• The New York Times
  • Economie
  • Seattle wil niet langer San Francisco zijn

Seattle wil niet langer San Francisco zijn

The New York Times | New York | Nick Wingfield & Patricia Cohen | 02 december 2015

Nu de neveneffecten van de Amerikaanse technologieboom steeds zichtbaarder worden, probeert Seattle zijn eigen karakter en diversiteit te behouden, en niet dezelfde fouten te maken als San Francisco.

Jarenlang hebben vooraanstaande zakenlieden in Seattle de ontwikkelingen in de regio San Francisco nauwlettend gevolgd en geprobeerd op dezelfde manier een groot aantal toonaangevende technologiebedrijven uit de grond te stampen.

Die pogingen zijn voor een belangrijk deel geslaagd. Maar nu wordt in Seattle met andere ogen naar de Bay Area gekeken: als naar een afschrikwekkend voorbeeld.

De enorme hoeveelheden geld die de afgelopen jaren in San Francisco en omstreken in omloop zijn geraakt, afkomstig van een boomende technologiesector, hebben hordes miljonairs van in de twintig voortgebracht en nog duizenden extra met een salaris van vijf nullen. Hoewel er vaak afgunstig gekeken wordt naar de economische gevolgen van die rijkdom, zijn de woonlasten de pan uitgerezen en is de economische tweedeling in de regio vergroot. De gemiddelde huur voor 
een eenslaapkamerappartement in 
San Francisco bedraagt 3530 dollar 
per maand, de hoogste in de VS.

Minimum-uurloon

Mensen in San Francisco zijn bang dat de stad zijn kunstenaars, zijn leraren en zijn ooit zo bruisende tegencultuur verliest. De San Francisco Chronicle publiceerde onlangs een fotoserie getiteld ‘San Francisco’s vreemde omweg van paradijs naar parodie’. Aan de overkant van de baai in Oakland werd door veel bewoners gemord toen [taxi-app-bedrijf] Uber aankondigde daar een gigantisch nieuw kantoor te zullen openen.

Hun bezorgdheid heeft zich uitgebreid naar Seattle en andere technologische hubs en bestuurders ertoe aangezet om na te denken over de vraag hoe de economische diversiteit en het karakter van hun stad kunnen worden behouden terwijl ze onder vuur liggen van 
de technologische economie. Vorig jaar was Seattle de eerste grote Amerikaanse stad die een wet op een minimum-uurloon van vijftien dollar aannam. Bovendien heeft de burgemeester een ambitieus en betaalbaar woningbouwprogramma gelanceerd en aangekondigd zich te zullen inzetten voor een uitbreiding van de industriële en maritieme sector van de stad.

‘Seattle heeft zo lang San Francisco willen zijn,’ zegt Knute Berger, die sinds jaar en dag kronieken over het leven in Seattle schrijft. ‘Nu blijkt dat we dat misschien toch niet willen.’

Roeiers op Lake Union in Seattle, met op de achtergrond de beroemde Space Needle. 
© Joel Rogers / Corbis
Roeiers op Lake Union in Seattle, met op de achtergrond de beroemde Space Needle. 
© Joel Rogers / Corbis

Terwijl veel steden bijna alles over zouden hebben voor een lawine van hightechbanen, worstelen andere met de neveneffecten die vaak met boomende bedrijfstakken gepaard gaan. Toen Google vorig jaar aankondigde zijn aanwezigheid in Boulder, Colorado, 
te zullen uitbreiden met een nieuwe campus, laaide er een discussie op over huizenprijzen en verkeer. Inwoners van Portland, Oregon, wijzen met een beschuldigende vinger naar nieuwkomers uit de Bay Area omdat ze de huizenprijzen opdrijven.

En in Austin, Texas, dat zich als de ‘wereldhoofdstad van de livemuziek’ afficheert, verstrekt een liefdadigheidsinstelling genaamd Black Fret beurzen aan muzikanten die kampen met de stijgende kosten van levensonderhoud in de stad. Matt Ott, hoofd marketing bij een technologische start-up in Austin en medeoprichter van Black Fret, heeft de Bay Area ongeveer tien jaar geleden verlaten omdat het er zo duur werd. ‘Het werd echt vermoeiend om de godganse dag alleen maar over rijkdom en consumptie te praten,’ zegt hij. ‘Dat is hier volgens mij ook een reëel gevaar.’

Maar nergens is er eendrachtiger naar gestreefd om een San Francisco-achtige hightechscene te creëren dan in Seattle, volgens sommige metingen de op een na grootste technologische hub van de VS.

Naast Amazon en Microsoft hebben zich het afgelopen decennium tientallen kleinere hightechbedrijven in Seattle gevestigd, evenals vele ontwerpbureaus voor Facebook, Google 
en andere technologische reuzen uit 
de Bay Area. Het aantal aan technologie gerelateerde banen in King County, dat Seattle en de omliggende steden omvat, is van 88.000 in 2005 gestegen naar bijna 138.000 dit jaar.

‘San Francisco en Silicon Valley zijn in de val van milieubeschermers en de plaatselijke politiek gelopen die in wezen garanderen dat een huis minstens een miljoen dollar moet kosten’

Veruit de belangrijkste veranderingen in het landschap van Seattle zijn gecreëerd door Amazon. Dit bedrijf, dat bekendstaat om de grote inzet die van zijn personeel wordt geëist, heeft een voormalige industriële wijk in de buurt van Lake Union omgetoverd tot een bijenkorf van hightechemployés met blauwe bedrijfsveiligheidsbadges.

Hoewel de burgemeester van de stad, Ed Murray, Amazon prijst, heeft hij ook gezegd dat hij zich zal inzetten voor het behoud van de arbeiderswortels van Seattle, een stad met een grote haven, vissersvloot en zelfs een staalfabriek. Na zijn aantreden vorig jaar verhief hij een verhoging van het minimumloon tot prioriteit en verzekerde hij vertegenwoordigers van de industriële en maritieme sector van de stad dat Seattle hen nodig had.

‘Het is niet waar dat een sterke technologiesector in Seattle een afname van de industriële productie impliceert,’ zei Murray vorig jaar tijdens een toespraak.

Betaalbare huizen

Stijgende economische activiteit leidt vaak tot hogere kosten van levensonderhoud, en om die stijging een halt toe te roepen wil Murray meer huizen laten bouwen. Hij mikt op vijftigduizend nieuwe huizen – waarvan 40 procent voor inwoners met een laag inkomen – gedurende de komende tien jaar.

‘We kunnen hopelijk genoeg betaalbare huizen bouwen zodat de verhoudingen minder scheef komen te liggen dan in San Francisco,’ zei Murray.

Het plan staat haaks op het huidige beleid in San Francisco, dat berucht is om zijn ingewikkelde bouwprocedures en waar pogingen om grote woningcomplexen te bouwen vaak op felle weerstand bij de buren stuiten.

De discussie over betaalbare woningen in San Francisco is de laatste jaren verhevigd door de toenemende hightech-hausse in de stad, die vroeger alleen maar een uitwijkplaats was voor start-ups uit Silicon Valley. Bedrijfsbussen die in San Francisco woonachtige werknemers naar het zuiden van het schiereiland vervoeren zijn doelwit geworden van tegenstanders van gentrificatie.

San Francisco ontkent de problemen niet. De burgemeester van de stad, Edwin M. Lee, heeft een plan gelanceerd voor de bouw van hogere gebouwen mits die voor minstens 30 procent ten goede komen aan huishoudens met lage en middeninkomens. Doel is de komende vijf jaar tienduizend van zulke huizen te bouwen.
En de regio San Francisco blijft een sterke magneet voor de technologiesector.

In Portland wil men liever geen huizenkopers uit Californië.
In Portland wil men liever geen huizenkopers uit Californië.

‘Persoonlijk zou ik willen dat Seattle meer op San Francisco leek, omdat het voor hightechontwerpers gewoon een stuk makkelijker is interessant werk 
in San Francisco te vinden,’ zegt John Rauser, die in San Francisco voor de sociale netwerksite Pinterest werkte. Hij is kortgeleden naar Seattle verhuisd omdat hij dacht dat hij daar makkelijker een gezin zou kunnen stichten.

Maar Alan Durning, lid van de commissie die het woningbouwplan voor Seattle heeft opgesteld, zegt dat het gebrek aan betaalbare woningen in de Bay Area centraal stond in de discussies binnen de commissie en dat de meeste leden een dergelijke situatie koste wat het kost wilden vermijden.

‘Het is niet zo dat we geen bloeiend hightechcentrum willen worden – dat willen we wel degelijk,’ zegt Durning. ‘Maar San Francisco en Silicon Valley zijn in de val van milieubeschermers en de plaatselijke politiek gelopen die in wezen garanderen dat een huis minstens een miljoen dollar moet kosten. In Seattle kosten huizen een half miljoen, dus we zijn al een flink eind op weg.’

Vorig jaar kende Seattle een netto toename van 7.500 huizen, een record voor de stad, tegen iets meer dan 3.500 in San Francisco. Seattle profiteert deels van het feit dat het een groter gebied bestrijkt en ongeveer 185.000 inwoners minder heeft dan San Francisco.

De bouwhausse in Seattle heeft zich 
tot dusver beperkt tot appartementen met hoge huren, bestemd voor hightechwerknemers. De bruisende wijk Capitol Hill is onderwerp van discussie geweest, omdat het er voor sommige inwoners te duur werd. De straten en snelwegen raken steeds verder verstopt en plaatselijke bewoners klagen over het gebrekkige openbaar vervoer.

Kunstenaar John Criscitello heeft overal in Capitol Hill posters opgehangen om te protesteren tegen de veranderingen die door de nieuwkomers worden veroorzaakt. ‘Welkom, Rich Kids!’ staat er op een poster te lezen, en op een andere: ‘Waren jullie hier maar niet.’

Ook in steden als Portland, waar een huis met twee slaapkamers half zoveel kost als een studiootje in San Francisco, zijn dergelijke gevoelens geuit.

Op zijn Seattles

Volgens Redfin, een onlinemakelaardij, is het aantal mensen uit de Bay Area die de site gebruikte om een huis in Portland te kopen de eerste zeven maanden van dit jaar meer dan verdrievoudigd ten opzichte van vorig jaar, tot 12,6 procent. Vorige maand werden in Portland stickers geplakt van huizen met TE KOOP-borden ervoor waarop een doorgestreepte afbeelding van de staat Californië stond.

Seattle hoopt ergens in het midden uit te komen. De woningbouwplannen van de burgemeester worden stuk 
voor stuk tegen het licht gehouden door de gemeenteraad. Op één punt, het plan om grote woningcomplexen te bouwen in bijna alle zones die voor eengezinswoningen waren bestemd, 
is hij al teruggefloten.

Roger Valdez, directeur van Smart Growth Seattle, een groep die pleit 
voor woningcomplexen en wordt gesteund door projectontwikkelaars, 
is teleurgesteld door het verzet tegen verdere ontwikkeling van de stad.

‘We staan op een kruispunt,’ zegt hij. ‘De ene weg leidt naar San Francisco, waar een onvoorstelbaar gereguleerde en stagnerende woningmarkt bestaat die de vraag niet kan bijhouden. De andere weg leidt naar een alternatieve manier, op zijn Seattles.’

Auteur: Nick Wingfield
Vertaler: Peter Bergsma

Nick Wingfield is correspondent technologie voor The New York Times. Daarvoor was hij technologieverslaggever voor Wall Street Journal vanuit Seattle, San Francisco en New York. Hij werd geboren in San Francisco en woont met zijn gezin in Seattle.

The New York Times
VS | oplage 1.120.402

De oude grijze dame van 
de internationale pers, maar nog altijd up 
and running.

Dit artikel van Nick Wingfield & Patricia Cohen verscheen eerder in The New York Times.
Recent verschenen
Een remedie tegen navelstaren?
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
Onze nieuwsbrief wordt wekelijks verzonden.
inschrijven

360 heeft 1000 nieuwe leden nodig

Deze maand bieden wij daarom een deel van onze artikelen gratis aan. Zo kunt u vast kennismaken met ons aanbod. Leden blijven toegang houden tot onze maandelijkse digitale editie en het archief.