlopig hoogtepunt toen activisten op Twitter Modi’s verjaardag uitriepen tot ‘nationale werkloosheidsdag’. Deze dissidente stemmen zijn India’s grootste hoop voor de toekomst.

Auteur: Charukesi Ramadurai

Nikkei Asian Review
Japan | weekblad | oplage 16.000

Internationaal weekblad dat bericht over economisch en politiek nieuws uit heel Azië. Het blad kent dezelfde uitgever als de Japanse krant Nikkei, de grootste zakenkrant ter wereld met een oplage van 3 miljoen.

Dit artikel van Charukesi Ramadurai verscheen eerder in Nikkei Asian Review.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 is jarig en trakteert!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg 3 maanden gratis toegang tot 360 online.