• Hakai Magazine
  • Reader
  • Monstergolven bestaan!

Monstergolven bestaan!

Hakai Magazine | Victoria | Mara Johnson-Groh | 14 juni 2017

Al zolang mensen de zeeën bevaren, gaan er verhalen over reuzengolven die vanuit het niets opduiken. Onderzoekers hebben hun bestaan nu ook wetenschappelijk bevestigd.

Zeelui staan bekend om hun sterke verhalen, maar niet alle zeemansverhalen zijn overdreven. Verhalen over reusachtige golven die zomaar uit het niets kwamen, blijken op feiten te berusten. Er doen al zolang mensen de zeeën bevaren verhalen de ronde over dodelijke monstergolven, maar pas heel recent is het wetenschappers gelukt om hun bestaan te bevestigen. Wel is het nog lastig om te verklaren hoe zulke monstergolven ontstaan.

Niet alle grote golven zijn monstergolven. Volgens de definitie is een monstergolf een golf die minimaal tweemaal zo hoog is als de golven eromheen. Monstergolven kun je dus zowel op kalme zee als tijdens een storm tegenkomen. Maar natuurlijk is zo’n monstergolf te midden van tien meter hoge andere golven veel gevaarlijker dan een op een kalm deinende zee.

Monstergolven zijn zeldzaam en onvoorspelbaar en daardoor zijn ze lastig te bestuderen. Tot nu toen was het onderzoek naar het fenomeen vooral theoretisch, of het vond plaats in het laboratorium. Nu zijn onderzoekers echter ook met sensoren de zee op gegaan en hebben daar de hoogte van ruim 2 miljoen golven gemeten. Het doel was uit te vinden onder welke oceanische omstandigheden deze reusachtige golven precies ontstaan.

Monstergolven zijn berucht om hun tol aan mensenlevens; soms slokken ze zelfs hele schepen op

‘Het is belangrijk om dit met echte datasets te kunnen nagaan,’ vertelt oceanograaf Johannes Gemmrich van de universiteit van Victoria in Canada, die het onderzoek leidde. ‘We wilden nagaan of de voorspellingen van onze theoretisch model in echte data terug te zien waren.’

Met behulp van twee boeien speurden Gemmrich en zijn collega Jim Thompson van de universiteit van Washington in het noorden van de Stille Oceaan het oceaanoppervlak af op drastische hoogteveranderingen die op een monstergolf wijzen. Hun metingen van meer dan 2 miljoen golven leverden driehonderd monstergolven op.

Al sinds mensenheugenis vertellen zeelieden verhalen over gigantische golven die in drietallen komen – de ‘drie zusters’. Elk van deze drie golven is groter dan de voorgaande. Een beetje als in deze legende zagen de onderzoekers dat monstergolven over het algemeen midden in een groep golven zitten die langzaam hoger worden. En al zijn de monstergolven altijd de hoogste van het stel, zijn zij niet altijd het steilst (en dus het gevaarlijkst). Meestal zijn de golven aan het begin van een groep golven juist de steilste.


Deze nieuwe gegevens stellen wiskundigen in staat om hun modellen van monstergolven te verfijnen, zodat we beter begrijpen hoe zij ontstaan. Sommige theorieën stellen dat monstergolven energie onttrekken aan de golven ernaast en daardoor zo groot kunnen worden. Dit wordt onderbouwd met vergelijkingen uit de kwantummechanica. De nieuwe gegevens ondersteunen echter een alternatieve hypothese, die zegt dat wanneer twee aanrollende golffronten elkaar op precies de juiste manier raken, zij sterk toenemen in kracht.

Monstergolven zijn berucht om hun tol aan mensenlevens; soms slokken ze zelfs hele schepen op. Een beter begrip van deze gevaarlijke natuurfenomenen kan zeelieden dus helpen om ze uit de weg te gaan. Door het nieuwe inzicht dat een monstergolf vaak midden in een groep steeds groter wordende golven zit, kunnen zij nu beter anticiperen op die ene opdoemende grote golf.

Auteur: Mara Johnson-Groh
Vertaler: Valentijn van Dijk

Hakai Magazine
Canada | www.hakaimagzine.com

Wetenschap, maatschappij en milieu, met een nadruk op de zeeën. Het tijdschrift is onderdeel van Tula Foundation en Hakai Institute. De naam is geïnspireerd op Hakai Lúxvbálís Conservancy, een groot beschermd gebied aan de westkust van Canada.

Dit artikel van Mara Johnson-Groh verscheen eerder in Hakai Magazine.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 is jarig en trakteert!

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg 3 maanden gratis toegang tot 360 online.